Integratie en werk

Vraag aan een allochtoon of hij de scheiding tussen kerk en staat accepteert. Is het antwoord ja, dan is hij geïntegreerd. Dat is het beeld dat Bart Jan Spruyt, lid van het TrouwKabinet en directeur van de conservatieve Edmund Burke Stichting, van integratie opwerpt.

Of die allochtoon zijn opleiding heeft afgemaakt, of een baan heeft, doet kennelijk minder ter zake. ,,Integratie is een juridische en morele kwestie'', stelt Spruyt. Zijn visie is kenmerkend voor het hoge theoretische gehalte van het debat in Nederland over minderheden. Spruyt heeft ook geen interesse voor integratie op kleine, praktische schaal, bijvoorbeeld via sportclubs. Het bezoeken van een vereniging is een zuiver individuele aangelegenheid, vindt hij.

Het klinkt heel principieel om zaken als de scheiding tussen kerk en staat en de Nederlandse identiteit tot uitgangspunt van integratie te nemen. In de praktijk hebben we er weinig aan. In het dagelijks leven is het altijd beter dat verschillende bevolkingsgroepen elkaar tegenkomen dan als ze elkaar nooit zien. Het is goed dat Nederlanders met Antillianen honkballen en met Surinamers en Turken voetballen. Het zal niet altijd harmonieus zijn ('waarom zijn die Antillianen te laat op de training?') maar communicatie is beter dan isolatie.

Dat geldt ook voor wonen. Buurten met gemengde samenstelling hebben doorgaans minder problemen dan allochtone wijken waar helaas veel werkloosheid en criminaliteit voorkomt. In een gemengde buurt is de kans dat voorzieningen als huisartsenpraktijken en scholen verzwarten kleiner, en daarmee de kans dat de middenklasse vertrekt.

Het gebrek aan aandacht voor de simpele praktijk komt voort uit zelfgenoegzaamheid. Sommige wetenschappers denken dat Nederland niet zelfbewust genoeg is, dat wij 'onze nationale identiteit' nieuw leven moeten inblazen. Maar eigenlijk vindt Nederland zichzelf best wel tof. We hebben een mooi poldermodel en we noemen ons 'gidsland' in de wereld op tal van precaire kwesties.

Socioloog Ruud Koopmans, afgelopen week verschenen voor de parlementaire commissie integratie, kwam erachter dat Nederland helemaal geen reden heeft om tevreden te zijn. Op alle 'harde' indicatoren voor integratie -werkloosheid, beroep op de bijstand, scholing, achterstandswijken en criminaliteit- doet Nederland het slechter dan Engeland, Frankrijk, Duitsland en Zwitserland. Die vergelijking met het buitenland speelt in het debat in Nederland echter geen enkele rol.

Eenzelfde misplaatst zelfvertrouwen heeft Nederland als het gaat om de positie van vrouwen en gehandicapten. Nederland loopt achter in vergelijking met andere landen als het gaat om vrouwen in hogere posities en in de politiek. Over de arbeidsparticipatie van gehandicapten publiceert het Sociaal en Cultureel Planbureau jaar in jaar uit een uiterst somber rapport. Toch is de overheersende opinie dat Nederland een geëmancipeerd land is.

Zolang er ANP-berichten het land in gaan met de kop 'Marokkaan politiechef', Nederland 3 procent vrouwelijke hoogleraren telt en verbazing opkomt bij de blinde Britse minister Blunkett, is er nog een hoop te doen.

Dan zal de overheid wel eerst moeten erkennen dat het banenwonder van de jaren negentig lang niet voor iedereen profijtelijk was. Er kwamen vooral meer tweeverdieners bij -vrouwen accepteerden relatief laagbetaalde deeltijdbanen- en de jeugdwerkloosheid daalde. Laaggeschoolden, allochtonen en gehandicapten zijn relatief weinig wijzer geworden van de banenmachine.

Hoe komt dat? Zijn de zwakke groepen op de arbeidsmarkt onwillig? Zijn ze niet productief genoeg? Lijdt de Nederlandse economie onder een gebrek aan inventiviteit vanwege loonmatiging? Zijn Nederlandse werkgevers te conservatief in hun aannamebeleid? Een mooi onderwerp voor een parlementaire onderzoekscommissie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden