Integratie baart meer zorgen dan inkomen

SCP ziet moslim-extremisme als het nieuwe hoofdpijndossier

Weg zijn de zorgen om de economie, terug zijn de zorgen om de integratie. 2014 is volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) het jaar waarin de opkomst van IS en de oorlogen in het Midden-Oosten de plaats van de crisis als 'hoofdpijndossier' hebben ingenomen.

Normen en waarden en gezondheidszorg zijn als vanouds de belangrijkste thema's voor Nederlanders, maar op de derde plek staat nu integratie. "Nu de economische probleemsituatie minder urgent is, neemt de aandacht voor integratie weer toe", zegt SCP-onderzoeker Josje den Ridder.

Ieder kwartaal neemt het SCP een enquête af onder ongeveer 1100 Nederlanders, mede in opdracht van de communicatieafdelingen van de ministeries. Waar maakt de bevolking zich zorgen over? "Zwarte Piet dook in veel antwoorden op", zegt Den Ridder. "Net als termen als 'jihadstrijders', 'Marokkanenproblematiek', 'racisme' en 'xenofobie'."

In de meeste gevallen schrijven de ondervraagden niet precies welk probleem ze ervaren, maar het SCP heeft de indruk dat de groep die negatief is over immigranten aanzienlijk groter is dan de groep Nederlanders die zich zorgen maakt over de groeiende tweedeling tussen allochtonen en autochtonen. "Daar willen we komend jaar wat verder induiken", aldus Den Ridder.

In 2012 en 2013 zakte het thema integratie wat weg op de lijstjes van zaken die Nederlanders zorgen baren. Nu is dit het op twee na belangrijkste punt. "Structureel zie je dat Nederlanders tevreden zijn met hun eigen situatie, maar zich zorgen maken over de samenleving en 'waar het naartoe gaat met Nederland'", zegt Den Ridder.

De economische situatie zien de Nederlanders zonnig in: 72 procent denkt dat die het komende jaar stabiel blijft of beter wordt, vorig jaar was dat 48 procent. In de hoogtijdagen van de crisis stonden zelfs de thema's 'normen en waarden' en 'zorg' in de schaduw van inkomen en economie. Immigratie bungelde toen ergens onderaan het lijstje.

"De zorgen werden toen minder benoemd, maar ze zijn er altijd wel gebleven."

Dat bleek bijvoorbeeld uit de reacties die het SCP vorig jaar vroeg op het openstellen van de grenzen voor Oost-Europese werknemers. Zes van de tien ondervraagden zag toen vooral nadelen aan de komst van Roemenen en Bulgaren. Bijna de helft vond dat zij banen innemen van Nederlanders, en veel Nederlanders vreesden voor uitkeringsfraude en criminaliteit. Die klachten keren nu niet terug in de enquête.

"Mensen worden erg beïnvloed door de thema's uit de media", zegt Den Ridder. "De open grenzen voor Roemenen en Bulgaren speelden toen. We hebben daar nu niet meer naar gevraagd. Ik denk wel dat deze sentimenten nog steeds spelen. Moslim-fundamentalisme is dit jaar alleen een veel groter thema geweest."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden