Integer aanbesteden lijkt nog ver weg

De aanbestedingswet sneuvelde deze week. Die had onder meer een einde moeten maken aan grote fraudezaken. Maar de nieuwe wet blijkt veel te ingewikkeld.

Ze wilde vriendjespolitiek bij aanbestedingen een halt toeroepen. Ze wilde de honderden verschillende eisen waar bedrijven bij een aanbesteding aan moeten voldoen uit de wereld helpen. Maar de senaat trok dinsdagavond een streep door de nieuwe aanbestedingswet van minister Maria van der Hoeven van economische zaken.

Het was een lange zit op de laatste vergaderdag van de Eerste Kamer. De senatoren stonden voor een lastig dilemma. Allemaal zijn ze het erover eens dat de overheid nu slecht omgaat met aanbestedingen. Maar waar ze het ook allemaal over eens zijn, mét Van der Hoeven zelf, is dat de nieuwe wet die voorlag geen oplossing voor alle problemen biedt.

Het bedrijfsleven had liever gezien dat de senatoren toch hadden ingestemd met de wet. Ondernemers zouden met de nieuwe regeling namelijk af zijn van de, zoals zij het noemen, onredelijke eisen die nu gesteld worden.

Zo komt het voor dat gemeenten, als ze een school laten bouwen, van het bouwbedrijf eisen dat ze al drie andere scholen in dezelfde gemeente hebben gebouwd. Of ze vragen een bruggenbouwer om enorme financiële reserves te hebben.

Bovendien, berekende Bouwend Nederland, wordt 80 procent van de aanbestedingen alleen op prijs geselecteerd. Kwaliteit speelt geen rol. Daarnaast bepaalt iedere overheid haar eigen criteria. Aan de lappendeken van regels die daardoor bestaan, zou de wet ook een einde maken.

Het idee achter de nieuwe wet om te vereenvoudigen en minder eisen te stellen, was dus goed, maar de uitwerking beroerd, gaf ook Van der Hoeven zelf toe.

Dus was het kiezen tussen twee kwaden. De huidige wet, die vriendjespolitiek bij aanbestedingen makkelijk maakt – waaruit de grote bouwfraudezaak destijds is geboren– of een wet van 650 pagina’s die zo ingewikkeld is, dat elk bedrijf een jurist in de arm moet nemen om er achter te komen wat er wordt verwacht. Bovendien is de wet zo weinig concreet, dat de hele uitwerking in aparte regelingen aan bod moest komen.

VVD, PvdA, SP, D66 en GroenLinks zwichtten dan ook niet voor het verzoek van Van der Hoeven om gewoon in te stemmen en haar ondertussen alvast aan een betere wet te laten werken. Ze kan opnieuw beginnen met een nieuwe wet die het hele traject langs de Raad van State, ministerraad, en parlement gaat doorlopen. Voorlopig hoeven bedrijven waar overheden grote bedragen bij besteden, geen integriteitstoets te doorstaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden