Instortingsgevaar!

Het Palestijnse bestuur ligt aan alle kanten onder vuur. Er is geen geld, omdat de Israëlische regering weigert belastinginkomsten terug te geven. Ambtenaren kunnen niet naar hun werk door de blokkades. Israël doet er alles aan om de Palestijnse leiders zwart te maken om zo het volk tegen hen op te zetten. De corruptie van de bestuurders zet veel kwaad bloed bij de Palestijnse bevolking.

Tineke Bennema

Via de telefoon en videoschermen vergaderde het Palestijnse parlement onlangs tegelijkertijd in Gaza-stad en in Ramalla. Geachte afgevaardigden uit de Gazastrook kregen geen reisvergunningen van Israël om naar de westelijke Jordaanoever te reizen en hun collega's aldaar mochten de Gazastrook niet in. Bovendien verhinderden de wegversperringen sommige parlementsleden en ministers zelfs hun dorpjes of steden te verlaten. De techniek verloste de vips uiteindelijk van hun mobiliteitsproblemen.

Het was een niet onbelangrijke vergadering: de Palestijnen bespraken het budget voor 2001, ook al is het jaar al aardig gevorderd. Een meerderheid gaf uiteindelijk haar fiat aan het noodbudget, dat halvering van de uitgaven behelst. Alleen de gezondheidszorg, het onderwijs, de politie en de veiligheidsdiensten krijgen nog geld, en ook de ambtenaren blijven hun salaris ontvangen. De meeste investeringen in infrastructuur en de grote ontwikkelingsprojecten zijn stopgezet.

,,We zullen overleven'', lacht Nasser Tahboeb, directeur-generaal van het ministerie van financiën in El Bire. Maar werk is er op zijn eigen ministerie nauwelijks. Van hoog tot laag vervelen de ambtenaren zich. ,,Breng me nog maar een kop koffie'', roept het hoofd van de afdeling naar een collega in de kamer tegenover. ,,Was dat familie die je net op bezoek had?'', wil hij weten. ,,Neem je de krant ook mee?'' Er prijkt geen enkel dossier in de archiefkasten op zijn kamer. Maar die waren er vermoedelijk ook niet voordat zeven maanden geleden de intifada uitbrak.

De ministers klagen, sommigen doden de tijd op hun kamers met tv kijken, en het nuttigen van de inhoud van de daar aanwezige minibar. ,,Wij worden harder getroffen dan de niet-gouvernementele organisaties vanwege de Israëlische campagne tegen de Palestijnse Autoriteit. Ik denk er hard over mijn ontslag in te dienen bij Aboe Ammar (Arafat). Wat is dit voor baan? Er is helemaal niets te doen'', zegt een minister, tevens toponderhandelaar, die bekent het liefste met leuke meisjes uit te willen gaan, net als vroeger.

Op het ministerie van huisvesting in El Bire is het erg rustig. Alleen de onderste verdiepingen van het gebouw zijn klaar. Een zandpaadje leidt naar de voordeur. ,,Er is geen geld meer om verder te bouwen'', verzucht Afnan Ajasj, van de pr-afdeling. Directeur-generaal Adnan Aboe Ajasj: ,,Alle projecten, zoals constructie, stedenbouwkundige ontwikkeling, onderzoek, zijn stopgezet. Ons ministerie houdt zich alleen nog maar bezig met het inventariseren van de huizen en gebouwen die door Israël vernietigd of beschadigd zijn. We stellen lijsten op van huizen die in aanmerking komen voor renovatie. De Arabische Emiraten financieren dat rechtstreeks.'' 'Rechtstreeks' wil zeggen aan de slachtoffers, zonder tussenkomst van de PA, aan wie de Emiraten hun gelden niet toevertrouwen. Het aantal geheel of gedeeltelijk beschadigde huizen loopt in de duizenden. ,,Het is alsof we twintig jaar in tijd terug zijn'', zegt Afnan Ajasj.

De Palestijnse Autoriteit (PA), zoals het bestuur van de Palestijnse gebieden wordt genoemd, beleeft de diepste crisis in haar bijna zevenjarig bestaan. Internationale hulporganisaties waarschuwen dat het Palestijnse bestuur op instorten staat. Allereerst omdat ongeveer zestig procent van het personeel door de Israëlische blokkades niet in staat is zijn werk te bereiken. Verder weigert Israël de ingehouden belastingen op goederen bestemd voor de Palestijnse gebieden terug te geven. Het gaat om 460 miljoen dollar, ongeveer een derde van het totale Palestijnse budget. De gewone belastinginkomsten zijn ook veel lager dan voorheen, omdat de helft van de Palestijnen werkloos is door de afsluiting.

Nu het geld schaars is en de ministeries weinig diensten kunnen bieden, klinkt er vanuit de Palestijnse bevolking steeds meer kritiek op het financieel beheer. Juist in deze moeilijke omstandigheden nemen de Palestijnen verhalen over gesjoemel met geld en nepotisme in de top hoog op.

De PA zelf constateerde na onderzoek enkele jaren geleden dat ruim een derde van de nationale inkomsten in de zakken van de bestuurders verdween. Maar Arafat verbond toen geen conclusies aan het rapport, waarin vooral enkele ministers ervan langs kregen. Vanwege het gemor heeft Arafat inmiddels nader onderzoek aangekondigd in enkele individuele gevallen en zelfs om uitlevering gevraagd van een in de Golfstaten gearresteerde Palestijnse topfunctionaris.

Tenslotte is het recht al eens in eigen hand genomen. Zo vond het hoofd van de Palestijnse staatstelevisie Hisjam Mikki enkele maanden geleden in Gaza op gewelddadige wijze de dood, nadat was gebleken dat hij 17 miljoen dollar op zijn bankrekening had staan. Momenteel gaan in Gaza pamfletten van hand tot hand, waarin staat dat het volgende slachtoffer de directeur van het vliegveld in Rafah, Fajez Zeidan, zal zijn. Zeidan zou zich 22 miljoen dollar hebben toegeëigend.

De corruptie steekt de inwoners van Gaza. ,,Ik krijg een paar sjekel per dag. En een paar bonnetjes van de Palestijnse Autoriteit waarmee we meel kunnen halen. Maar toen we bij het distributiecentrum kwamen was het op. Het zijn allemaal dieven!'', klaagt Mohammed Kiesjta uit het vluchtelingenkamp Brazilië in Rafah bij de Egyptische grens. Zijn huis is getroffen door Israëlische raketten en kogels. Voor de tweede keer is hij nu vluchteling geworden. De eerste keer was bij de vestiging van de staat Israël in 1948, vertelt hij in zijn leeggehaalde huis, waar de wind vrij spel heeft door de gaten in de muren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden