Instinct laat Epke in de steek

Jarige Zonderland voelt op mislukt EK dat zijn lichaam steeds minder aankan

Epke Zonderland vertrouwt altijd blind op zijn intuïtie. Als de olympisch kampioen aan de rekstok zwaait, gaat alles op de automatische piloot. Dan hoeft hij niet meer na te denken. Zijn instinct vertelt hem precies hoe hard hij moet aanzetten voor het volgende spektakel in de lucht.

Is het toestel wat stijver, dan compenseert hij dat door met meer vaart te vliegen. Veert de legger lekker mee, dan hoeft hij minder hard te zwaaien. Het is een kwestie van aanvoelen, en dat kan de tweevoudig wereldkampioen als geen ander.

Maar gisteren ging het mis op de Europese kampioenschappen in Montpellier. Uitgerekend op zijn verjaardag. Een paar weken voordat hij zijn 29ste geboortedag zou vieren, klaagde de Fries al over zijn leeftijd. Hoe meer richting de dertig, des te minder zijn lichaam aankan. Trainde hij vroeger makkelijk dertig uur per week, nu zijn het er niet meer dan vijfentwintig. Meer kan zijn lichaam niet aan. Pijntjes, een griepje. Het hakt er steeds meer in.

De voorbereiding op de Europese titelstrijd was al niet ideaal geweest. De Fries had een verkoudheid opgelopen. Er waren wat kleine fysieke ongemakken. En ineens was daar een val in Cottbus op een wereldbekerwedstrijd. Voortekenen van een dipje. Een dag waarop het net even anders loopt voor het natuurtalent uit Lemmer.

Aangekomen in Zuid-Frankrijk, afgelopen zaterdag, voelt Zonderland dat de rekstok waarop hij zijn titel wil prolongeren behoorlijk stug is. Het toestel van de Franse fabrikant Gymnova - hetzelfde merk waarop hij in Londen olympisch goud won - is veel stijver dan hij prettig vindt. Ieder toernooi is het weer afwachten hoe de stok veert. Toestellen van dezelfde producent kunnen op een andere ondergrond compleet anders aanvoelen. Daar moet iedere turner aan wennen. Hij dus ook.

Op iedere andere dag heeft Zonderland daar geen problemen mee. De eerste training voelt het apparaat nog aan als een ongetemd beest. Na een paar keer uitproberen heeft hij al snel het juiste ritme te pakken. Daarna is het een kwestie van aan de stok blijven hangen en het goud incasseren.

Zo ging het in Londen in 2012. Zo ging het op de WK in Antwerpen een jaar later. Vorig jaar pakte Zonderland in Sofia de Europese titel en in het Chinese Nanning prolongeerde hij zijn wereldtitel.

Zo ging het gisteren niet. Vlak voordat Zonderland door coach Daniël Knibbeler aan het toestel wordt gehangen, krijgt hij nog een speciale aankondiging van de speaker. Let op mensen, hier komt een grootheid in actie.

Als alle ogen op hem zijn gericht, gaat het mis. Net als drie jaar geleden op de EK in dezelfde stad, waar de rekspecialist ook viel in de kwalificaties. Bij de Cassina, de gestrekte salto met een hele schroef, komt hij dit keer te dicht bij de dwarsligger uit. Intuïtief besluit hij daarop de combinatie met het tweede vluchtelement, de Kovacs, over te slaan. "Ik schatte het totaal verkeerd in. Ik kwam helemaal verkeerd uit."

Bij de zwaai van de Kolman richting de Gaylord 2 slaat het noodlot toe. Zonderland grijpt de stok mis en valt. Plat op zijn buik. De zaal slaakt van schrik een zucht. Kort daarop klinkt applaus, om hem aan te moedigen. De koning op rek weet op dat moment al dat hij onttroond is. De finale halen met een val lukt nooit. Hij poedert zijn handen nog wat in, gaat weer hangen en turnt nog een Kovacs. "Het was meer voor het idee. Ik wist dat het klaar was. Balen. Ik heb hier hard voor getraind en nu kom ik hier voor niets."

Op brug, het toestel waarop hij hoge ambities voor de Olympische Spelen in Rio de Janeiro heeft, gaat het eveneens niet lekker. Door te veel slordigheden vist Zonderland ook op dat toestel naast een finaleplek.

Gegokt en verloren. Coach Knibbeler kan terug naar de rekentafel. Had hij ergens iets gemist? Is er een langere voorbereiding nodig nu zijn pupil een jaartje ouder is? Zonderland denkt zelf aan het laatste. Voor de WK later dit jaar in Glasgow en de Spelen in Rio van volgend jaar maakt hij zich geen zorgen. Dan is hij weer top. "Dan gaat het om het echie."

Zijn verjaardag slaat hij dit jaar over. De turner had 'nog niet echt zin in een feestje'. Dat komt goed uit, want coach Knibbeler had nog geen cadeau bedacht. Misschien is een medaille van chocolade een leuk presentje. Knibbeler, lachend: "Dat zou wel humor zijn, ja."

Deurloo baalt van jury

Bart Deurloo was door het dolle heen nadat hij gisteren op de Europese kampioenschappen in Montpellier klaar was met zijn oefening op rekstok. Tot de 24-jarige turner zijn score zag: 14.266. Zijn routine - met één van de hoogste uitgangswaardes - werd zwaar afgestraft op slordigheden. "Ik snap er niets van." aldus Deurloo. "Met de val van Epke had ik hier zo goud kunnen halen."

Hoofdcoach Bram van Bokhoven was net zo verbaasd. "Dit noemen wij een 'gevalletje turnen'. Ik dacht dat de jury een verkeerd knopje had ingedrukt. Heel raar."

Deurloo haalde wel als achtste de finale op het onderdeel vloer, waar hij minder kans op het podium heeft.

Nu het toernooi voor Epke Zonderland klaar is - hij faalde op rek en brug - heeft Yuri van Gelder de grootste kans om de eer van de Nederlandse mannen hoog te houden. Hij kwalificeerde zich als zesde voor de ringenfinale.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden