Inspectie heeft grote zorgen over ggz-zorg aan huis

Agenten op Politiebureau aan de Veilingweg waar zich een verward persoon heeft gemeld tijdens de jaarwisseling 2017-2018. Beeld ANP

De geestelijke gezondheidszorg gaat niet goed om met patiënten die niet meer beter kunnen worden. Dat is de conclusie van een kritisch inspectierapport over zorg aan huis in de ggz. 

Zorgmedewerkers moeten óók met deze mensen aan herstel werken. Herstel in de zin van leren leven met een beperking, net als iemand die zijn been verliest.

Dat gebeurt nu onvoldoende, aldus de inspectie voor gezondheidszorg en jeugd (igj) in een eerste kritisch rapport over die zogenoemde ambulante zorg. De inspectie maakt zich ‘grote zorgen over de risico’s van kwetsbare mensen die deze zorg nodig hebben’. Dat komt doordat de opbouw van de zorg aan huis achterblijft op de behoefte die eraan is, aldus het rapport.

Minder opnames in de kliniek en meer zorg thuis: het was de laatste jaren de grootste verandering in de geestelijke gezondheidzorg. Maar uit diverse onderzoeken bleek al: de bedden in instellingen zijn zo snel afgebouwd, dat de nieuw gevormde ambulante teams de zorg die daardoor op hun schouders terecht komt, niet aankunnen.

Op zichzelf aangewezen

Hierdoor ontstaan vooral risico’s voor de groep ‘chronische patiënten’, aldus de inspectie. Om dat te veranderen moeten zorgmedewerkers familie en vrienden van de patiënt actiever betrekken bij de zorg: daar komen zij nu amper aan toe. Ook moeten zij – in samenwerking met andere zorgverleners in de wijk - kijken hoe een patiënt maatschappelijk kan meekomen.

Nu zijn patiënten te veel op zichzelf aangewezen en daardoor vertonen zij ‘verward gedrag’ op straat. Bijvoorbeeld: de hypotethische patiënt André woonde vroeger in een ggz-instelling en nu tussen de mensen. De chronisch psychotische man is moeilijk in de omgang. Zijn straatgenoten bellen de politie als hij schreeuwend door de wijk loopt.

André – die bij de politie inmiddels bekend staat als een overlastgevende ‘verwarde man’ die te veel tijd opslokt - krijgt regelmatig bezoek van een ggz-verpleegkundige die hem zijn medicijnen geeft en hem begeleidt. Maar veel tijd is daar niet voor. De familie van André wil wel iets voor hem doen, maar weet niet goed waar te beginnen.

'Herstelbeweging'

Idealiter zou de verpleegkundige de familie ondersteunen om toch een vangnet voor hun broer te vormen, ook al vinden zij het moeilijk met zijn gedrag om te gaan. Ook moeten huisarts, het wijkteam en welzijnsorganisaties in de buurt beter met elkaar overleggen over de zorg voor André. Dat gebrek aan overleg is een groot probleem, aldus de inspectie.

Het rapport over de ambulante zorg is het resultaat van inspectiebezoeken aan negentien ggz-instellingen. Omdat de ambulante zorg nog relatief nieuw is, heeft de inspectie op basis van die bezoeken een methodiek ontwikkeld om de zorg aan huis en de netwerken daaromheen te controleren. Zij gaat nu strenger kijken of instellingen het wel goed doen.

Met deze conclusie over ‘herstel' voor chronische patiënten geeft de inspectie gehoor aan veelgehoorde kritiek op de sector. Een speciale ‘herstelbeweging’, getrokken door patiënten en professionals, pleit al jaren voor meer aandacht voor zingeving en het verbeteren van kwaliteit van leven ondanks het permanente karakter van psychische problemen. 

Lees ook: Hoe 's lands eerste commerciële ggz-instelling over de kop ging

Het Limburgse Virenze was de eerste commerciële ggz-instelling in Nederland en ging eind vorig jaar over de kop. In januari van dit jaar reconstrueerden we de tragedie in zes bedrijven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden