Inseminatie voor lesbische of alleenstaande vrouwen kan wél vergoed worden

Eicel en zaadcel.

Dat de minister inseminatie voor lesbische of alleenstaande vrouwen niet kan vergoeden, blijkt een misverstand.

Zo’n 70.000 mensen zetten hun handtekening onder een petitie tegen het schrappen van de vergoeding voor kunstmatige inseminatie bij lesbische en alleenstaande vrouwen uit de basiszorgverzekering. Maar de ophef over de kwestie berust op een reeks misverstanden.

Het is nooit de bedoeling geweest om kunstmatige inseminatie voor deze vrouwen te betalen uit de basiszorgverzekering. Dat dit wel gebeurde, is omdat de regels de afgelopen jaren te ruim zijn toegepast, blijkt uit gesprekken die Trouw voerde met het Zorginstituut, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet, met zorgverzekeraars en met de Nederlandse vereniging obstetrie en gynaecologie (Nvog).

Volgens het Zorginstituut kan de minister de ingreep op verschillende manieren wel degelijk vergoeden. Hij kan alsnog besluiten om die te betalen uit een speciaal daarvoor bedoelde subsidie.

Onregelmatigheden

Het debat over de vergoeding barstte halverwege vorig jaar los, toen zorgverzekeraar Eno ‘onregelmatigheden’ opmerkte in de declaraties voor kunstmatige inseminatie. Om fraude op te sporen kijken zorgverzekeraars naar patronen in die declaraties. Eno zag ineens iets opvallends: bij de meeste ingrepen stellen artsen eerst een diagnose en daarna beginnen ze aan een behandeling. Maar tussen de declaraties voor kunstmatige inseminatie zaten veel behandelingen waaraan geen diagnose vooraf was gegaan.

Eno vroeg zich af hoe dat kon en of dat patroon een indicatie kon zijn voor fraude, wat leidde tot de vraag hoe andere zorgverzekeraars omgaan met inseminatie van gezonde vrouwen zonder man.

Omdat de basiszorgverzekering verplicht is, en dus een algemene pot waar iedere Nederlander aan bijdraagt, is het niet de bedoeling dat elke verzekeraar naar eigen goeddunken bepaalt wat er wel en niet uit betaald wordt.

Toen de vraag terechtkwam bij het Zorginstituut, dat de minister adviseert welke behandelingen in het basispakket thuishoren, redeneerde dat instituut dat er geen sprake is van een medische indicatie bij vrouwen die geen vrije toegang hebben tot gezond sperma. Met die vrouwen is immers niets mis. Dat is ook de reden dat Eno bij veel van deze behandelingen geen diagnose kon vinden. ‘Gebrek aan man’ is immers geen medisch probleem.

De ondertekenaars van de petitie die pleiten voor vergoeding van inseminatie voor alleenstaande en lesbische vrouwen menen echter dat iedere afwezigheid van gezond zaad zorgt voor een medische noodzaak. Of dat zaad nu niet voor handen is omdat de man afwezig is, of omdat er wel een man is, maar die een vruchtbaarheidsprobleem heeft. In dat laatste geval wordt kunstmatige inseminatie nu wel vergoed uit de basiszorgverzekering.

Discussie

Het Zorginstituut benadrukt dat het zich houdt aan de zorgverzekeringswet. Maar dat betekent niet dat de discussie nu gesloten is. Als een politieke meerderheid vindt dat de samenleving de inseminatie van alle vrouwen met een kinderwens moet betalen, dan kan verantwoordelijk minister Bruins dat regelen, stelt het Zorginstituut.

Zo worden ook abortussen met medische indicatie vergoed uit de basiszorgverzekering, zonder medische indicatie bestaat hier een speciale subsidie voor. Want als samenleving vinden we het belangrijk dat er geen financiële drempels zijn voor een abortus en daarom betalen we er met zijn allen voor. De wet belemmert de minister niet om een eigen beslissing te nemen, zegt ook hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen van de Erasmus Universiteit Rotterdam. 

De basiszorgverzekering is in het leven geroepen om de kosten te dragen van ziekte of ander ongeluk die mensen onmogelijk zelf kunnen opbrengen. Denk aan de kosten voor een kankerbehandeling of voor operaties na een auto-ongeluk. Zo bezien worden er wel meer behandelingen vergoed uit het basispakket waarover te discussiëren valt, zegt Buijsen.

In een eerdere versie van dit artikel werd vermeld dat abortussen uit de basisverzekering worden vergoed. Dit klopt niet: alleen abortussen met medische indicatie worden vergoed. 

Lees ook:

‘Mij word een kind afgenomen’ 
Toen duidelijk werk dat zorgverzekeraars de inseminatie van vrouwen zonder man niet mogen betalen, moest Carmen Foppen een geplande insemi­natie afzeggen. ‘Ik heb niet zomaar 1000 euro.’

Zaaddonor: ‘Ik heb nooit anoniem willen zijn’
Maak u bekend, anonieme zaaddonor, zei minister Schippers in 2017. Dirk Houtgraaf (57) is zo’n donor. Hij is eigenlijk wel benieuwd of hij kinderen heeft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden