Innemende tragikomedie

Regie: Richard Linklater. Met Christian McKay, Zac Efron, Claire Danes en Zoe Kazan. In 5 bioscopen.

Richard Linklater heeft een voortreffelijke manier gevonden om iets te vertellen over Orson Welles (1915-1985), de even legendarische als ongrijpbare regisseur die op 26-jarige leeftijd debuteerde met ’Citizen Kane’ (1941). Het innovatieve portret van krantenmagnaat Charles Foster Kane wordt tegenwoordig tot de grootste werken in de Amerikaanse filmgeschiedenis gerekend.

Linklater liet zich gelukkig niet verleiden tot een biopic over het genie dat zijn leven lang in de clinch lag met Hollywood, vele onvoltooide filmprojecten naliet, en nog steeds talloze biografen, chroniqueurs en wetenschappers aan het werk houdt. In ’Me and Orson Welles’ gaat het over een week in het leven van een 17-jarige schooljongen met acteerambities, Richard Samuels, die in 1937 per ongeluk een rolletje krijgt in de Broadway-productie Julius Ceasar van Orson Welles. Het is een mooi, fictief raamwerk waarvoor Linklater te rade ging bij een roman van Robert Kaplow uit 2003.

Samen met de verwonderde jongeling duiken we achter de coulissen en zijn we getuige van de hectische repetities in het befaamde Mercury Theatre in New York, waar Welles kort voor de Tweede Wereldoorlog een kale en baanbrekende bewerking van de Shakespeare-tragedie maakte door de handeling te verplaatsen naar het fascistische Italië van Mussolini. ’Me and Orson Welles’ is historische fictie van Amerikaans-Engelse makelij, maar werd door Linklater – beroemd om zijn romantische ’wandelfilms’ ’Before Sunrise’ en ’Before Sunset’ – eveneens zonder veel productionele poespas gemaakt.

Linklater laat het theater en het ’echte leven’ fijntjes in elkaar overvloeien, door de tragikomische verwikkelingen en de wat theatrale taal ook buiten de repetities te handhaven. Ceasar en Welles zijn twee totaal verschillende giganten, maar wilden ze niet allebei absoluut gezag uitoefenen over de leden van de familie, in het geval van Welles het theatergezelschap?

De goed gelijkende Engelse debutant Christian McKay is een verrassing als de bulderende, boomlange bon vivant Orson Welles. Hij speelt het nog maar 22-jarige theaterdier als een welbespraakte, geestige en gedreven jongeman die geldzorgen heeft, maar niet verlegen zit om een goocheltruc in de ruimste zin van het woord. De reus met de melancholische inborst is ook een arrogante kwast en onverbeterlijke rokkenjager die niet kan hebben dat zijn jeugdige bijrolspeler iets krijgt met de productieassistente (Claire Danes).

De arme Richard (toepasselijk gespeeld door ’High School Musical’-ster Zac Efron) bevindt zich als Welles’ rivaal in de liefde opeens in heel ander Shakespeariaans tumult. Het is vooral een pijnlijk ontgroeningsritueel, waarin de jonge acteur ook de minder aangename kanten van het artiestenwereldje leert kennen, gekenmerkt door macht, jaloezie, egomanie, ijdeltuiterij en vleierij voor eigen gewin.

Zo ontpopt zich een innemende, veellagige tragikomedie waarin de ’Me’ uit de titel verwijst naar de jongeling en zijn romantische droom. Maar ’Me’ slaat ook op Linklater zélf die zich liefst buiten het Californische studiosysteem om probeert te handhaven als onafhankelijk filmmaker, net als zijn voorganger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden