Review

Inkijkjes in de literaire wereld van de twintigste eeuw

Het is leuk dat Aya Zikken (1919) haar eigen herinneringen aan schrijvers begint met die aan Annie Salomons, de schrijfster immers van de veelgelezen en nog altijd geraadpleegde 'Herinneringen uit de oude tijd'. Zikkens boek heeft dezelfde beminnelijke anekdotiek en beschouwelijkheid, al is zij van een geheel andere generatie en schrijft zij moderner. Het bestaan van een boek als dit wordt alleen al gerechtvaardigd door het gebrek aan persoonlijke boekstaving van de omgang in die verzonken literaire wereld van de twintigste eeuw. Er is wel veel, maar nooit genoeg, juist in dit intimistische genre. We krijgen hier inkijkjes in de beleving van onder anderen Beb Vuyk, Victor van Vriesland, Bertus Aafjes, Clara Eggink en Jacques Bloem, Belcampo, Gerard Reve, Hella Haasse en Willy Corsari. Bloem had Zikkens roman 'De Atlasvlinder' gelezen en kende haar niet, maar belde haar op om te zeggen dat hij het een 'mooi boek' vond, maar 'waarom dat afschuwelijke pseudoniem'? ,,Het is gewoon mijn meisjesnaam'', heeft Zikken toen een beetje onthutst geantwoord.

De gehorigheid in het huis dat zij, met Reve boven zich, in de Jordaan bewoonde, was zo groot dat zij als de hoorbare gesprekken haar te ver gingen 'Carmen' opzette, om te laten weten dat er nog zoiets als privacy moest bestaan. Ook jongere schrijvers komen kort aan de orde, zoals Vinkenoog, Mulisch en Campert. Het meest opzienbarend misschien nog wel van dit aantrekkelijke boek met herinneringen zijn de door Zikken zelfgemaakte portretfoto's van de besproken schrijvers, in kleur. Zij heeft ze werkelijk, zoals het wordt gezegd, op de gevoelige plaat vastgelegd, op een manier die een nieuw licht op ze werpt. Zie de geelgrauwe bohémien Van Vriesland, de stralendjonge Indischgebloesde Haasse, de troebelzinnelijk achterovergeleunde Mulisch, de in lotushouding zittende bebaarde Vinkenoog. Heerlijk om te zien. Herinneringen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden