Column

Inheemse musea zijn net profeten: in eigen land worden ze niet geëerd

Rob Schouten.Beeld Maartje Geels

Het valt natuurlijk niet goed te praten dat ik nog niet naar het vernieuwde Rijksmuseum bij mij om de hoek ben geweest en nu wel in het ROM, het Royal Ontario Museum in Toronto rondloop, maar ik vrees dat wat van profeten gezegd wordt ook voor inheemse musea en monumenten geldt: in eigen land niet geëerd.

Door een rare reiskronkel (vliegen van en naar Chili is goedkoper met Air Canada via Canada dan direct met KLM) loop ik een halve dag in Toronto rond, het New York van Canada. Maar goedkoop is duurkoop, zoals mijn vader al wist, en omdat we om zes uur ’s ochtends al zijn geland en pas om negen uur ’s avonds doorvliegen geef ik nu het uitgespaarde geld uit aan een retourtje richting stad, een bord Teriyaki in het downtown-winkelcentrum en een kaartje voor het ROM.

En nu ik daar toch ben zal ik zeggen wat ik zie. Het Royal Ontario Museum heet een paleontologisch museum te zijn, maar het is in de praktijk een soort kruising tussen het Allard Pierson Museum (waar ik ook hoognodig heen moet terwijl ik er vrijwel dagelijks langsfiets) en het Tropenmuseum. Een enorm gebouw waarin zowel dinosaurussen als Indianen huizen, Afrikaanse kunstvoorwerpen uit de prehistorie afgewisseld worden met Victoriaanse boudoirs en middeleeuwse harnassen. Het ziet er allemaal zo glanzend en ongeschonden uit dat ik me afvraag of het niet nep is. Hebben ze werkelijk een complete Tyrannosaurus rex opgegraven en hebben die Griekse beelden echt nog een neus en geslachtsdeel? Intussen is dit vooral een museum voor schoolklassen, die in grote horden gillend langsvliegen en vragenlijstjes invullen.

Rijkdom van de aarde

Toch geniet ik van de tentoongestelde spullen en creaturen dezer aarde en het zou denk ik aan mijn opvoeding hebben bijgedragen als ik hier in mijn jeugd ook naartoe was gevoerd. Het is een beetje overvol, met meer opgezette vogels dan nodig denk ik, en een vleermuizenspelonk vol bewegende schaduwen waar je als kind in wilt schreeuwen om te zien of het echoot. Maar dat is ook precies wat dit museum uitdrukt: de rijkdom van de aarde. Wij volwassenen maken in zekere zin ook deel uit van de tentoonstelling met onze neiging om beschouwelijk te staan kijken naar een Indiaanse boot of een Ghanese grafkist in de vorm van een Mercedes.

Dit is meer iets om enthousiast doorheen te hollen, als door het leven zelf met zijn vreemde culturen en prehistorie zeg maar. Juist door zijn grensoverschrijdende allure is het ook een soort monument tegen de globalisering, waarin alles maar doodgewoon gevonden wordt, zoals tussenstops in Toronto. Na afloop koop ik in de museumshop een onyx potje dat me doet denken aan de snuisterijen in het huis van mijn grootouders, toen de wereld nog groot en rijk was. Oh ja, en rondom het museum ontwaarde ik ook nog een oorlogsmonument met de naam Apeldoorn erop en een grote groep mensen die zo te zien chronisch tegen Trump protesteerde.

Even belichaamde Toronto waar het allemaal om te doen is: geschiedenis, culturele rijkdom, verzet tegen onrecht. Een leerzame pauze in het vluchtige bestaan van de reiziger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden