Ingrijpen

,,De regering van Afghanistan voert oorlog tegen vrouwen.'' De eerste zin van een verklaring die mij via e-mail werd gestuurd, draait niet om de kokend hete brij heen. De tweede zin maakt melding van een vergelijking die in het Engelse dagblad The Times werd gemaakt: de vrouwen in Afghanistan worden behandeld zoals de joden in Polen in de periode vóór de holocaust.

Meestal ben ik op mijn hoede als de holocaust wordt opgevoerd om aan te geven hoe erg een situatie is. Niet omdat ik denk dat geen enkele situatie zo erg kan zijn als de holocaust; alle genocides zijn gruwelijk. Ik ben op mijn hoede omdat de manier waarop de genocide op de joden werd georganiseerd en uitgevoerd verschilt van die andere genocides en het heeft zin op dat verschil te blijven wijzen.

Maar wat er met de Afghaanse vrouwen gebeurt treft me in mijn hart. Wat gebeurt er in Afghanistan en waarom wordt er niet ingegrepen net als in Bosnië, Kosovo of Oost-Timor?

In 1996 kwam de fundamentalistisch-islamitische Taliban aan de macht na jaren van burgeroorlog. Het e-mailpamflet over wat sinds die tijd het lot der vrouwen is, leest als een verslag uit de hel. Dat vrouwen er volstrekt gesluierd door het leven moeten gaan, mag bekend worden verondersteld. Zelfs de ogen moeten worden gesluierd. Wee de vrouwen die vergeten het gaas voor hun ogen omlaag te doen: ze worden afgetuigd en met stenen bekogeld. Een vrouw, aldus de verklaring, werd gestenigd omdat per ongeluk haar arm zichtbaar werd toen ze auto reed.

Vrouwen mogen niet meer buitenshuis werken. Het laat zich aanzien wat dat betekent voor hoogopgeleide vrouwen die werkzaam waren als arts, advocaat, kunstenaar, vertaler of docent voor de Taliban het roer overnam. Willen vrouwen überhaupt naar buiten, dan moet dat onder begeleiding van een mannelijk familielid. Het contact tussen binnen- en buitenwereld is niet alleen op deze manier ernstig belemmerd: de ramen van huizen waarin vrouwen wonen moeten worden geschilderd, zodat er nimmer een glimp van hen is op te vangen. En dat is nog niet alles.

Vrouwen moeten op zachte schoenen lopen, zodat hun stap nimmer wordt gehoord. Vrouwen die niet kunnen werken en geen mannelijke familieleden hebben, bedelen op straat of sterven de hongerdood, aldus de opstellers. Depressie en zelfmoord op grote schaal zijn het gevolg, aldus (buitenlandse) hulpverleners, die meer en meer uit het land wegtrekken. In een van de zeldzame ziekenhuizen voor vrouwen vond een verslaggever bijna levenloze lichamen op de bedden liggen, gehuld in hun burka (de enkellange dikke sluier). De vrouwen ,,wilden niet spreken, eten of iets doen, ze lagen er langzaam weg te kwijnen. Anderen waren gek geworden en kropen weg in een hoek, steeds heen en weer schuddend en huilend, de meesten in doodsangst.'' ,,Dat hier de mensenrechten worden geschonden, is een understatement'', stelt de verklaring, waarin het Amerikaanse volk en de Amerikaanse regering worden opgeroepen iets tegen deze schending van mensenrechten te doen.

Wat bezielt mannen om vrouwen zo te onderdrukken? Jaloezie? Angst? De wens zeker te zijn dat hun kinderen ook daadwerkelijk hun kinderen zijn? In het Westen blijkt een van de vier kinderen die opgroeien in gewone gezinnen verwekt door een minnaar van de moeder (uiteraard gaat het hier om een gemiddelde). Alle reden voor westerse mannen om hun vrouwen hermetisch af te schermen van de buitenwereld. Maar ze doen het niet. Onder druk van het romantische ideaal, heeft - hoe suf dat ideaal er soms ook uitziet - ook de westerse man behoefte aan de vrouw als gelijkwaardige partner.

Heeft Afghanistan meer romantiek nodig? Misschien. Maar eerst: protest. En ingrijpen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden