Ingenieur van bruggen en bedrieglijk eenvoudige liedjes

Geniale componist of halve zool? De meningen over Guy Béart verschillen.

Guy Béart schreef klassieke chansons als 'Il n'y a plus d'après', maar hij was ook vaak het mikpunt van spot.

Béart kreeg een hartaanval toen hij op weg was van de kapper naar huis in Garches, een voorstad van Parijs waar hij een huis bewoonde in Bauhaus-stijl.

Zoals veel Franse artiesten van zijn generatie - Claude François, Dalida, Georges Moustaki - zag Béart het licht aan de andere kant van de Méditerranée, in Egypte. Zijn vader was een boekhouder die zijn gezin vanwege zijn werk achtereenvolgens naar Griekenland, Nice, Libanon, Mexico en uiteindelijk Parijs nam. Hier ging Béart - aanvankelijk Béhart maar die 'h' liet hij schrappen - naar het lycée Henri IV, Frankrijks beroemdste lyceum.

Hierna volgde een beroemde school, de École National des Ponts et Chaussées, een ingenieursopleiding. Hij studeerde af als specialist in scheuren in beton. Gekscherend noemde Béart zich later een 'ingénieur des ponts et chansons', een ingenieur van bruggen en liedjes.

Béart bouwde een brug in de buurt van Nancy, maar al snel had hij meer belangstelling voor de cabarets in Parijs waar in de jaren vijftig van de vorige eeuw het Franstalige lied tot bloei kwam. Zijn eerste optredens kreeg hij in een club in de hoofdstedelijke rosse buurt Pigalle, waar hij het podium deelde met een zekere Jacques Brel. In 1957 had hij een eerste, grote hit met het roerende 'L'eau vive' dat kinderen nog steeds op de basisschool leren.

Béart werkte ook voor anderen. Voor Juliette Gréco schreef hij de melancholische kraker 'Il n'y a plus d'après' dat op geen enkele verzamelaar met chansons ontbreekt.

Begin jaren zestig kreeg Béart het zwaar. De Franse jeugd viel massaal voor de sterren van de Angelsaksische rock en hun epigonen van eigen bodem: "In 1957 was ik een vedette, in 1963 op 33-jarige leeftijd al helemaal passé", zei hij daar later zelf over. Omdat niemand nog platen van Béart wilde uitgeven, richtte hij een eigen label op.

Als 'eerste onafhankelijke producent' lanceerde Béart zichzelf als de maker van liedjes die wat hem betrof eerst een kunstvorm en pas daarna een commercieel product waren. Tegen zijn vroegere maatschappij Philips voerde hij een jarenlange juridische strijd om de rechten op zijn eerste successen terug te krijgen.

In de jaren zeventig en tachtig presenteerde hij een tv-programma waarin hij ondermeer Duke Ellington en Simon & Garfunkel ontving en hij opende zijn huis in Garches voor muzikale feesten die op de radio werden uitgezonden. Béart was bevriend met president Georges Pompidou, wat slecht viel in de sterk links geëngageerde artistieke wereld. Zijn verzekering dat hij a-politiek was kon het wantrouwen niet opheffen. Ook niet toen de socialistische president Mitterrand hem meenam naar Japan om voor keizer Hirohito - die aangedrongen had op zijn komst - te zingen.

Over zijn plaats in de geschiedenis van het chanson valt te twisten. Sommige kenners plaatsen hem in het rijtje grootheden van wie de naam ook al met een B begint: Brassens, Brel en Barbara. Julien Clerc, met wie Béart in januari dit jaar een afscheidsconcert gaf in het Olympia in Parijs, noemde hem een geniale componist, die bedrieglijk simpele nummers schreef. Anderen vinden zijn balladen voorspelbaar en langdradig. Hij was dan ook geregeld het mikpunt van spot. Serge Gainsbourg, icoon van het avantgardistische lied, noemde hem zelfs een blaireau, een halve zool.

Een hilarische versie van Béart was de afgelopen jaren vaak te gast in de dagelijkse radioshow van de imitator Laurent Gerra. Deze Béart drong zich steevast op om de actualiteit ter plekke op (schunnige) tekst en muziek te zetten. Zo zong Gerra met de stem van Béart op de melodie van zijn evergreen 'L'eau vive' over bijvoorbeeld Dominique Strauss-Kahn.

Maar juist Gerra kon de inmiddels bejaarde minstreel, die zo sportief was samen met zijn kwelgeest op te treden, erg waarderen. "Het was een groot dichter en we hebben erg veel gelachen samen."

Guy Béart werd op 16 juli 1930 geboren in Cairo en overleed 16 september 2015 in Garches

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden