ING zwicht en stapt uit Cuba-suiker

MIAMI - ING zal de financiering van de suikeroogst in Cuba staken als gevolg van de nieuwe Amerikaanse wet tegen bedrijven die handel drijven met Cuba. Andere operaties in Cuba die niet onder die wet vallen, zet ING normaal voort.

ING beperkt haar activiteiten in Cuba, omdat de bank in Amerika dreigt te worden aangesproken door de voormalige eigenaren van suikerplantages in Cuba die de bank mede financiert. De voormalige eigenaren mogen volgens de zogenaamde Helms-Burtonwet, die in maart door het congres is aangenomen, buitenlandse bedrijven aanspreken die op enige wijze voordeel trekken uit de eigendommen die Castro meer dan 35 jaar geleden op Cuba geconfisceerd heeft. Amerikaanse bedrijven die destijds in Cuba waren gevestigd, claimen ongeveer vijf miljard dollar. Het bedrag dat Cubanen vorderen, die na de revolutie naar Amerika zijn gevlucht, is moeilijk te bepalen. Sommige schattingen komen in de buurt van 50 miljard dollar.

Volgens een woordvoerder van ING gaat het om een éénjarig contract met een optie op verlenging. Hoewel ING het niet eens is met de Helms-Burtonwet en de wet strijdig acht met het internationale recht, heeft het zich toch teruggetrokken. “We moeten rekening houden met de realiteit. Onze belangen in de VS zijn veel groter dan die in Cuba.”

De omstreden Helms-Burtonwet is een zogenaamde secundaire boycotwet die tot doel heeft Cuba economisch verder te isoleren. Dat gebeurt onder meer door buitenlandse bedrijven die handel drijven met Cuba te bedreigen. De wet bepaalt dat een ieder die op Cuba in gestolen goed 'trafickt' aansprakelijk kan worden gesteld voor een Amerikaanse rechter om schadevergoeding te betalen aan de rechtmatige eigenaar. Het woord 'traficken' is een vaag en beladen begrip - het wordt in het strafrecht gebruikt voor de drughandel - en komt er op neer dat een bedrijf of persoon die met Cuba handel drijft of zaken doet en daarbij in de ruimste zin des woords voordeel trekt van eigendommen die Cuba in 1960 na de revolutie onteigend heeft, voor de Amerikaanse rechter gesleept kan worden om de schadevergoeding, die Cuba schuldig, is op de profiterende bedrijven te verhalen.

- Vervolg op pagina 7

Veel bedrijven, waaronder ING, kiezen eieren voor hun geld VERVOLG VAN PAGINA 1

De Helms-Burtonwet gaat heel ver. “Als je melk drinkt die afkomstig is van een koe die gegraasd heeft op land dat ooit aan een Amerikaans-Cubaanse eigenaar heeft toebehoord, kan degene die de melk gedronken heeft, worden veroordeeld tot het betalen van schadevergoeding”, zegt Theo Babun, een Cubaans-Amerikaans zakenman in Miami die buitenlandse bedrijven van advies dient voor de gevolgen van de Helms-Burtonwet.

ING financiert op Cuba de import van hulpmiddelen die nodig zijn voor de suikerproductie zoals machines, onderdelen en kunstmest. ING valt daarmee onder de nieuwe wet, omdat die middelen worden gebruikt voor de exploitatie van suikerplantages die Castro heeft onteigend van Cubaanse Amerikanen die nu in de Verenigde Staten wonen. Zij kunnen vanaf 1 november de bank voor de rechter slepen. Verder lopen hoge ING-functionarissen het risico dat hun de toegang tot de VS ontzegd wordt als de bank voor 1 augustus zijn 'traficken' in gestolen goed niet staakt.

Op de zwarte lijst van het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken staat naast ING Bank ook de Golden Tulip (hotels). Er heerst grote geheimzinnigheid over de activiteiten van Nederlandse bedrijven op Cuba. Nederlandse ambassades en consulaten hebben instructies daarover geen mededelingen te verschaffen aan de pers.

Een groot Canadees bedrijf Sheritt Inc. exploiteert in 1960 genationaliseerde nikkelmijnen en dreigt nu voor de bijl te gaan. Sheritt is niet van plan zich uit Cuba terug te trekken en heeft de hulp van de Canadese regering ingeroepen. De aandelen van Sheritt zijn echter met 20 procent gedaald toen bekend werd dat zij op de zwarte lijst stonden.

De Europese Unie, Mexico en Canada hebben heftig geprotesteerd tegen de wet die de Engelse minister van buitenlandse zaken Rifkind vergeleken heeft met de verfoeide Arabische boycotwetten tegen Israel. Maar ondanks de protesten zegt Babun dat tot dusver de Helms-Burtonwet lijkt te werken. De Europeanen zullen waarschijnlijk niet verder gaan dan diplomatieke protesten. Niemand wil zijn economische belangen in de VS op het spel zetten of dure processen riskeren. Veel bedrijven, waaronder ING, kiezen eieren voor hun geld.

Cemex, een grote Mexicaanse cementfabriek die aanvankelijk dacht buiten schot te zullen blijven, heeft eveneens aangekondigd zich uit Cuba terug te zullen trekken. Anderen proberen het op een akkoordje te gooien met de voormalige eigenaren.

Ook de Nederlandse regering heeft een in Miami wonende Amerikaanse Cubaan benaderd. Want de ambtswoning van de Nederlandse ambassadeur in Havanna heeft voor de revolutie aan een naar Amerika gevluchte Cubaan behoord. De Nederlandse regering probeert de claim onderhands te regelen met de voormalige Cubaanse eigenaar. Dat is volgens Babun een soort schikking die veel bedrijven zullen proberen te treffen. Hij verwacht dan ook dat als gevolg van de Helms-Burtonwet advocaten en bedrijfsadviseurs veel geld zullen verdienen.

President Clinton moet op 15 juli bekend maken of hij van zijn wettelijke bevoegdheid gebruik zal maken en uitzonderingen mogelijk zal maken. De verwachting is dat Clinton van die bevoegdheid geen gebruik zal maken zo kort voor de verkiezingen. Florida is een staat die meestal Republikeins stemt. Clinton maakt dit keer echter een goede kans. Hij heeft volgens opiniepeilingen een paar extra procenten nodig van de Cubaanse stemmen, die gewoonlijk voor 85 procent naar de Republikeinen gaan, om Florida te kunnen winnen. Als gevolg van Helms-Burton zal hij meer dan die nodige extra stemmen krijgen.

In zijn hart is Clinton tegen de boycotwet. Maar Babun waarschuwt dat de Cubaanse lobby in Miami politiek zeer machtig is, en dat de praktijk geleerd heeft dat noch Republikeinse noch Democratische presidenten de Cubaans-Amerikaanse gemeenschap tegen zich in het harnas willen jagen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden