ING-topman Hamers moet vandaag zijn charmes in de strijd gooien in de Tweede Kamer

Beeld Tom Janssen

ING-bestuurder Ralph Hamers ligt onder vuur. In de Tweede Kamer wacht hem woensdag een kritisch onthaal. Politiek en bedrijfsleven begrijpen elkaar niet meer.

Hij heeft er natuurlijk niet veel zin in, Ralph Hamers, bestuursvoorzitter van ING. Het gesprek dat hij heeft met de Tweede Kamer zal ­vooral gaan over de cultuur in de haute finance: er lag een enorme ­salarisverhoging voor hem klaar, er was bij ING te weinig controle op ­witwassen. De Kamer praat met een reeks bankiers en deskundigen, maar Hamers heeft een hoofdrol. Hij ­belichaamt de kloof tussen politiek en bedrijfsleven en zal al zijn charmes in de strijd moeten gooien.

Vrijwel alle vertegenwoordigers van grote bedrijven die de afgelopen jaren de Tweede Kamer bezochten kregen de wind van voren. Dat gold voor bestuurders van Shell en ­Unilever en voor commissarissen van ABN Amro. Gesprekken tussen ­directies en politici vertonen kenmerken van een kruisverhoor. De relatie tussen de politiek en het bedrijfsleven is bekoeld. Voor de banken geldt dat in het bijzonder. Van SP tot VVD, het geduld met de banken is op.

Onder vuur

De botsingen tussen bedrijfsleven en politici waren de afgelopen jaren legio. Dit jaar begon het met het plan van het kabinet om de dividendbelasting af te schaffen. De voorstanders van deze maatregel kregen van een groot deel van de Tweede Kamer het verwijt gezwicht te zijn voor de lobby van Shell en Unilever. Shell kreeg het ook te verduren toen bleek dat het energieconcern de aansprakelijkheid introk voor dochterbedrijf NAM voor schade door de aardbevingen in ­Groningen. Daarnaast ligt een aantal multinationals onder vuur vanwege belastingontwijking.

Ralph Hamers kan opnieuw kritiek verwachten. Ook al gaat hij door het stof en reageert hij poeslief op de vragen van de Kamer. Eerder haalde ING na een boze reactie van CDA-minister Wopke Hoekstra (financiën) een forse salarisverhoging voor ­Hamers van tafel. De bank werd in de financiële crisis gered met ­gemeenschapsgeld en dus past een stevige loonsverhoging niet, aldus Hoekstra en de hele Kamer. Ook al betaalde de bank al dat geld, met rente, terug. Kritiek is er ook op de gebrekkige controle door ING op witwassen. Onacceptabel, luidt het oordeel eenstemmig.

“2018 was een slecht jaar”, stelt CDA-senator Niek Jan van Kesteren vast. Hij was tot twee jaar geleden ­algemeen directeur van ondernemersorganisatie VNO-NCW en kent daarom het bedrijfsleven en de ­politiek. Er was een reeks incidenten, constateert hij. Wat nodig is, meent Van Kesteren, is ‘een op feiten ­gebaseerde benadering’. “Minder beeldvorming, meer feiten. Politici en bestuurders van grote ondernemingen moeten de goede balans vinden tussen wat economisch wenselijk en politiek haalbaar is.”

Hoge druk

Hoogleraar bedrijfsethiek Johan Wempe meent dat de verwachtingen van de politiek en de mogelijkheden van het bedrijfsleven botsen. De politiek wil dat bedrijven milieumaatregelen nemen, witwassen bestrijden, overgewicht aanpakken en nog meer. Tegelijkertijd willen aandeelhouders ieder jaar 10 procent groei. “De druk wordt te hoog.”

De hoogleraar bepleit een nieuwe commissie die een gedragscode voor bedrijven opstelt. “Bedrijven maken onvoldoende duidelijk dat alle eisen lastig zijn te combineren. Ze staan met de mond vol tanden. Er is een nieuwe discussie nodig over de rol van bedrijven in de samenleving: wat kun je van ze vragen? Moeten bedrijven hun manier van werken veranderen?”

Van Kesteren hoopt op meer ­begrip van bedrijven en politiek voor elkaars positie. “Het bedrijfsleven blijft weleens hangen in het eigen ­gelijk. Bestuurders zouden zich meer moeten verplaatsen in wat politiek haalbaar is. Mijn partij en ook de VVD heeft wel begrip voor de noodzaak om in Nederland een sterk internationaal bedrijfsleven te hebben, maar er zijn ook partijen die er baat bij hebben om olie op het vuur te gooien. Uiteindelijk kunnen politiek en bedrijfsleven niet zonder elkaar.”

Lees ook:

Zelfs de VVD wil de beloningsregels van bankiers veranderen

Minister Wopke Hoekstra (CDA) onderzoekt of de regels voor het belonen van bankiers moeten veranderen.

De schikking bij ING is onbevredigend

De ongehoorde gang van zaken bij ING, één van de grote systeembanken in dit land, is afgedaan met een schikking met het Openbaar Ministerie. 775 miljoen euro heeft de bank overgemaakt om zich te vrijwaren van ernstiger rechtsgevolgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden