Infiltratie

Met blijdschap en trots heeft PTT Telecom aangekondigd dat het merendeel der Nederlanders per september van dit jaar kan beschikken over een elektronische postbus, dankzij de invoering van een nieuw net met gratis e-mail. Er kwam zelfs vertoon van bescheiden edelmoedigheid aan te pas, die door de pers, de luis in de pels, kritiekloos werd aanvaard. Als eerste dank daarvoor kreeg de PTT een ruime hoeveelheid free publicity op de voorpagina's van vele kranten.

Het blijde nieuws volgde op een kleinere aankondiging, een paar maanden geleden, van de automatische aansluiting van alle telefoonabonnees op het voice mail-systeem. Alle Nederlanders worden bereikbaar, ook al zijn ze er niet. Volgens de Griekse filosofie ben je er als je denkt. Maar ja, wie doet dat nog?

Je hoort politici wauwelen over de kwaliteit van de woensdagmiddagbroodjes in het torentje van de minister-president en lekken naar de pers. Ze struikelen bijkans over nuances in hun eigen bedoelingen, rechtvaardigingen of beledigingen, maar niemand heeft het over deze ingreep in ons leven. In de jaren zeventig baarden de mogelijkheden van de glasvezelkabel de politiek wel degelijk zorgen. Daar was nog een principe bij in het geding. Van vrijheid. Even later bleken we op België na het dichtstbekabelde land van West-Europa te zijn. En samen met onze talenkennis, een sinds de onderwijsvernieuwing ook snel afkalvende traditie, werden we door buitenlandse slijters van waar uitgeroepen tot proefgebied van de Europese markt.

Verschillende kanalen op onze met pulp gevulde televisie zenden hun stupide aanprijzingen uit van sieraden, ontspanningsstoelen en schoonheidsartikelen. We hoeven maar te posten of te Internetten om ze te bekomen, na aanprijzing door een Hans van der Togt-achtige stem. Het volgen van deze uitzendingen heeft in bepaalde milieus geleid tot een cult. Andere mensen, zo blijkt uit mediageluiden, kampen tegenwoordig met hetzij infostress, hetzij een chronische, aan depressie grenzende zapverveling. Het is moeilijk te zeggen wat verkiesbaar is. Maar kiezen wordt al voor ons gedaan. In de jaren zestig kon kiezen nog.

Toen bloeide bijvoorbeeld een hevige discussie op over de vraag of voortaan fluor aan het drinkwater zouden moeten worden toegevoegd. De zorg over de kwijnende toestand van de gebitten van de toenmalige volwassenen noopte tot een integrale sanering van Nederland. Hoewel uit recente nieuwberichten is gebleken dat er nog allerhande andere troep ongemeld en ongemerkt in ons drinkwater komen kan, is fluor er niet toe gaan behoren. Dankzij de politiek. We mochten als vrije burger zelf beslissen of we onze kinderen fluor wilden toedienen. Dame Borst heeft onlangs in het kader van de kunstgebittencommotie meegedeeld, dat het kunstgebit een verdwijnend fenomeen is, gezien de betere gebitten.

We hebben onze tanden dus nog, maar waar kunnen we die in zetten? Tegenwoordig spreken alle principes maar één taal: die van het geld. Ons lot hangt af van de economie en die hangt weer af van het wel en wee van de bedrijven. Bedrijven zitten te springen om ons te bereiken met hun boodschappen over meerwaardes van hun diensten en produkten. Ze staan met hun electronic shopping-systemen al jaren trappelend in de startblokken.

Per fax dringen ze nu al zonder breekijzer of sleutel binnen in de privacy van onze eigen vier muren. Ze kunnen het straks ook via electronic mail. Daar helpt geen wetgeving over briefgeheim meer tegen. Geen wet van Straatsburg of Conventie van Genève. Ook geen sticker op de deur tegen reclamedrukwerk. De hele PTT-operatie is een complot voor Internet-infiltratie.

Wie zijn levensstijl of de kwaliteit van zijn bestaan anders wil realiseren dan waar PTT Telecom-baas Ben Verwaaijen van droomt, moet een fort van normen en waarden, privacy en stilte, intimiteit en zelfdenken bouwen, met de prijs van sociaal isolement, want hij wordt verder door niets en niemand meer beschermd. Ook al zou hij nog zo gek zijn om te willen stemmen op politici die er niet om malen. Want zelfs dat moet natuurlijk straks elektronisch.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden