Inenting tegen pokken is geen pretje

*In China en Turkije deden ze het al eeuwenlang: etter of korsten van pokken aanbrengen op de huid van een gezonde persoon. Die zou dan een milde vorm van pokken doormaken en daarna levenslang beschermd zijn. Datzelfde principe lag eind 18de eeuw ten grondslag aan de koepok-inenting. Melkmeisjes in het Britse Gloucestershire bleken namelijk pokzweren te krijgen als ze in aanraking kwamen met koepokken op de uiers van koeien. Ernstig waren die echter niet, en ze genazen zonder littekens.

redactie binnenland

Een beetje van de smetstof van de hand van een melkmeisje, ingekrast in de arm van een achtjarig jongetje, en ziedaar de eerste pokkenvaccinatie, mei 1796. In Nederland werd in 1823 het 'pokkenbriefje' -een bewijs van vaccinatie- verplicht voor schoolkinderen. Omdat veel minderbedeelde kinderen niet naar school gingen, bleef de sterfte aan pokken hoog. Pas met de Leerplichtwet (1900) veranderde dat.

In 1928 verdween de vaccinatieplicht omdat inenting soms een ernstige bijwerking had: een vaak fataal verlopende vorm van hersenontsteking. Het percentage gevaccineerden daalde daarop snel van 90 naar 20. In 1980 verklaarde de Wereldgezondheidsorganisatie de wereld officieel pokken-vrij, zodat de noodzaak van inenten verdween. Pas na de aanslagen van 11 september 2001 staat pokkenvaccinatie weer in de belangstelling, als bescherming tegen bioterrorisme.

Vaccinatie is effectief, dat is onomstreden. Maar bijwerkingen zijn er ook nog steeds. Na het toedienen van de entstof via een serie kleine prikjes in de bovenarm, treden vaak roodheid en zwelling op. Veel gevaccineerden voelen zich een paar dagen niet lekker. En per miljoen gevaccineerden zouden 12 tot 52 mensen ernstige complicaties van de inenting krijgen, zoals langdurige koorts en hersenontsteking. Een of twee van hen moeten de vaccinatie met de dood bekopen.

Voor Nederland wegen deze bijwerkingen zwaarder dan de voordelen van preventief inenten. Zoniet in de VS. Daar beginnen 500000 militairen en nog eens 500000 gezondheidswerkers binnenkort met de grootschalige vaccinatiecampagne. Als meer vaccins beschikbaar zijn, gaan nog eens 10 miljoen Amerikanen meeprikken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden