Ineens weet Jalalabad wat oorlog is

JALALABAD (AP) - Het moment voor gebed is aangebroken. Honderden ruige strijders van de Talibanmilitie liggen op hun knieën op het grasveld voor het Winterpaleis in Jalalabad dat zij vorige week innamen. Hun hoofden zijn gebogen.

KATHY GANNON (AP)

“Wij bidden Allah dat hij ons helpt de soldaten van president Boerhanoeddin Rabbani te verslaan en dat wij een waarlijk islamitisch regime kunnen vestigen”, aldus Moellah Talib, een van de jonge soldaten met tulbanden op het hoofd, die net zijn teruggekeerd van het front bij Sarobi, ongeveer veertig kilometer van Jalalabad.

De Taliban, die twee jaar gelden vanuit de religieuze scholen gewapenderhad het land in trokken in een poging de burgeroorlog een wending te geven in de richting van een islamitische hervorming, zijn niet de enigen die bidden. Veel van de ongeveer 400 000 inwoners van Jalalabad bidden voor beëindiging van de burgeroorlog, die de afgelopen jaren zo ver weg leek maar die vorige week zo plotseling hun stad overspoelde. In korte tijd verdreven de moslim-studenten het regeringsgarnizoen van Jalalabad, dat niet in staat bleek tot veel verzet.

De hoofdstad van de provincie Nangarhar was altijd, zelfs onder de bezetting door de Sovjet-Unie, een redelijk vreedzame handelsplaats. Jalalabad gold als een veilige enclave, een toevluchtoord oor de bewoners van de hoofdstad die de eeuwige trijd rondom Kaboel moe waren.

Daaraan is een einde gekomen. De Taliban beheersen nu ruwweg tweederde van Afghanistan. Zij bevinden zich op schootsafstand van Kaboel, ongeveer 120 kilometer ten westen van Jalalabad. De afgelopen dagen zijn zij via Oost-Afghanistan in noordelijke richting opgerukt en liggen nu voor de poorten van Sarobi, een belangrijk regeringsbolwerk met een strategische elektriciteitscentrale.

Mohammed Salim, een vluchteling uit de hoofdstad, zonk de moed in de schoenen toen kort na de komst van de Taliban de luchtmacht van Rabbani een paar dagen geleden de stad onder vuur nam. “Wij kennen de bombardementen. Toen ik de vliegtuigen hoorde, werd ik prompt misselijk”, aldus Salim. “Alles gebeurt hier nu opnieuw.” Voor Jalalabad was het een nieuwe ervaring, de bewoners waren niet voorbereid op bombardementen en er vielen twaalf doden. Drie dagen later zijn de meeste stalen rolluiken voor de winkels nog steeds gesloten, een uitzonderlijke gebeurtenis in deze altijd zo bruisende stad.

De oorlog is allesoverheersend. Het enige grote ziekenhuis is afgeladen. Gewonden staan in rijen in de gangen. Kinderen met wonden van granaatscherven delen de bedden. Door de straten van het centrum rijden tanks. Talibanstrijders met raketlanceerders en machinegeweren patrouilleren in de straten. Vrachtwagens met soldaten rijden in konvooi naar het front.

De leiders van de Taliban namen hun intrek onder het blauwe koepeldak van het historische Winterpaleis. Tanks en pantserwagens vernielden de prachtige gazonnen bij het voormalige paleis van de Afghaanse koninklijke familie.

De Talibanstrijders hier zijn meest jong. Bilal Ahmed heeft nog geen baard, maar is al wel veteraan van drie veldslagen. Hij groeide in de jaren '80 op in vluchtelingenkampen in Pakistan, toen Afghanistan bezet was door de Russen. Twee jaar geleden bezocht hij zijn vaderland voor het eerst. Sindsdien vecht hij voor de Taliban. “Wij willen niet vechten om Kaboel in te nemen en een hoop mensen doden”, zegt hij. “Maar als het nodig is, zullen we dat wel doen.”

De bevolking lijkt zich niet echt te storen aan het religieuze réveil dat de de Taliban meebrengen. Ze zijn blij dat de moslim-soldaten geen tol vragen op de wegen en de orde in de stad handhaven. Volgens de nieuwe wetten zullen vrouwen alleen in de gezondheidssector kunnen werken en mogen meisjes niet naar de middelbare school.

Maar protest is er niet op deze eerste dag sinds de val van de stad dat buitenlandse jouralisten worden toegelaten. “Ik moest drie bandjes met westerse muziek kapot maken, maar zo lang ze de wegen open houden kan me dat niet zo veel schelen”, zegt een taxichauffeur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden