Ineens voelt hij iets. Heeft hij een boei geraakt?

rechtszaak | Was het het noodlot of lette visser Robin B. niet goed op? Reconstructie van een aanvaring met drie doden. Het vonnis is vandaag.

"Niemand heeft dit gewild, dit is een groot drama." De rechter heeft die woorden over het scheepsongeluk van 7 oktober 2013, waarbij drie doden vielen, nog niet uitgesproken tijdens de zitting op 28 september of verdachte Robin B. (29) barst in huilen uit.

De rug van de visser, bemanningslid van de boomkorkotter TX 68, kromt zich. De tranen blijven komen. Geen ongebruikelijk beeld in de rechtszaal. Wel is ongebruikelijk dat de officier van justitie te hulp schiet met een papieren zakdoekje. Wat rechters, officieren, de advocaat van slachtoffers, de verdachte en diens raadsman gemeen hebben, is het gevoel dat in deze zaak alle partijen gebukt gaan onder de dramatische gebeurtenissen.

Het is 6 oktober 2013 tien uur 's avonds . De toen 26-jarige Robin B. stapt aan boord van de Vertrouwen, de TX68. B. heeft de avond ervoor bier gedronken, maar voelt zich fris en monter, voldoende om aan een reis van 45 zeemijlen naar de visplek op de Noordzee ten westen van Den Helder te beginnen.

Goed zicht

Om half elf vaart het schip met zes man aan boord de haven van Oudeschild op Texel uit. De schipper, Robins vader, pakt de eerste wacht. Na een uur neemt zijn zoon het over. Vader en zoon praten wat op de brug. Pa vergewist zich ervan dat zijn zoon de wacht aankan en praat hem bij over de schepen die in de nabijheid varen. Het zicht is goed, de zee kalm en de apparatuur, zoals radar en elektronische zeekaart, doet het. Geen vuiltje aan de lucht. Aan bakboord vaart de HD27, aan stuurboord de TX38. De Vertrouwen vaart met 10,9 knopen (20 kilometer per uur) en zal tot de aanvaring geen vaart minderen. Een paar dagen eerder verlaat het Ms. Maria de haven van Stellendam. Het voormalige vissersvaartuig, omgebouwd tot bewakingsschip voor boorplatforms en pijpleidingen, heeft zijn jaarlijkse onderhoudsbeurt in het droogdok gehad.

De Maria heeft een geheel ander vaarpatroon dan de TX68. Het bewakingsschip moet bij een pijpleiding die nog niet op de zeekaart staat blijven en schepen uit de buurt houden. Het schip vaart met de snelheid van slechts een mijl, stoomt op tegen de stroom in en laat zich vervolgens weer wegdrijven om bij de pijp te blijven. Vijf man zitten er op de Maria: vader en zoon Araujo uit Kaapverdië, schipper Dennis Lopez Sabang, Edwin Tompag Javier (beiden uit de Filippijnen) en de Indonesiër Edi Sukma. Elke schipper in de omgeving van de Maria vertelt later dit schip te hebben gezien. Behalve dan Robin B., zo verwijt het OM de jonge visser.

Foute boel

Het noodlot slaat toe om kwart over één op 7 oktober 2013. Aan boord van de Vertrouwen wordt een hupje gevoeld. Het lijkt alsof het schip tegen een boei is gevaren. B. ziet eerst niets. Dan ontwaart hij licht aan bakboordzijde. Hij realiseert zich direct dat het foute boel is, zeker als hij ziet dat er een gapend gat zit in de Maria.

De bemanningsleden van de Vertrouwen schreeuwen naar de collega's op de Maria dat zij zo snel mogelijk overboord moeten springen. Op de Maria staat de eerste stuurman op de brug als de aanvaring plaatsvindt. Hij slaat niet echt alarm. De kapitein moet naar de brug komen. De reddingsmiddelen worden uitgedeeld. Uit het rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid, van maart 2015, blijkt dat de schipper van de Maria wellicht de ernst van de situatie heeft onderschat. Vader en zoon Araujo springen overboord. Kapitein Sabang, Edwin Javier en Sukma verdwijnen met de Maria in de golven.

Waarom de Maria de TX68 niet heeft opgeroepen, zal nooit meer duidelijk worden. Of de schipper van de Maria fouten heeft gemaakt en er ook niet alles aan gedaan heeft om een aanvaring te voorkomen, blijft een belangrijke kwestie die eveneens nooit opgelost zal worden. Tussen aanvaring en zinken zat ruim 15 minuten tijd. Waarom bleven de drie aan boord? De rechter kan zich over die vragen niet buigen. De reikwijdte van het recht eindigt bij de dood.

De rechter moet zich vandaag uitspreken over de eis van het OM: 90 dagen taakstraf en een geldboete voor onder meer nalatigheid. Het OM heeft overwogen B. een vaarverbod op te leggen, maar doet dat niet. De vader van twee jonge kinderen zit stuk. Varen is voor hem een medicijn tegen de nachtmerrie dat hij betrokken was bij een dodelijk ongeval.

Hij moet verder in de wetenschap dat de vrouw van schipper Sabang aan de andere kant van de wereld haar medicijn tegen diabetes niet meer kan betalen nu het loon van haar man uitblijft, of het schoolgeld van haar kinderen. De oudste dochter van Sabang mist haar vader, de man die zo plichtsgetrouw voor het gezin zorgde. Zij doet haar best het gezinsinkomen aan te vullen.

"Ik voel me onmachtig, begrijp nog altijd niet wat er is gebeurd", kan de visser tussen de tranen door als laatste woorden kwijt.

lessen voor de toekomst

Dit verhaal is gemaakt op basis van het requisitoir van het OM en het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid. De bevindingen van de raad dienen niet als bewijs in de strafzaak. Ook ontlastende verklaringen klinken niet door in de rechtszaal. Volgens de Rijkswet Onderzoeksraad zijn betrokkenen bij de raad verplicht te antwoorden om lessen te trekken in algemene zin. Het strafrecht kijkt naar eventueel strafbaar gedrag van een individu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden