Sportief elftal

Ineens ben je 75 miljoen waard. Wat doet dat met een jonge voetballer?

Frenkie de Jong passeert Bayern München-speler Serge Gnabry, vorige week woensdag in de Johan Cruyff Arena.Beeld AFP

Ajax-voetballer Frenkie de Jong verhuist mogelijk voor 75 miljoen euro naar Paris Saint-Germain. Hoe houd je het hoofd dan koel als sporter?

Frenkie de Jong (21) kiest voor Paris Saint-Germain, meldde De Telegraaf een paar weken geleden. Ajax incasseert mogelijk 75 miljoen euro, waarmee het eredivisierecord van de Colombiaan Davinson Sánchez, die vorig jaar voor 40 miljoen euro de overstap maakte van Ajax naar Tottenham Hotspur, wordt verpulverd.

De Jong, opgeleid door Willem II, wordt sinds september 2016 – toen hij zijn officiële ­debuut maakte voor Ajax – gevolgd door diverse grote clubs in ­Europa, zoals Manchester City, FC Barcelona, Chelsea en Bayern München. De vraag is: hoe blijf je als voetballer ‘normaal’ als er zo veel geld met je ­gemoeid is?

“Veel hangt af van hoe hij als persoon is”, meent sportpsycholoog Rico Schuijers, die het boek ‘Focus’ schreef. “Maar je omgeving is het allerbelangrijkst”, voegt oud-voetbaltrainer Foppe de Haan eraan toe.

De Haan: “Het eerste wat ik dacht toen ik het nieuws hoorde? Dat FC Barcelona beter bij hem past dan Paris Saint-Germain. Al moet ik erbij zeggen dat ik geen goed beeld heb van hoe goed of slecht Paris Saint-Germain is. Van dat bedrag schrok ik niet zo. De voetballerij is tegenwoordig net als de woningmarkt: het is wat de gek ervoor geeft.”

Schuijers: “Ik vond het wel typerend wat Frenkie de Jong na de wedstrijd tegen PEC Zwolle zei toen het over zijn mogelijke transfer ging. “Dat bedrag is iets tussen de clubs”, zei hij. Dat vond ik wel een slimme opmerking. Alsof hij zich ervan bewust is dat hij er niets aan kan doen wat clubs met elkaar afspreken.”

De Haan: “Zo moet je er ook in staan, vind ik. Als Frenkie de Jong tegen Bayern München een verkeerde pass geeft, moet hij niet denken: oh nee, ik ben 75 miljoen waard, dus dan mag ik zo’n fout niet maken.”

Schuijers: “Zo is hij als persoon ook niet, denk ik. Hij komt op mij heel rustig en weloverwogen over; iemand die zijn kop niet zo snel gek laat maken. Hij vindt voetbal gewoon leuk. Hij houdt van het spelletje. Dat zit echt in hem.”

De Haan: “Zo schat ik hem ook wel in, ja.”

Begeleiding

Schuijers: “Daarnaast lijkt Paris Saint-Germain me geen verkeerde werkgever. Dat is een club die buitengewoon ambitieus is en eindelijk eens verder wil komen dan de kwartfinales in de Champions League. Dat past wel bij de ambities van De Jong.”

De Haan: “Het hangt er wel van af hoe je als club met zo’n jongen omgaat. Zorgen ze goed voor hem of laten ze hem los? Dat is de vraag. Ik zag laatst een interview met Miralem Sulejmani, die ooit voor een recordbedrag van SC Heerenveen naar Ajax ging (16,25 miljoen euro in 2008, red.) - Sulejmani mislukte, zei hij, omdat hij volledig aan zijn lot werd overgelaten. Als club ben je daar verantwoordelijk voor. Daarnaast moet je als persoon erg stabiel zijn. Er zijn altijd zogenaamde vrienden die willen meeprofiteren van je succes.”

Schuijers: “In iedere voetballer zit een bepaalde basis die hij van huis uit heeft meegekregen. De omgeving van jonge sporters is van essentieel belang. Hoe vaak gebeurt het niet dat de ­omgeving bij alles wat een speler doet of zegt op de knieën zit en ‘Halleluja’ roept? Voetballers worden soms ­behandeld als halfgod. Dan is het fijn als er een moeder is die zelf in de thuiszorg werkt en af en toe zegt hoe belachelijk al die transferbedragen zijn. Dat helpt een voetballer te relativeren.”

De Haan: “Ervaring helpt ook. Als ­iemand eind twintig is, kan hij zichzelf beter spiegelen en weet hij wat goed voor hem is.”

Schuijers: “Een trainer kan ook van waarde zijn. Stel dat de trainer van Paris Saint-Germain zegt dat ze met Frenkie erbij de Champions League kunnen winnen. Dat leg je hem een enorme druk op. Of stel dat hij in zijn eerste wedstrijd, na een verkeerde pass, al na tien minuten gewisseld wordt? Dan is het snel afgelopen met zijn vertrouwen.”

De Haan: “Als trainer moet je voortdurend blijven communiceren. Ook over dit soort zaken. Als trainer heb ik me nooit met transfers bemoeid, tenzij een speler het mij nadrukkelijk vroeg. Ik wilde het niet op mijn geweten hebben dat een overgang mislukte. Dan voel je je toch medeverantwoordelijk. Je omgeving en je roots zijn het allerbelangrijkste bij zo’n transfer.”

Doel

Schuijers: “In de sportpsychologie maken we onderscheid tussen ­taakgerichte doeloriëntatie en competitie/ego-doeloriëntatie. Bij een taakgerichte doeloriëntatie wil een sporter het zo goed mogelijk doen, terwijl een sporter met een competitie/ego-doeloriëntatie graag de beste wil zijn. Die laatste categorie gaat veel eerder voor het snelle geld. Ze trainen wel, maar dat is meer voor de vorm. Bij de taakgerichte sporters heb je de – wat ik noem – Berry van Aerle-categorie; spelers die voetballen omdat ze het leuk vinden, maar het ook gek vinden dat ze daar zo veel geld voor betaald krijgen. In de competitie/ego-doeloriëntatie kom je ook vaak een one day fly tegen, zoals tennisser Martin Verkerk, terwijl Roger Federer en Rafael Nadal op beide vlakken hoog scoren.

“Dat is ook het ideale plaatje: op zowel je taakgerichte doeloriëntatie als je competitie/ego-doeloriëntatie maximaal scoren. Ik noem dat ook wel de Pieter van den Hoogenband-categorie; enerzijds jezelf steeds willen verbeteren en anderzijds de beste willen zijn. Mij lijkt Frenkie op beide ­niveaus goed te scoren. Ik zie het wel positief in voor hem.”

In het sportief elftal buigen zich, naar het voorbeeld van de elftallen van onze redactie religie & filosofie, per aflevering twee van de elf deskundigen over een actueel sportief vraagstuk.

Lees ook:

Dit zijn 600 woorden over Frenkie de Jong, sorry

Chef sport Henk Hoijtink plaatste in september een paar kanttekeningen bij Frenkie de Jong. “Dat is op eieren lopen.” 

De rake zelfanalyse van Frenkie de Jong

Kanttekeningen plaatsen over Frenkie de Jong, merkte Hoijtink al snel, daar vallen sommige mensen over. “Er zijn kringen waarin je niet meer aan deze jongen mag komen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden