Industriebond FNV vreest verlies van honderden arbeidsplaatsen

TER APELKANAAL - Het aardappelzetmeelconcern Avebe, de grootste werkgever in NoordoostNederland, is door sterk dalende prijzen, overcapaciteit in de zetmeelmarkt en onrust op de valutamarkt in ernstige problemen gekomen.

HANS DE PRETER

De directie van het concern zal vrijdag een ingrijpend reorganisatieplan presenteren aan het bestuur van deze cooperatie, waarbij ruim 6 500 boeren in Noordoost-Nederland en Duitsland zijn aangesloten. De Industriebond FNV vreest dat door de reorganisatie honderden banen verloren zullen gaan. Bij Avebe werken nu nog ruim drieduizend mensen.

Nadere mededelingen over de maatregelen die de directie heeft uitgewerkt, wilde directievoorzitter ir. J. Poutsma gisteren niet doen. Hij gaf in Ter Apelkanaal een toelichting op de resultaten van het boekjaar 1991/'92 dat per 31 juli werd afgesloten. Avebe haalde dat boekjaar nog een positief exploitatiesaldo van f 42,5 miljoen gulden, bij een omzet van 1,4 miljard gulden.

Maar het lopende boekjaar, dat dus al ruim vier maanden oud is, ziet er aanzienlijk minder rooskleurig uit, aldus Poutsma. "We zijn niet erg optimistisch over de resultaten. Wanneer het bestuur vrijdag onze kostenbesparingsvoorstellen overneemt, dan nog acht ik een negatief resultaat aan het eind van dit boekjaar niet uitgesloten" , aldus Poutsma.

Districtsbestuurder R. Kedde van de Industriebond FNV vreest dat de directie vrijdag met ingrijpende voorstellen komt. "En dat is tegen de afspraak: ons was toegezegd dat we op de hoogte zouden worden gehouden van mogelijke oplossingen. Als we vrijdag voor een voldongen feit worden geplaatst, dan zal de directie de consequenties moeten aanvaarden" , vindt hij.

Volgens hem "mag het personeel niet het kind van de rekening worden. Als de vaste kosten te hoog zijn kun je als ondernemer ook proberen de opbrengsten te vergroten in plaats van de lasten te verlagen" , aldus Kedde.

Avebe heeft net aan aantal 'vette' jaren achter de rug. Het concern heeft na een ingrijpende reorganisatie in de jaren tachtig sinds het boekjaar '87/'88 onafgebroken winst gemaakt. Mede daardoor kon het eigen vermogen van Avebe aanzienlijk worden versterkt zodat het bedrijf eerst wel een stootje kan hebben, zo benadrukte Poutsma.

Nu lijken de magere jaren weergekeerd. Dat het bedrijf problemen heeft gekregen heeft volgens de directie te maken met de conjunctuur. In de papier- en textielindustrie is sprake van een afnemende vraag naar uit aardappelzetmeel gemaakte derivaten. Bovendien is er een toenemend aanbod op de markt door het extra aanbod van zetmeel uit Oost-Duitsland. Door de afnemende vraag en het extra aanbod zijn de prijzen in vergelijking tot vorig jaar met tien procent gedaald.

Daar komt het negatieve effect van de valuta-onrust bij waardoor de produkten van Avebe in het buitenland minder opbrengen: dat effect wordt door Poutsma geraamd op 21 miljoen gulden voor het lopende boekjaar. Avebe is nog steeds wereldmarkt-leider in de produktie van aardappelzetmeel. Van de wereldproduktie van aardappelzetmeel van 1,7 miljoen ton neemt Avebe 1,2 miljoen voor haar rekening.

Maar monopolist is Avebe zeker niet. Vooral in Duitsland en Frankrijk is er concurrentie. Bovendien wordt er in het buitenland ook zetmeel gemaakt uit andere landbouwbouwprodukten, met name uit mais.

Poutsma presenteerde diverse maatregelen om de toenemende concurrentie uit het buitenland het hoofd te bieden. "We zullen ons nog meer richten op de ontwikkeling van nieuwe technologisch hoogwaardige produkten uit aardappelzetmeel. Met dergelijke derivaten kun je je specialiseren, zodat we minder afhankelijk worden van concurrentie met het pure aardappelzetmeel." Nieuwe produkten waaraan in de laboratoria van Avebe is gewerkt, zijn lijmen of spoelingsmiddelen voor de olie-industrie.

Avebe verwacht ook veel van de introductie van 'bioplastic', biologisch afbreekbaar plastic gemaakt uit aardappelen. "We werken er hard aan maar de produkten die we van dit bioplastic willen maken zijn nog niet marktrijp. We denken aan bordjes, bekertjes of doosjes voor planten" , aldus Poutsma. Zelfs is er een kammetje, ontwikkeld van bioplastic. "Hij ziet er aardig uit maar heeft nog een probleem: je kunt je haar er niet mee kammen als het nat is." Overigens wil Avebe in de toekomst nog meer zetmeel maken uit andere landbouwprodukten dan aardappelen. In Frankrijk heeft Avebe al een fabriek waar zetmeel gemaakt wordt uit tarwe en in Thailand een fabriek voor zetmeel uit tapioca. In Overijssel neemt Avebe in haar fabriek in De Krim nu een proef de produktie van mais-zetmeelfabriek, waarmee een investering van 15 miljoen is gemoeid. Wanneer mais-zetmeel aantrekkelijk blijkt, dan kan het verbouwen van mais mogelijk nieuwe perspectieven bieden voor noordelijke akkerbouwers.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden