Indringers

Haarlem, Zijlweg. Op de plek waar vijftig jaar geleden mijn moeder brood en vlees kocht bij de bakker en de slager en waar tijdens mijn laatste inspectietocht nog een Albert Heijn stond, is inmiddels een Poolse supermarkt geland. Een Poolse supermarkt, wie heeft dat bedacht? Wat heeft Haarlem met Polen? Als het nou in Breda was geweest... Ik zie Geert Wilders een wenkbrauw optrekken. Ik vind het exotisch; ik ben wel eens in een Poolse supermarkt geweest, maar die stond in Polen. Deze hier is het symbool van de Europese eenwording, en wat je daar ook verder over mag vinden, het gaat gewoon door. Even voelt het alsof ik nog meegemaakt heb dat dinosauriërs over de aarde stampten, te groot voor deze planeet en ze zijn door een natuurramp weggevaagd, niemand rouwt er nog om; we zoeken hun botten om weer in elkaar te zetten. Ik loop mijn oude buurtje in, hier woonde Paultje die de ondergang van de wereld voorspelde, daar stond een halve eeuw geleden een zwarte brilkever, toen al een historisch model, en aan het eind van de straat kom ik bij de Brouwersgracht die, zoals het hoort bij jeugdmonumenten, onvoorstelbaar klein is geworden, het lijkt wel of je er met een beetje aanloop zo overheen kunt springen. Via de Brouwerskade liepen wij altijd op sabbat naar de kerk, waar mijn vader eerder die ochtend al in zijn zwarte pak naartoe was vertrokken, preek op zak. Hij is allang dood, de Brouwerskade herinnert zich hem niet meer. Nostalgie is een onschuldige, ongeneeslijke ziekte van mensen die definitief uit hun jeugd zijn gegroeid; ik stel me voor dat ik hier in 1963 schaatsen heb geleerd, ik was acht en werd negen. Ik was al wel een jochie dat bewust leefde, herinner ik mij, in die tijd probeerde ik mij mijn toekomst voor te stellen, maar die bleek toen even ver weg als mijn jeugd nu. Verder wandel ik naar de kerk, die er niet meer is. Er is nu een bar in gevestigd, wat zeg ik, de Jopenkerk is zojuist tot de mooiste bar van Nederland uitgeroepen. Met een vaag gevoel van trots dat ik daar ooit week na week de glas-in-loodraampjes had zitten tellen, dat ik een van de oudste bezoekers, ja zeg maar pioniers van deze bar ben, loop ik er naar binnen. Glanzende bierketels staan op de plek waar ik naar de preken van mijn vader luisterde. Het is absurd en ongelooflijk, een kerk die het tot bar en brouwerij heeft geschopt. Hangen mijn vaders woorden hier nog ergens? Ik denk het niet. Wel hebben ze de oude psalmborden ingezet om de prijzen van consumpties op te schrijven: Ps. 9, Malle Babbe Bier, 2,50. Verder maar weer, langs het Prinsenhof waar net zoals even verder op de Grote Markt een beeld van Laurens Jansz. Coster staat, vermeend uitvinder der boekdrukkunst waar alleen Haarlemmers in geloven. Even kijk ik op mijn mobieltje voor het nieuws van vandaag. De Voyager 1 heeft zesendertig jaar na zijn lancering ons zonnestelsel verlaten en vliegt nu op een kleine negentien miljard kilometer van de aarde in de eindeloze ruimte. Schip in het heelal, Poolse grutter in Haarlem, drinkers in de kerk: de vooruitgang komt met indringers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden