Indonesiërs kwaad om nepvaccins

medisch schandaal | Groot aantal kinderen moet opnieuw gevaccineerd, omdat ze ineffectieve namaakvaccins hebben gekregen.

Indonesië is deze week begonnen met het opnieuw vaccineren van een groot aantal kinderen. De regering in Jakarta hoopt hiermee de volkswoede te bezweren die is ontstaan door onthullingen over jarenlang grootscheeps gebruik van nepvaccins. Indonesische ambtenaren wisten al een paar jaar van de ineffectieve namaakvaccins, maar namen om onduidelijke redenen geen maatregelen.

Woedende ouders verzamelden zich de laatste dagen bij ziekenhuizen en klinieken waar de nepvaccins zijn toegediend. "Dit gaat om de toekomst van onze kinderen", zei Myra, een moeder, tegen tv-zender Al Jazeera. "Het is kwaadaardig. We zullen niet zwijgen. We willen rechtvaardigheid voor onze kinderen."

Ook Tety, een andere moeder, eiste op tv opheldering: "Ik ben geschokt, want mijn zoon is vaak ziek. Hij heeft nu al twee maanden diarree. Ik wil weten wat er is gebeurd."

undefined

Nutteloze zoutoplossing

De Indonesische politie heeft tot nu toe 23 verdachten gearresteerd, onder wie vaccinproducenten, apothekers, artsen en verplegers. De verdachten gebruikten volgens de politie gestolen flacons en vervalste etiketten om hun producten te laten lijken op echte vaccins tegen ziekten als hepatitis B, difterie, tetanus en kinkhoest. Maar in werkelijkheid zat in de flacons slechts een nutteloze zoutoplossing, in sommige gevallen aangevuld met een beetje antibiotica. De criminelen waren volgens de politie dertien jaar lang actief.

Hoeveel kinderen precies de nepvaccins hebben gekregen en hoeveel er ziek zijn geworden omdat ze niet beschermd waren, staat nog niet vast. Maar het ziet er naar uit dat miljoenen kinderen de ineffectieve middelen hebben gekregen en dus opnieuw zullen moeten worden gevaccineerd. De nepvaccins zijn gebruikt in tenminste veertien ziekenhuizen en acht klinieken in verschillende plaatsen, waaronder de hoofdstad Jakarta en het populaire vakantie-eiland Bali.

Minister Nila Moeloek van volksgezondheid geeft toe dat ambtenaren al in 2013 wisten van het gebruik van de namaakvaccins. Maar zij weigert te zeggen waarom al die tijd niks werd ondernomen tegen de praktijken.

De Indonesische regering heeft inmiddels een grote reorganisatie aangekondigd van de medische toezichthouder. Ook onderzoekt zij op welke schaal de vaccins zijn toegepast. "We moeten dit grondig doen", zei minister Moeloek tegen nieuwszender MetroTV. "We moeten hier een einde aan maken."

undefined

Gebrekkig toezicht

Het schandaal illustreert het corrupte, gebrekkige toezicht op de gezondheidszorg in Indonesië. Het Zuidoost-Aziatische land is de laatste decennia snel rijker geworden en er is een flinke middenklasse ontstaan. De leden van die middenklasse zoeken steeds vaker hun heil in particuliere ziekenhuizen en klinieken, die veelal beter zijn dan staatsinstellingen. Veel ouders die het zich kunnen veroorloven, laten hun kind liever in een particuliere zorginstelling vaccineren dan in een staatskliniek. Maar het schandaal herinnert eraan dat er ook veel wildgroei is.

De Indonesische president Joko Widodo heeft bezorgde ouders opgeroepen om niet in paniek te raken. "Ik wil de mensen vragen om kalm te blijven, omdat dit incident zich heeft afgespeeld over zo'n lange periode", zei de president tegen verslaggevers bij een van de klinieken waar vervalste vaccins zijn toegediend. "We hebben meer tijd nodig om te onderzoeken hoeveel kinderen het slachtoffer zijn geworden van deze nepvaccins."

undefined

Schandaal test voor 'schone' president

Het vaccinschandaal is een belangrijke test voor de Indonesische president Joko Widodo, die door veel Indonesiërs 'Jokowi' wordt genoemd, een samentrekking van zijn voor- en achternaam.

Widodo is afkomstig uit een arme familie in de provinciestad Solo en verwierf eerder als burgemeester van Solo en als gouverneur van Jakarta een reputatie als pragmatische en 'schone' politicus. Hij won twee jaar geleden de verkiezingen met de beloften dat hij de economische groei zou opkrikken tot 7 procent en dat hij de verstikkende corruptie in Indonesië zou beteugelen.

Met de stimulering van de economie wil het nog niet echt lukken. De economie groeide het afgelopen jaar met een - naar Indonesische begrippen - magere 4,8 procent.

In reactie op het vaccinschandaal zal Widodo nu moeten laten zien dat hij in de strijd tegen de corruptie zijn verkiezingsbeloften wel kan waarmaken.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden