Indonesië heeft weer politieke gevangenen

De deur van de gevangenis in Banda Aceh staat open. De slapende bewaarders maken geen aanstalten het bezoek tegen te houden dat doorloopt zonder zich te melden. In deze voormalige Nederlandse koloniale gevangenis in de hoofdstad van de Indonesische provincie Atjeh zit in cel nummer twaalf de eerste politieke gevangene onder de democratisch gekozen president Wahid.

Voorzitter Muhammed Nazar van het Informatiecentrum voor een Referendum in Atjeh (SIRA) kreeg drie weken geleden van een rechter tien maanden celstraf opgelegd wegens staatsondermijnend gedrag. Op 17 augustus vorig jaar, de dag waarop Indonesië onafhankelijkheid viert, riep hij de Atjeeërs op massaal te staken. Dat is hem duur komen te staan.

De regering in Jakarta heeft schoon genoeg van Nazar. Op 10 november 1999 wist hij al meer dan een half miljoen mensen naar de provinciehoofdstad te krijgen om te demonstreren voor een referendum. Jakarta beschuldigt Nazar ervan contacten met de 'separatische' Beweging voor een Vrij Atjeh (GAM) te onderhouden.

In zijn cel maakt Nazar geen verslagen indruk. Wel voelt hij zich als een crimineel behandeld. ,,Wij hebben recht op zelfbeschikking. Een referendum is een democratisch instrument. Met militair geweld lost Jakarta hier niets op'', zegt hij. Als zijn straf erop zit wil hij naar het buitenland om voor zijn land, zoals hij Atjeh noemt, te lobbyen.

Muhammed Nazar is niet de enige politieke gevangene in Indonesië. In Irian Jaya wachten vijf prominente Papoea-leiders op hun proces. Ze zijn aangeklaagd wegens separatisme, waar levenslang op staat. Vijf lokale leiders zijn al veroordeeld tot straffen van 4 en 4,5 jaar cel.

Voorzitter Munarman van de mensenrechtenorganisatie Kontras in Jakarta wijt de politieke processen aan de schimmige wetgeving. Ook in de nieuwe wetten van na de 'reformasi' staan nog clausules die staatsondermijnend gedrag strafbaar stellen.

,,De president wil met de Atjeeërs en de Papoea's onderhandelen, maar de militairen saboteren dat'', zegt Munarman.

Indonesische mensenrechtenorganisaties zijn met een lobby bij de internationale gemeenschap begonnen. In Genève, waar de jaarlijkse vergadering van VN-mensenrechtencommissie wordt gehouden, proberen vijftien Indonesische mensenrechtenorganisaties een resolutie tegen Indonesië op de agenda te krijgen. Volgens Munarman zou de Europese Unie haar medewerking hebben toegezegd. Hij heeft goede hoop: ,,In het verleden durfde geen enkel land tegen Indonesië te stemmen uit angst orders mis te lopen. Nu het economisch slecht gaat kunnen landen vrijuit stemmen''.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden