Indiase schrijvers staan op tegen intolerantie

Sinds aantreden van premier Modi zouden Hindoe-extremisten meer ruimte krijgen

Steeds meer Indiase schrijvers geven literaire onderscheidingen terug of trekken zich terug uit literaire organisaties. Dit uit protest tegen wat zij zien als groeiende intolerantie en toenemende aanvallen op de vrijheid van meningsuiting sinds het aantreden van premier Narendra Modi.

Meer dan veertig Indiase schrijvers hebben protest aangetekend in een beweging die begon na de moord op Malleshappa Kalburgi op 30 augustus dit jaar. De liberale Kalburgi was hoogleraar literatuur en streed tegen bijgeloof in de samenleving. Hij werd op klaarlichte dag neergeschoten door twee schutters in zijn eigen huis. Kalburgi is de derde strijder tegen bijgeloof in twee jaar die op deze wijze werd neergeschoten. Men vermoedt dat de daders extremistische Hindoes zijn.

De moord op Kalburgi bracht een grote schok teweeg. Vanwege de gebeurtenis gaf Hindi schrijver Uday Prakesh de onderscheiding terug die hij had ontvangen van de Sahitya Akademi, India's nationale academie der letteren. Zo wilde hij protesteren tegen de moord op zijn medeschrijver, en vooral ook tegen het zwijgen erover.

Daarop besloten steeds meer schrijvers om prijzen terug te geven die ze hadden gekregen van staatsinstellingen. Verschillende schrijvers legden hun functies neer bij de Akademi en ook diverse vertalers en theatermakers sloten zich bij de beweging aan. De schrijvers beweren dat sinds het aantreden van de regering van Narendra Modi in mei 2014 de sfeer verslechterd is. Hindoe-extremisten zouden meer ruimte krijgen en het klimaat zou intoleranter zijn geworden.

Volgens columniste en schrijfster Nilanjana Roy is dit protest 'ongekend' omdat het schrijvers van verschillende politieke partijen en van verschillende regio's en taalgebieden verbindt.

Het schrijversprotest vindt plaats in een tijd waarin de lijst groeit van incidenten die worden toegeschreven aan Hindoe-fundamentalisten. In Dadri in noord-India werd op 28 september een man gelyncht omdat hij koeienvlees in zijn bezit zou hebben. Dit gaat in tegen het principe van sommige Hindoes dat de koe heilig is en niet mag worden gegeten.

Afgelopen maandag werd in Mumbai de voorzitter van een denktank, Sudheendra Kulkarni, overgoten met zwarte inkt door activisten van de Hindoe-fundamentalistische organisatie Shiv Sena. Dit omdat hij een boekpresentatie had georganiseerd voor de voormalige minister van buitenlandse zaken van Pakistan. De daders werden gearresteerd, maar Shiv Sena-leider Uddhav Thackeray complimenteerde de mannen met hun 'dappere daad'.

Schrijfster en sociologe Susan Visvanathan van de Jawaharlal Nehru Universiteit in Delhi vindt het de plicht van schrijvers om te protesteren tegen het geweld. "Premier Modi is er niet in geslaagd om te communiceren dat hij de veiligheid kan garanderen van Indiërs van alle groepen, kasten en religies", zegt ze. "Het is een beangstigende tijd omdat rechts-extremistische intellectuelen uitdragen dat het geoorloofd is om geweld te gebruiken."

Niet alle schrijvers doen mee aan de protesten. De bestsellerauteur Chetan Bhagat maakte er een grap over en twitterde: 'Als het zittende regime je niet bevalt, geef je dan ook je paspoort terug? En je diploma van een staatsuniversiteit?' De Indiase minister van cultuur Mahesh Sharma had een simpel antwoord op de protesten: "Laat ze eerst maar stoppen met schrijven. Dan zien we wel verder."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden