India verdenkt lokale militanten van aanslag

Reddingswerkers halen een lichaam uit de trein die vrijdag door een sabotage-actie ontspoorde. (FOTO AP) Beeld
Reddingswerkers halen een lichaam uit de trein die vrijdag door een sabotage-actie ontspoorde. (FOTO AP)

Door een gesaboteerd spoor in de Indiase deelstaat West-Bengalen kwamen vrijdag zeker 145 treinpassagiers om het leven. Militanten van de verboden Communistische Partij van India (Maoïstisch) werden direct verdacht. De trein reed door gebied waar zij invloed hebben. In het verleden hebben zij vaker het spoor gesaboteerd en de partij had een protestweek aangekondigd in omringende deelstaten. Als de maoïsten inderdaad verantwoordelijk blijken, dan luidt deze aanslag een nieuw hoofdstuk in van de decennialange strijd tussen hen en de Indiase staat.

Hoe groot is de kans dat de CPI (Maoïstisch) de aanslagen inderdaad heeft gepleegd?

De maoïsten zeggen altijd gericht aanslagen te plegen op militairen of politie, politieke tegenstanders en informanten. Daarbij zijn in het verleden ook burgers gedood, maar nooit alleen burgers en nooit zoveel in één keer. De partij heeft alle betrokkenheid bij de treinontsporing van vrijdag ontkend en objectief onderzoek geëist.

Als de maoïsten het niet hebben gedaan, wie dan wel?

De politie verdenkt de lokale groep PCAPA (Volkscommissie tegen Politiegeweld). Het zou een vergelding zijn voor recente politieacties. Volgens de politie waren lokale maoïstische militanten ook betrokken, waarschijnlijk zonder medeweten van de centrale partijleiders.

Mamata Banerjee, de minister van spoorwegen van India, sluit verder niet uit dat het om een politieke samenzwering gaat van de niet verboden communistische partij CPI (Marxistisch), omdat het ongeluk twee dagen voorafgaand aan verkiezingen in de deelstaat plaatsvond.

Wat voor organisatie is de CPI (Maoïstisch)?

De CPI (Maoïstisch) ontstond in 2004 uit een fusie tussen verschillende lokale maoïstische groeperingen. Het is een centraal georganiseerde partij met aan het hoofd een dertienkoppig politburo. Verschillende groepen van de organisatie bewegen zich in een gebied met meerdere deelstaten. Lokale leiders beginnen soms echter ook hun eigen splintergroepen Als een lokale groep de treinsabotage geeft uitgevoerd, suggereert dat volgens de politie dat de centrale partijleiders hun controle over de lagere militanten verliezen.

Waarom zijn de maoïsten zo prominent in dit deel van India?

De beweging begon in de jaren zestig in West-Bengalen, met een boerenopstand, en is daar vandaan naar omliggende staten verspreid. Ze is momenteel het meest invloedrijk in de oostelijke staten van India: West- Bengalen, Chhattisgarh, Jharkhand, Bihar en Orissa. In tegenstelling tot in andere deelstaten zijn de landhervormingen in West-Bengalen niet succesvol geweest. Hierdoor bestaat er plaatselijk nog een soort feodaal stelsel, met grootgrondbezitters en veel arme landloze arbeiders. De laatste jaren zeggen de maoïsten ook op te komen voor de tribale bevolking. Deze stammen genieten volgens de grondwet speciale bescherming in de bossen waar ze wonen, maar worden met landonteigening bedreigd door overeenkomsten tussen de overheden van de deelstaten en grote mijnbedrijven.

Hoe is het mogelijk dat ze zulke aanslagen kunnen plegen?

Een groot deel van deze deelstaten bestaat uit dichtbegroeid bosgebied, dat de maoïsten op hun duimpje kennen, maar dat door de overheid nooit in kaart is gebracht. De meeste regeringstroepen komen om door landmijnen die de maoïsten zelf produceren. Overige wapens worden vooral van veiligheidstroepen afgenomen, onder meer na aanslagen. Daarnaast verdienen de maoïsten flink wat geld, door ‘leges’ te innen bij kleine en illegale mijnbedrijven en bij projectontwikkelaars in dienst van de overheid.

Hebben de maoïsten steun onder de bevolking?

Dat is moeilijk te zeggen. De militanten zijn afhankelijk van onderdak, voedsel en bescherming van de dorpelingen in de gebieden waar zij opereren, maar die geven dat soms onder dwang. De daadwerkelijke steun verschilt per regio en zal hoger zijn in districten waar de maoïsten veel ontwikkelingswerk doen. Op andere plekken zouden de militanten vooral op geld uit zijn en zijn dorpelingen juist hun eigen gewapende verzet tegen hen begonnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden