India torpedeert handelspact

Enige concrete resultaat WTO tenietgedaan. Voortbestaan handelsorganisatie op het spel.

Dan maar verder zonder India? Die vraag gaat in Genève fluisterend rond nu India donderdagavond het Bali-akkoord, het enige concrete resultaat dat de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in haar negentienjarig bestaan boekte, om zeep hielp.

Het land weigerde zijn handtekening te zetten onder een protocol dat handel vergemakkelijkt, bijvoorbeeld door douanes efficiënter te laten werken. Niet dat India daar bezwaar tegen heeft. Het onthoudt zijn goedkeuring omdat het wil heronderhandelen over een tweede onderdeel van het zogenaamde Bali-akkoord: dat over voedselzekerheid.

WTO-besluiten dienen in unanimiteit te worden genomen. Geen goedkeuring van India betekent geen akkoord. "Mijn gevoel zegt me (...) dat dit niet zo maar een vertraging is die we gewoon kunnen negeren of een plaats kunnen geven in een nieuwe tijdsplanning. Dit heeft gevolgen. En het komt mij voor (...) dat die gevolgen waarschijnlijk substantieel zullen zijn", stelde WTO-topman Roberto Azevedo donderdagavond, vlak voor het verlopen van de deadline. Hij had toen alle hoop al laten varen.

Het voortbestaan van zijn organisatie staat nu op het spel. Want heronderhandelen over voedselzekerheid - het subsidiëren van boeren door ze een minimumprijs te bieden die veelal boven de marktprijs ligt - willen machtsblokken als de VS, de EU en China, maar ook een deel van India's buren, zeer beslist niet. In december is op Bali afgesproken dat de oogstsubsidies nog tot 2017 worden gedoogd. Maar dit voorjaar trad er in India een nieuwe regering aan. Die wil op korte termijn de verzekering dat ze ermee door kan zolang zij dat nodig acht.

"Verbijsterend", oordeelden diplomaten donderdagavond. Want het gevolg kan zijn dat de rol van de WTO als de regisseur van de wereldhandel is uitgespeeld. Verschillende handelsblokken, de VS en de EU, maar ook de VS en een verzameling Aziatische staten, zijn druk doende onderling handelsovereenkomsten te sluiten. De vrees is dat landen die niet aan tafel zitten - 'kwetsbare economieën' noemt Azevedo ze, lees: arme landen - simpelweg dienen te volgen wat daar wordt afgesproken. Binnen de WTO hebben ze wel een stem.

Of moet de WTO het Bali-akkoord dan maar aftikken zonder India? Persbureau Reuters meldt dat de VS, de EU, Australië, Japan en Noorwegen daar wel oren naar hebben. Maar de Nieuw-Zeelandse minister voor overzeese handel, Tim Groser, noemt dat idee naïef. "India is het op één na grootste land qua bevolking, een cruciaal onderdeel van de wereldeconomie, dat alleen maar belangrijker wordt. Het idee om India buiten te sluiten is belachelijk."

Het is nu vakantie, zei Azevedo tot de aanwezige diplomaten, 'een natuurlijk gat in de kalender'. "Ik nodig u allen uit om deze tijd te gebruiken om zorgvuldig na te denken over mogelijke vervolgstappen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden