India schrapt vijfhonderd soorten belasting

Drukte in een showroom in Bhopal. Vanwege de belastinghervorming bieden Indiase witgoedbedrijven grote kortingen aan.Beeld EPA

De snelst groeiende economie ter wereld gaat met belastinghervorming administratieve lasten en corruptie te lijf.

In India gaat het belastingsysteem na tien jaar onderhandelen rigoureus op de schop. Vanaf nu wordt de belasting op goederen en diensten - vergelijkbaar met de Nederlandse btw - door de centrale overheid geheven. Het oude systeem was vooral lokaal georganiseerd en bestond uit een wirwar aan tarieven. De ingreep wordt gezien als de grootste hervorming sinds de onafhankelijkheid van India in 1947.

Tijdens een nachtelijk parlementair debat, afgelopen vrijdag, voerde premier Narenda Modi het nieuwe btw-stelsel met onmiddellijke ingang in. "De hervorming markeert de economische integratie in India", aldus Modi. "Er zijn vijfhonderd soorten belastingen waar we afscheid van nemen. Van steden als Ganganagar tot Itanagar en van Leh tot eilandengroep Laccadiven hebben we het nu over één land, één belasting."

De 29 staten van India kenden tot vrijdag ieder hun eigen tarieven op goederen en diensten, terwijl ook de centrale overheid van India btw oplegde. De overheid wordt nu geheel verantwoordelijk voor de btw en hanteert daarbij slechts vier tarieven: 5, 12, 18 en 28 procent. Nederland kent ter vergelijking drie tarieven: een nultarief, 6 procent en 21 procent.

Snelst groeiende economie

In november vorig jaar ging de Indiase overheid al over tot een stevige ingreep in het geldsysteem. Daarbij werd een groot deel van de oude bankbiljetten ineens ongeldig verklaard. Eigenaren konden deze biljetten, 86 procent van het in omloop zijnde geld, bij de centrale bank omwisselen tegen nieuwe. De operatie moest de grootschalige valsemunterij en zwarte en andere illegale handel tegengaan.

Het nu afgeschafte belastingstelsel leidde tot veel administratieve problemen, corruptie en zat ook de handel tussen Indiase staten in de weg. Volgens de Wereldbank zal de hervorming een impuls geven aan de toch al florerende economie. "India blijft de snelst groeiende economie van de wereld en krijgt een steuntje in de rug door deze belastinghervorming", schrijft Junaid Ahmed, landendirecteur van de Wereldbank in India. "De hervorming zal leiden tot lagere kosten voor bedrijven en tot minder logistieke belemmeringen bij de handel van goederen tussen staten."

Bovendien wordt van het nieuwe systeem meer efficiënte belastingheffing verwacht en dus hogere inkomsten voor de centrale overheid. De centrale overheid en de deelstaten kampen met een relatieve hoge schuld van 80 procent van het bruto nationaal product.

Het nieuwe btw-stelsel heeft bovendien als voordeel dat de belasting over de werkelijke toegevoegde waarde zal worden geheven. Tot nu toe droeg iedere Indiase verkopende producent in een bepaalde bedrijfskolom btw af, zonder hiervan de door hem aan zijn toeleverancier betaalde btw af te kunnen trekken. Hoewel de tarieven iets hoger liggen, wordt erop gerekend dat het nieuwe belastingsysteem gemiddeld tot prijsdalingen leidt voor consumenten.

Grote uitdaging

Zorgen over het nieuwe belastingsysteem zijn er ook. President Pranab Mukherjeeh waarschuwde vrijdag in het parlement dat 'bij de invoering van een zo grote wijziging, hoe positief deze ook mag zijn, in het begin problemen kunnen ontstaan'. Van ondernemers wordt vereist dat ze een veel nauwkeuriger administratie bijhouden.

Veel ondernemers blijken echter slecht te zijn voorbereid, ondanks het feit dat de wijziging van het btw-systeem al eerder was aangekondigd. Vooral de miljoenen eenpitters die India kent, komen naar verwachting in de problemen. "Gezien de grote verschillen in geletterdheid en digitale kennis in India wordt het een grote uitdaging om voor iedereen te voldoen aan de nieuwe regelgeving", zegt een analist van denktank Eurasia Group.

Weerstand was er vrijdag van de oppositiepartij The Indian National Congress, die in 2006 juist de eerste voorstellen voor de belastinghervormingen deed. Volgens de partij wordt het nieuwe btw-systeem zonder goede planning ingevoerd en dreigt er chaos en een mogelijke economische crisis als gevolg van de invoering.

De 1,25 miljard inwoners van India produceren jaarlijks ruim 1900 miljard euro aan goederen en diensten. Met de groeipercentages van zo'n 7 procent in de afgelopen jaren betekent dit een verdubbeling in de afgelopen tien jaar. De inflatie in het land is met 2,2 procent laag, terwijl het aantal banen en de lonen groeien. De Wereldbank verwacht aanhoudende economische groei, maar stelt wel dat deze wordt begrensd door de lage en afnemende participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt.

Lees ook: Steeds meer Nederlandse bedrijven zoeken hun heil in India
Lees ook: Apple ziet kansen in India en omzeilt de wil van Trump

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden