India's onaanraakbaren zijn stront vegen zat

Indiase diplomaten wisten te verhinderen dat in Durban wordt gesproken over het kastenstelsel. Maar vele kastenlozen zijn aanwezig om aandacht te vragen voor hun achterstelling.

DURBAN - Gehoord en gezien worden, daar gaat het om op de VN-conferentie tegen racisme. De 200 rustige, bescheiden Dalits uit India schreeuwen niet zo hard als bijvoorbeeld de luidruchtige zwarte Brazilianen, maar vallen des te meer op.

Overal zie je ze lopen, gekleed in een bruin katoenen vest met het woord 'Kaste' op de rug. En ook zij hebben het woord 'apartheid' ontdekt, dat het toverwoord van de conferentie in Zuid-Afrika lijkt te zijn geworden.

Niet alleen Israël wordt er beschuldigd van 'apartheid', ook in India blijkt apartheid te bestaan. Volgens Paul Divakar, leider van de Dalit-groepen, kent zijn land zelfs het 'slimste, vernuftigste apartheidssysteem' ter wereld. Het kost alleen moeite om dat in Durban op de agenda te krijgen, omdat het niet gaat om discriminatie van een ras, maar van een kaste.

Het 3000 jaar oude Indiase systeem deelt mensen in vier kasten in: brahmanen, 'soldaten', 'handelaren' en 'werkers'. De 250 miljoen mensen die buiten deze groepen vallen, zijn de 'onaanraakbaren'.

,,Wij zijn het laagste van het laagste, wij zijn de smerigste mensen'', zegt Divakar. Ze hebben zichzelf inmiddels omgedoopt tot Dalits, wat 'historisch onderdrukten' betekent. Hoewel discriminatie van Dalits sinds 1947 wettelijk is verboden, worden ze in de praktijk op grote schaal vernederd.

Veel cafés hanteren nog altijd het 'twee-kopjes'-systeem, waarbij de Dalits uit aparte kopjes moeten drinken. De meeste dorpen in India bestaan uit twee delen - een voor de onaanraakbaren, die geen kraan of bron met de hogere kasten mogen delen.

,,Sommige mensen steken nog altijd de straat over als er een Dalit aankomt'', zegt Divakar. De regel dat een 'onaanraakbare' anderen niet mag aanraken is weliswaar afgeschaft, maar Dalits worden toch als viezeriken beschouwd. Ze doen immers vaak smerig werk, zoals het schoonmaken van de zogeheten 'droge toiletten' in India. ,,Ze moeten 's nachts met blote handen de uitwerpselen bij elkaar vegen, in lekkende manden stoppen en die dan op hun hoofd wegdragen'', zegt Divakar over een praktijk die officieel verboden is, maar waar niemand op toeziet.

VERVOLG OP PAGINA 5

Ontsnappen uit kaste is niet mogelijk

Dalits

VERVOLG VAN PAGINA 1

Hoewel Dalits niet aan huidskleur te herkennen zijn, is het onmogelijk om uit het systeem te ontsnappen. ,,Je kunt wel naar de andere kant van het land verhuizen, maar dat helpt niets'', zegt Divakar. ,,Zelfs als je rijk bent en beweert dat je een Brahmaan bent, komt iedereen achter je leugen. Het systeem is zo diep in onze samenleving geworteld. Zelfs jonge, moderne Indiërs vragen niet als eerste 'waar kom je vandaan?', maar 'tot welke kaste behoor je?'''

De enige manier om eraan te ontsnappen is een goed leven leiden, zodat je in je volgende leven wordt geboren als koe, en daarna in de onderste kaste komt. Dat duurt nogal lang, zelfs voor mensen die in reïncarnatie geloven, dus steeds meer Dalits komen in opstand. ,,En dat leidt tot een gewelddadige tegenreactie'', aldus Divakar, wiens organisatie lange lijsten met voorbeelden van politiegeweld, moorden en verkrachtingen heeft meegenomen naar de conferentie.

De kans dat er in de VN-slotverklaring een paragraaf komt over de Dalits, of zelfs over 'discriminatie op basis van afkomst', is echter klein. India heeft er met succes tegen gepropageerd, met als argument dat het niet gaat om raciale discriminatie en bovendien een interne kwestie is. ,,Er worden op deze conferentie stemmen geruild'', zegt Divakar. ,,India stemt tegen herstelbetalingen voor slavernij, en krijgt in ruil daarvoor steun van andere landen.'' De Nederlandse minister Van Boxtel gaf ook ronduit toe dat hij in zijn toespraak de Dalits niet kon noemen, omdat dat tot een 'diplomatieke rel met India' zou leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden