India moet flink aan de slag als het China wil passeren

interview | Schrijver Dalrymple stelt een takenlijst op voor de Indiase premier Modi

De Wereldbank voorspelt dat India China in 2017 economisch voorbij zal streven. Dat is absoluut mogelijk, denkt William Dalrymple, de Schotse publicist en historicus die als achttienjarige verliefd werd op India en er sinds jaren woont - het land heeft volgens hem alles in huis om weer rijk te worden. Wel is er nog een lange weg te gaan om de corruptie en wildgroei aan bureaucratie te bestrijden, en premier Narendra Modi zal afstand moeten nemen van de hindoehardliners in zijn land.

India mag China volgens de voorspellingen economisch inhalen, de laatste jaren hebben we juist het tegenovergestelde gezien: China groeide veel harder dan India. Is dat verschil te verklaren?

"China loopt inderdaad voor op India, economisch, maar ook op alle sociale indicatoren. Het heeft betere gezondheidszorg, beter onderwijs, een lagere kindersterfte. India heeft zwaar ondergepresteerd de afgelopen jaren.

"Er zijn veel redenen waarom China het beter doet. Ten eerste heeft het een strategische keuze gemaakt om te investeren in infrastructuur, energievoorziening, zware industrie en auto-industrie. China heeft enorm veel banen gecreëerd voor laaggeschoolde arbeiders. De software-ingenieurs van India zijn top, beter dan in de VS, maar dat is maar een heel klein deel van de bevolking. Als je nu een hightech-auto, zeg een Mercedes, produceert, zullen grofweg de carrosserie, de stoelen en de vering uit China komen. Slechts een klein aantal onderdelen, misschien alleen de bedrading en de motor, wordt in India gemaakt. Als je bedenkt wat dat betekent voor de werkgelegenheid in die twee landen!

"Een andere reden is dat China minder elitair is dan India. Er zijn meer kansen voor laaggeschoolde arbeiders. In India had je altijd een rijke hogere middenklasse die haar kinderen naar het Westen stuurde voor hoger onderwijs. In China is dat anders. In China zijn er basisvoorzieningen en woningen voor laaggeschoolde arbeiders, in India wonen ze in sloppenwijken.

"En verder, als China impopulaire wetgeving wil doorvoeren om bijvoorbeeld een stuk land te verkrijgen, kunnen ze dat heel snel doen. De regering is autoritairder. In India (de grootste democratie van de wereld, red.) zouden ze tegenwerking van alle kanten krijgen."

En de obstakels in India zelf, zoals dat het nummer 142 staat op een internationale ranglijst voor landen waar het makkelijk is zakendoen, zijn die overkomelijk?

"In veel opzichten is het inderdaad moeilijk om zaken te doen in India. Het is ingewikkeld om vergunningen te krijgen, er is veel obstructie door de overheid. Het is lastig om bijvoorbeeld behoorlijke wifi of riolering te krijgen. Alles waarvoor je toestemming van de overheid nodig hebt, is moeilijk.

"Maar tegelijkertijd is India ook vol kansen. Ik heb vrienden die een modehuis hebben opgezet, terwijl ze niks van mode af wisten. Of neem mijzelf, ik heb het jaarlijkse Jaipur-literatuurfestival opgezet. Dat is in tien jaar gegroeid van veertien bezoekers tot een kwart miljoen. India is vruchtbare grond, als je tenminste om de regering heen kunt. Én je moet er hard voor werken."

Premier Modi heeft een hele rij initiatieven gelanceerd sinds hij aan de macht kwam in mei vorig jaar: bankrekeningen en wc's voor iedereen, 'intelligente steden', schoon India. Is hij inderdaad de man die het land vooruit kan helpen?

"Ik denk dat het absoluut geen onmogelijke taak voor India is om net zo goed te presteren als de Aziatische tijgers begin jaren tachtig. Het is duidelijk wat er verbeterd moet worden. Modi moet doen wat hij heeft beloofd. Hij moet de markt hervormen, corruptie en bureaucratie aanpakken, infrastructuur en basisonderwijs verschaffen en de subsidies die de Congrespartij heeft ingesteld, met name op het platteland, afbouwen.

"Veel van Modi's cheerleaders, onder wie columnisten, zijn teleurgesteld in zijn prestaties tot nu toe. Er is een hoop 'hindutva' (het geloof dat de hindoe-identiteit niet los te zien is van de Indiase identiteit, red.) en militante rechtse praat, en maar er zijn weinig economische prestaties. Modi zou er beter aan doen zich daarop te richten en niet op het bekeren van moslims tot het hindoeïsme."

De controversiële bekeringen waarop u doelt, waarbij moslims en christenen tot het hindoeïsme zijn bekeerd, zouden hebben plaatsgevonden na druk of beloftes van de nationalistische hindoebeweging RSS. Premier Modi was in het verleden lid van deze organisatie en er wordt gezegd dat hij hindutva steunt. Vindt u dat Modi zich zou moeten distantiëren van de RSS?

"Modi zal zich wel móeten distantiëren van de hindoefundamentalisten, hij heeft geen keuze. Er is een grote groep moslims in India, het heeft de op twee na grootste moslimbevolking in de wereld, na Indonesië en Pakistan. Die zal hij niet kunnen buitensluiten. Door de bekeringen heeft Modi veel van zijn aanhangers van zich vervreemd."

U woont al heel lang in India en hebt er vele boeken over geschreven. Waar komt uw liefde voor India vandaan?

"Ik kwam aan in India toen ik achttien jaar was en werd meteen verliefd. Het is een enorm stimulerend land. Ik zit nu in de auto, ik doe zes uur over een rit die twee uur zou moeten duren, vrachtwagens versperren de weg, mensen lopen over de rijbaan, overal zijn gaten in het wegdek, vanmorgen werkte mijn internet niet en was er een stroomstoring. Het is in veel opzichten een plek vol uitdagingen, maar het blijft eindeloos fascinerend, mooi, vermakelijk en stimulerend, nog steeds na zoveel jaren. Er gebeurt altijd iets raars, bijzonders of moois. Het is nooit, maar dan ook nooit saai!"

Wie is William Dalrymple?

William Dalrymple (1965) is een Schotse schrijver, historicus en India-expert en woont in Delhi. Hij is directeur van het jaarlijkse Jaipur-literatuurfestival. Dalrymple schreef vele boeken over India, Afghanistan en het Midden-Oosten, waarvoor hij werd beloond met prestigieuze prijzen. Twee van zijn boeken zijn in het Nederlands vertaald. Dit zijn 'In de schaduw van Byzantium', waarin Dalrymple in de voetsporen treedt van twee Byzantijnse monniken, en 'Negen levens', waarin hij op zoek gaat naar het spirituele leven in hedendaags India.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden