India dreigt de dodelijkste lucht op aarde te krijgen

De Indiase hoofdstad New Delhi geldt als een van de steden met de slechtste luchtkwaliteit op aarde. Beeld AP

India is hard op weg China te passeren als land met de meest dodelijke lucht op aarde, blijkt uit nieuw onderzoek. Beide landen zijn samen verantwoordelijk voor de helft alle doden die vroegtijdig vallen door de gevolgen van luchtvervuiling.

Amerikaanse onderzoekers van het Health Effects Institute en het Institute of Health Metrics onderzochten het aantal slachtoffers dat per land valt door luchtvervuiling, en dan specifiek aan de gevolgen van fijnstof.

Fijnstof (ook wel aangeduid als PM 2.5) bestaat uit luchtdeeltjes die in de lucht belanden door zware industrie, uitlaatgassen en verbrandingen. Hoge concentraties zorgen voor smog, en tasten de gezondheid aan. Wie de deeltjes inademt, loopt een verhoogd risico op ademhalingsproblemen, kanker en hartziektes.

Het onderzoek concludeert dat het aantal ‘smogslachtoffers’ sinds 1990 wereldwijd groeit. In 2015 stierven 4,4 miljoen mensen vroegtijdig door toedoen van fijnstof. Dat zijn er ruim een half miljoen meer dan zeventien jaar geleden, en zit ruim een miljoen doden boven de ramingen die de World Health Organisation (WHO) in het verleden deed.  

Ongezonde lucht

Bijna de hele wereldbevolking (92%) leeft volgens het Amerikaanse rapport in gebieden waar ongezonde lucht hangt. Luchtvervuiling staat volgens de onderzoekers op de vijfde plek van gezondheidsrisico’s die kunnen uitmonden in de dood, tussen roken, slecht eten en een hoge bloeddruk. 

Het goede nieuws uit het rapport is dat in bepaalde delen van de wereld de lucht schoner wordt. Onder meer in de Verenigde Staten en Europa, door inspanningen van de Amerikaanse regering en de Europese Commissie, schrijft het rapport. Ook is de groei van het aantal sterfgevallen beïnvloed door luchtvervuiling met een vijfde afgenomen. 

Maar het slechte nieuws lijkt dat te overschaduwen, want smog en fijnstof blijven een wereldwijd probleem. Met name in Aziatische landen zijn steden regelmatig gehuld in een witgrijze, giftige waas. Vooral doordat dergelijke landen leunen op steenkool als energiebron, en dat jaagt fijnstof de lucht in.

In sommige gevallen zorgt die uitstoot er voor dat het dagelijks leven in een getroffen stad stil komt te leggen. Zoals afgelopen december in Peking, bijvoorbeeld. Inwoners kregen daar het advies om binnen te blijven, omdat er in de witte laag die over de stad hing gevaarlijk veel fijnstof zat.

Alarmerend

De meeste sterfgevallen door luchtvervuiling vallen in China en India. Van de vier miljoen mensen die in 2015 vroegtijdig overleden door luchtvervuiling, stierf de helft door Chinese lucht (1,1 miljoen slachtoffers) en Indiase lucht (ook 1,1 miljoen slachtoffers).

China gaat al jaren aan kop als het gaat om giftige lucht, maar India zit China op te hielen. Op een alarmerend snelle manier, constateren de onderzoekers. Want het aantal mensen dat in India sterft door smog is explosief gegroeid. Met liefst de helft sinds 1990. Vooral door de snelgroeiende industrie in het land, schrijven die onderzoekers, die sterk afhankelijk is van steenkool als energiebron. Andere oorzaken zijn uitlaatgassen in steden en boeren die gewassen verbranden. 

Als India zo doorgaat met vervuilen, dreigt het China te passeren. En die kans is groot. Want ondanks dat er in China nog altijd meer mensen overlijden door de lucht die zij inademen, is het aantal smogdoden in het land sinds enkele jaren 'stabiel'. 

Peking, de hoofdstad van China, heeft al jaren te kampen met hevige smog. De lokale overheid was meerdere keren genoodzaakt scholen en wegen te sluiten vanwege extreem hoge hoeveelheden fijnstof in de lucht. Beeld AP

Nalatende overheid

Hoogstwaarschijnlijk komt dat door de Chinese overheid, die recent de oorlog heeft verklaard aan de luchtvervuiling die steden soms dagenlang lam legt. China probeert daarop emissienormen voor fabrieken strenger te handhaven, en weert vervuilende oude auto’s van de weg. 

En daar is juist waar het in India aan schort, betogen analisten. De overheid in het land maakt er maar weinig werk van de extreme luchtvervuiling in het land aan te pakken. Zo zijn er maar weinig Indiase steden die hun luchtkwaliteit daadwerkelijk meten en is er amper wetgeving die paal en perk stelt aan de torenhoge uitstoot van de industrie. Een Indiase minister zei recent nog dat er helemaal geen data is die het bewijs voor een verband tussen luchtvervuiling en een vroegtijdige dood ondersteunt.  

Zo lang de overheid het probleem niet erkent of serieuzer neemt, vrezen deskundigen, zal het aantal ‘smogdoden’ in India blijven toenemen. “Het idee dat de overheid hier beleid voor moet opstellen ontbreekt”, zei Bhargav Krishna, voorzitter van de Public Health Foundation of India, tegen the New York Times. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden