India begint aan grootste voedselhulp voor armen uit historie

Deskundigen vrezen dat miljarden niet zijn op te brengen nu economie minder hard groeit. Politieke tegenstanders hekelen timing van programma: vlak voor de volgende verkiezingen.

Het Indiase Hogerhuis heeft een wet aangenomen die honderden miljoenen arme Indiërs van goedkoop voedsel moet voorzien. Vorige week ging het Lagerhuis al akkoord met de wet, die nu alleen nog wacht op de handtekening van de Indiase president.

Onder de Wet op de Voedselzekerheid (Food Security Bill) krijgen 800 miljoen mensen - twee derde van de Indiase bevolking - het recht om elke maand 5 kilo rijst en granen te kopen tegen een zwaar gesubsidieerde prijs. Een kilo rijst zal 3 rupees gaan kosten en een kilo tarwe 2 rupees, respectievelijk ongeveer 3 en 2 eurocent. Ter vergelijking: de marktprijs van een kilo rijst ligt rond de 40 rupees.

De wet is een idee van de regerende Congrespartij die een groter deel van de bevolking wil laten meedelen in de groeiende welvaart, een verkiezingsbelofte uit 2009. Maar dat maakt de wet ook meteen omstreden, want de partij beloofde destijds ook de wet binnen honderd dagen in te voeren, mocht zij de verkiezingen winnen. Inmiddels zijn vier jaar verstreken en zijn er volgend jaar mei weer verkiezingen.

De verwachting is dat de wet electoraal een flinke steun in de rug zal zijn voor de Congrespartij, die de laatste jaren sterk aan populariteit heeft ingeboet. De belangrijkste rivaal, de oppositionele BJP, heeft daarom veel kritiek op de timing van de invoering. Zij beschuldigde de Congres-regering er gisteren van 'bestaande voedselprogramma's opnieuw te hebben verpakt', om er goede sier mee te maken tijdens de verkiezingen.

Een andere reden die de Wet Voedselzekerheid controversieel maakt, is het enorme bedrag dat er mee gemoeid is, in totaal naar schatting bijna 15 miljard euro per jaar. Ook is de vraag hoeveel voedsel de noodlijdende bevolking - met 240 miljoen Indiërs rond de armoedegrens - daadwerkelijk zal bereiken. In het huidige, beperktere voedselprogramma zou in 2012 zo'n 35 procent zijn 'weggelekt' door corruptie.

Het grootste deel van de kosten zal worden gedragen door de centrale overheid, maar die heeft inmiddels te maken met sterk veranderende omstandigheden. India zit in een ernstige economische crisis en de overheid heeft al een record hoog begrotingstekort.

Veel economen dringen al jaren aan op substantiële hervormingen om de vaart in de economie te houden, maar de Congres-regering treuzelt en heeft te maken met veel tegenstand in het parlement. Daardoor loopt het land op veel terreinen achter, zoals landhervormingen en investeringen in infrastructuur.

De wal lijkt nu het schip te keren. In een paar jaar tijd is de economische groei gedaald van een procent of 9 naar 4,7 procent nu. Buitenlandse investeerders lopen weg en de koers van de rupee is sinds mei met meer dan 20 procent gekelderd. Hoe de regering onder deze omstandigheden de extra miljarden voor de Wet Voedselzekerheid denkt te vinden, is even onzeker als welke hervormingen ze zal doorvoeren.

De veelgeplaagde Indiase minister van financiën Chidambaram riep onlangs het kibbelende en besluiteloze parlement gefrustreerd op tot eensgezindheid: "Ik verzoek iedereen dringend, ondanks onze verschillen: kunnen we het tenminste over een paar maatregelen eens worden zodat we de economie uit het dal kunnen halen dat we vandaag de dag zien?"

15 miljard euro per jaar
In de Indiase Food Security Bill is het recht op voedsel wettelijk vastgelegd. Vanaf volgend jaar april - vlak voor de verkiezingen - zal de wet in werking treden, en de voedselprijzen die er in genoemd zijn, liggen voor drie jaar vast. De extra miljarden die ervoor nodig zijn, worden door de tegenstanders van de wet aanzienlijk hoger ingeschat dan door de voorstanders. Drie Indiase specialisten rekenden het voor de website The Financial Express nog eens na en komen uit op een stijging van 18 procent op de subsidielasten, van 8,6 miljard euro naar 10,1 miljard. Het totale voedselprogramma kost, inclusief de erbij aangesloten welzijnsprogramma's en de implementatie ervan, naar schatting 14,8 miljard euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden