Incidenten voeren boventoon in Belfeld

BELFELD - Het kenmerk van Belfeld, met 5 200 inwoners een stip op de kaart, is die van een 'warboel', geven lokale bestuurders grif toe. Want of het nu het toekennen van het ereburgerschap aan een vertrekkende burgemeester betreft, de verbouwing van de secretarie of het aanbestedingsbeleid, in het dorp bij de Maas voeren incidenten al jaren de boventoon.

"Maar na het vertrek van burgemeester Peters is het een stuk rustiger" , zegt raadslid H. Luijten van de Belfeldse Democraten wat cynisch. Peters zal zijn afscheid van het Limburgse dorp - hij ging in juni naar Didam - toch al niet licht vergeten. Het ereburgerschap van Belfeld dat hem ten deel viel, was voor vier van de elf raadsleden aanleiding de buitengewone vergadering, waarin de onderscheiding een feit werd, te boycotten.

Volgens Luijten, zelf een van de afwezigen, was Peters als burgemeester verantwoordelijk voor de achterliggende 'woelige' jaren. "Toeters en bellen pasten daarom niet bij zijn afscheid. Dat ereburgerschap was voor ons de druppel die de emmer deed overlopen."

De reacties over dit vermeende onfatsoen waren furieus. "Ik schaam me tot onder in mijn schoenen, dat zoiets onfatsoenlijks in deze tijd, in deze gemeenschap, omwille van politieke meningsverschillen kan gebeuren" , richtte raadslid J. Hendriks van Lijst 1 zich in zijn afscheidswoord tot Peters. Het leed was echter al geschied. De raadsverhoudingen waren meer dan ooit verziekt.

De spin in het web, beweren boze tongen in Belfeld, is G. van den Bongard. Hij houdt er een eenmansfractie op na en stond enkele jaren terug aan de wieg van een voor B & W vernietigend rapport over de kredietoverschrijdingen bij de herbouw van het gemeentehuis. Van den Bongard, voorzitter van een speciale onderzoekscommissie, kwam destijds tot de conclusie dat het college een wanbeleid had gevoerd. Dat de kosten van de verbouwing van de secretarie bijna 250 000 gulden hoger uitvielen dan de oorspronkelijk geraamde drie ton, kon volgens Van den Bongard niet worden getolereerd.

Zijn commissie gaf de raad zelfs in overweging om sancties tegen het college te ondernemen. Aan de wethouders kon het vertrouwen worden opgezegd en over het functioneren van de burgemeester (Petersred.) zou bij de commissaris van de koningin een klacht kunnen worden ingediend. Zover kwam het uiteindelijk niet, maar Van den Bongard moet zich nadien wel erg eenzaam in de raad voelen.

"Praten wil ik best. Maar het is goed te weten dat ik in Belfeld niet zo gunstig bekend sta" , geeft hij zijn huidige positie prijs. Maar het raadslid houdt er kennelijk van tegen de stroom in te roeien. Anders zou hij nooit de opmerkelijke stap hebben gezet om justitie in te schakelen voor een fenomeen dat heel Limburg inmiddels in de ban houdt: het beleid dat gemeenten voeren bij aanbestedingen. En wat dat betreft is Belfeld, meent Van den Bongard, net zo 'rot' als al die andere Limburgse gemeenten die justitie op het spoor is. "Als burgemeester had Peters ook de portefeuille openbare werken. Hij ging daar heel solistisch mee om, vond ik."

Van den Bongard laat de vragen zien, die hij het college van b & w over het aanbestedingsbeleid stelde en waarop hij nooit een voor hem bevredigend antwoord heeft gekregen. Een intern onderzoek naar de aanbestedingen over de afgelopen tien jaar kon niet vanwege de 'hiermee gemoeide tijd'. Een andere vraag van hem werd door het college afgedaan met de opmerking dat 'genoemde stelling totaal niet relevant is'. "Dat ging zo maar door" , zegt Van den Bongard. "Maar als raadslid heb je een bijzondere verantwoordelijkheid. Ik moest justitie wel inschakelen."

Belfeld in de voetsporen van het al langer 'verdachte', grote Maastricht. Want van de vijf aannemers, die tot voor kort al of niet met medeweten van de bestuurders van Limburgs' hoofdstad aan ongeoorloofde kartelvorming zouden hebben gedaan, zijn er in Belfeld drie terug te vinden. Maastricht heeft het aanbestedingsbeleid inmiddels gewijzigd. Belfeld daarentegen piekert daar niet over, zegt loco-burgemeester H. A. P. van der Linden. "Een van de aannemers, Lieben, hebben we onlangs geschrapt. Die had, denken we, niet zoveel interesse in een opdracht van onze gemeente, want het bedrijf had bij de inschrijvingen altijd de hoogste prijs. Maar het kan best zijn dat Lieben over een half jaar weer op ons lijstje staat en dat een ander, wordt afgevoerd."

Bang voor maatregelen van het ministerie van economische zaken is Van der Linden niet. Dat Belfeld wellicht de Europese richtlijnen voor vrije concurrentie met voeten treedt, is volgens hem nog maar de vraag. "Niemand heeft ooit geconstateerd dat er in Belfeld iets niet in orde zou zijn" , gaat de loco-burgemeester voorbij aan de aangifte die Van den Bongard bij justitie deed. "Wij hebben ook niet van het ministerie gehoord dat wij in strijd met de Europese richtlijnen handelen. Dat Belfeld er een paar vaste aannemers op nahoudt, is lang zo gek niet. We kennen hun kwaliteiten en houden daar controle op. Zodra je een 'onbekende' in huis haalt, moet je dat maar afwachten."

Raadslid Luijten van de Belfeldse Democraten is het oneens met dit beleid, maar noemt het wel 'heel gebruikelijk'. "In Limburg, maar ook in de rest van Nederland, maken gemeenten gebruik van vaste aannemers. Als er dus zaken onderzocht worden, kan dat nooit alleen voor Belfeld gelden. We hebben ook geen bewijs, dat het huidige aanbestedingsbeleid tot illegale praktijken leidt. Maar het zou best kunnen, dat wanneer justitie de kwestie-Maastricht op het spits drijft, een kettingreactie het gevolg is."

CDA-fractievoorzitter C. Canton, hij is tevens wethouder, vindt het Belfeldse aanbestedingsbeleid 'verantwoord'. "Ik heb niet het idee dat we in de problemen raken" , zegt hij. "We hanteren een volstrekt normale methode, die iedereen heeft geaccepteerd. Stel u eens voor, dat voor een bepaald project twintig aannemers zouden inschrijven. Dan moet je als gemeente ze allemaal gaan onderzoeken naar kwaliteit, betrouwbaarheid, noem maar op. Nu weten we dat we gegarandeerd goed werk krijgen. Er is hoop te doen over het aanbestedingsbeleid van gemeenten en provincie, maar wij hebben het niet uitgevonden."

Persofficier van justitie in Maastricht mr. J. Nabben kent de 'zaakBelfeld' uit het blote hoofd. "Punt een is dat dit dorp niet onder ons arrondissement valt. Punt twee is dat we bezig zijn de vermeende kartelvorming in Maastricht door aannemers in kaart te brengen. Mocht dat tot een strafrechtelijk onderzoek leiden en is er sprake van enige samenhang met Belfeld, dan kunnen wij ook daar uitkomen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden