'Inburgeringsonderwijs lijdt onder beroerde omstandigheden'

null Beeld Hollandse Hoogte / Kees van de Veen
Beeld Hollandse Hoogte / Kees van de Veen

De omstandigheden in het inburgeringsonderwijs zijn zo beroerd, dat de kwaliteit eronder lijdt, waarschuwen docenten Marianne Bauman en Daniëlle Robben.

De afgelopen jaren kwamen ongeveer 80.000 migranten van buiten Europa naar Nederland. Om goed mee te kunnen doen in de samenleving, is het belangrijk dat zij de Nederlandse taal en maatschappij leren kennen. Deze mensen moeten daarom een inburgeringstraject volgen.

Wij, docenten inburgering/NT2, geven deze lessen. Onlangs is een rapport van de Rekenkamer over de inburgering uitgekomen. Hierover heeft ook Trouw uitvoerig gepubliceerd. De slagingspercentages bij de inburgeringsexamens zijn schrikbarend laag. Dit staat niet los van het beleid. Voor ons staat vast dat goed inburgeringsonderwijs niet mogelijk is zonder goede arbeidsvoorwaarden voor de docenten.

In 2007 werd de marktwerking in de inburgering ingevoerd. Vanaf dat moment werden de cursussen verzorgd door commerciële aanbieders die als paddestoelen uit de grond schoten. Docenten vielen niet meer onder de onderwijs-cao. Sterker: zij vallen onder geen enkele cao. Gevolg is dat onze arbeidsomstandigheden fors zijn verslechterd. Hoewel we onderwijs geven, vallen we niet onder de Onderwijsinspectie. Toezicht op ons werk en de werkomgeving is er niet.

Tekst loopt door onder afbeelding.

null Beeld Hollandse Hoogte
Beeld Hollandse Hoogte

Verschillende constructies

Het grootste deel van de docenten werkt op tijdelijke contracten, nul-urencontracten, maximaal twee jaar aaneengesloten voor dezelfde opdrachtgever, als zzp'er, of met een payroll-contract. In de meeste contracten zijn minimale arbeidsvoorwaarden opgenomen.

Docenten reizen voor lessen vaak van de ene locatie naar de andere. De salarissen zijn laag, 14 euro bruto per uur voor hooggeschoold werk is niet ongewoon. Dit geldt ook voor zzp'ers, gemiddeld 35 euro per uur, soms zonder voorbereidingstijd. Het komt voor dat in contracten niet-wettelijk toegestane voorwaarden zijn opgenomen.

Door al deze verschillende constructies werken docenten voor verschillende bedrijven, op wisselende locaties, met kleine contracten, zonder teambuilding. Docenten met vaste contracten worden uitgespeeld tegen docenten met nulurencontracten en zzp'ers.

Er zijn taalaanbieders waar het goed gaat, maar vaker geldt dat de taalaanbieder cursisten ook gedurende de looptijd van een cursus laten instromen in de groepen, zodat altijd op verschillende niveaus gewerkt moet worden. Ook worden cursisten met verschillende taalniveaus, opleidingsachtergrond en leerbaarheid bij elkaar geplaatst. Het komt zelfs voor dat cursisten die analfabeet zijn, toch in een inburgeringsgroep worden geplaatst.

We werken regelmatig op goedkope locaties, oude kantoren of buurthuizen, met beperkte digitale middelen, tekortschietende klimaatbeheersing, slecht meubilair, beroerde hygiëne en nauwelijks kopieermogelijkheden. Ook voor de cursisten is dit geen vruchtbare leeromgeving.

Tekst loopt door onder afbeelding.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Kritiek

Er zijn geen ondernemingsraden en dus is er geen (mede)zeggenschap voor het personeel. Door de versnippering van opdrachtgevers en werklocaties is het voor de docenten moeilijk zich te organiseren. We hebben ondervonden dat kritiek op de inburgeringstrajecten of arbeidsomstandigheden vaak niet wordt getolereerd. Docenten die kritiek hebben moeten zich verantwoorden bij de directie, krijgen waarschuwingen en hun contracten worden regelmatig niet verlengd. Er moet meer aandacht komen voor een veilige werkomgeving.

Vluchtelingen en mensen met lage inkomens kunnen voor hun inburgeringstraject een lening krijgen van de overheid. Vluchtelingen hoeven deze niet terug te betalen als ze slagen. Daar is veel overheidsgeld mee gemoeid. De overheid stelt in de Wet Inburgering daarom terecht allerlei eisen aan de inburgeringstrajecten. Die overheid kan ook eisen stellen aan de arbeidsomstandigheden van de docenten en daarbij randvoorwaarden scheppen. Dat kan door het inburgeringsonderwijs weer onder te brengen bij het reguliere onderwijs of door strengere voorwaarden te stellen aan particuliere taalaanbieders die de overheid inhuurt.

Met een groep docenten inburgering/NT2 hebben we een petitie opgesteld. Daarin roepen we de politiek op onze arbeidsvoorwaarden te betrekken bij het debat over het inburgeringsbeleid. Als we willen dat de kwaliteit van de inburgeringstrajecten verbetert, dan is het belangrijk ook aandacht te besteden aan de rechtspositie en arbeidsomstandigheden van docenten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden