Inauguratie van Trump maakt verwording van religie in VS zichtbaar

Een republiek kan alleen gedijen als burgers bereid zijn tot enige mate van zelfverloochening ten bate van het algemeen belang. Alleen zo kan een gemeenschap worden opgebouwd en in stand gehouden.


Religie zou ervoor moeten zorgen dat mensen het innerlijk kompas bezitten om niet alleen hun eigen belang na te jagen, maar zich ook verantwoordelijk voelen voor het welzijn van anderen. Beïnvloed door het christendom en de Verlichting werd deze mening voor het eerst verwoord door George Washington, en sindsdien door de meeste Amerikaanse presidenten aangehangen, onder wie Obama.


Maar onder de nieuwe president lijkt hier een kentering in te komen. Zelfverloochening is van de duivel, meent Trumps voornaamste religieus adviseur, ds. Paula White. Zij heeft er naar verluidt voor gezorgd dat Trump is bekeerd tot het christendom en zal een grote rol spelen bij zijn inauguratie op 20 januari. Zo wordt opnieuw zichtbaar hoe de opkomst van Trump samengaat met de verwording van religie in de Verenigde Staten.


Amerikaanse presidenten kiezen bij hun inauguratie meerdere dominees die een bijdrage leveren tijdens de inzegening. Trump heeft niet alleen zijn oog laten vallen op White, maar koos verschillende geestelijke leiders, in tegenstelling tot Obama die uitsluitend mede-protestanten selecteerde.


Voor het eerst sinds Ronald Reagan is er een joodse rabbijn, de gerespecteerde Marvin Hier, actief tijdens de inzegening. De belangrijkste katholieke prelaat, aartsbisschop Timothy Dolan van New York, doet ook mee, terwijl deze kerk sinds Reagan niet vertegenwoordigd is geweest. Daarnaast verkoos Trump niet minder dan vier protestantse dominees, onder wie een Latino, een African American, een vrouw en Franklin Graham, zoon van de befaamde, inmiddels 98-jarige evangelist Billy.


De uitverkorenen zijn niet allemaal grote aanhangers van Trump. Zo legde de Latijns-Amerikaanse dominee Samuel Rodriguez hem de afgelopen jaren soms het vuur na aan de schenen, vooral over immigratie. Met zijn selectie is Trump dus opvallend oecumenisch.


Toch staan twee van de vier protestantse geestelijken bekend om hun name it, claim it-evangelie: als je voldoende geloof hebt, maakt God je dromen en ambities waar. Dat geldt voor de Detroitse predikant Wayne T. Jackson, die als 'apostel' en 'bisschop' het grootste zwarte christelijke medianetwerk in de VS bezit. En het geldt voor White, die de laatste jaren persoonlijke bijbelstudies hield met Trump.


White en Trump kenden elkaar zeker al een decennium toen zij in 2007 in opspraak kwam door de manier waarop zij inkomsten vergaarde en besteedde. Net als andere prosperity gospel-dominees moedigde zij haar aanhangers aan om veel geld te geven aan haar ministry als blijk van hun geloof, waarna de Heer hen rijk zou belonen.


Een onderzoek door de Senaat toonde geen strafbare feiten aan, maar Trump nam het voor haar op. Vorig jaar diende White op haar beurt als intermediair tussen Trump en evangelische dominees die hem argwanend bekeken. Sommigen zien overeenkomsten tussen White's techniek en die van de inmiddels opgeheven Trump University, die studenten duizenden dollars liet betalen met de belofte dat een cursus daar ze rijk zou maken. Trump heeft onlangs geschikt met oud-studenten.


De Amerikaanse theoloog Michael Horton waarschuwde deze week dat de 'ketterse leer' van White misschien meer gemeengoed is geworden in Amerika dan velen willen aannemen. Horton ziet een verband tussen White en de therapeutische religie van ds. Norman Vincent Peale, die Trump in zijn jeugd vaak hoorde. Dit geloof draait niet om vroomheid of dienstbaarheid, niet om de liefde voor God, maar om de wens dat God jou helpt om alles uit dit leven te halen en je ambities te verwezenlijken. Heb je voldoende geloof, dan zal hij je in materiële zin rijk belonen.


In zijn inauguratie laat Trump iets van zijn eigen theologie zien. Het bevestigt dat de afname van het conventionele christendom in de VS helemaal niet leidt tot verlichte of humane vergezichten, maar eerder tot een religieus egocentrisme dat geen maat kent.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden