In zes maanden klaar voor een zelfstandig bestaan

steunt een school voor gehandicapten in Kirtipur, Nepal. Een 'uniek project', toch wordt de subsidie afgebouwd. "Het moet een stimulans zijn om zich onafhankelijker op te stellen."

Trots en met zichtbaar plezier leidt Sashi Kala Singh haar bezoeker rond door haar school voor gehandicapten in Kirtipur, vlak bij de Nepalese hoofdstad Kathmandu. Ze verontschuldigt zich: de meeste studenten zijn weg, want het is Dashain in Nepal. Bijna iedereen is naar huis om daar het belangrijkste religieuze festival te vieren. Maar voor het bezoek uit Nederland zijn er wat studenten achtergebleven. In elke ruimte tonen leerkrachten en enkele studenten hun activiteiten: blinde vrouwen leren kaarsen en wierook maken, weven en breien; jongeren met een functiebeperking beschilderen klei-modellen. In een ander lokaal krijgen dove kinderen les in gebarentaal en verderop zingen drie vrouwen een lied. In weer een ander lokaal krijgen gehandicapte jongeren les in het repareren van kapotte mobieltjes. Elders staan rijen beeldschermen, klaar voor lessen in computervaardigheid.

De studenten worden in een programma van zes maanden klaargestoomd om een zelfstandig bestaan te kunnen opbouwen. Sashi Singh: "De afgelopen twintig jaar hebben wij aangetoond dat blinden en gehandicapten kunnen werken en geld verdienen." Tussen 1991 en vorig jaar heeft haar school 605 studenten afgeleverd. Een groot deel heeft een eigen bedrijfje opgebouwd.

Zoals Gyenu Mahartian (29), die verderop in een winkelstraat van Kirtipur met haar man Pradeep Manandhar (32) een winkeltje runt waar ze mobieltjes repareren. Gyenu mist een arm, maar dat belemmert haar niet een kapot mobieltje handig open te prutsen. Haar man Pradeep geeft op de school van Sashi Singh les in reparatie van mobiele telefoontjes. Zo leerde hij Gyenu kennen. "Van het een kwam het ander", zegt hij lachend. "Nu zijn we samen eigenaar."

Sashi Singh is trots op de twee. Ze laat het beltegoed voor haar mobieltje door Pradeep opwaarderen. Voor vierhonderd rupees kan ze weer een tijdje vooruit. Singh: "In de beginfase blijven wij dit soort projecten van nabij volgen. We helpen met het overleg met lokale overheden, we zoeken mensen die willen helpen met startkapitaal en betrekken ook ouders bij projecten als het om jonge mensen gaat. Soms dragen we bij door materialen te leveren, bijvoorbeeld reparatiesets voor mobieltjes. Maar Gyenu en Pradeep zijn nu onafhankelijk van ons, zij werken zelfstandig."

Sashi Kala Singh gaat moeilijke jaren tegemoet. Haar school moet nieuwe financiers zoeken. Dark & Light, die haar werk sinds 1995 steunt, gaat de jaarlijkse bijdrage afbouwen. Over vier jaar trekt de belangrijkste sponsor de handen af van het project.

Dark & Light vindt dat Singh haar financiële basis moet verbreden. Hulpverlening is eindig. Een project mag niet te afhankelijk worden van één sponsor.

Maar Singh hoopte stiekem het allemaal wel goed zou komen. "Ik heb te weinig gedaan om andere financiers te zoeken. Ik heb me helemaal op het onderwijs geconcentreerd. Wij hebben alle reden om Dark & Light zeer dankbaar te zijn. Ze hebben ons vijftien jaar alle steun gegeven. Dat is geweldig geweest."

Maar nu heeft Singh, die 1991 in haar eigen huis begon met computerles aan een dove en twee blinde studenten, dus grote zorgen. Waar vindt ze op korte termijn een nieuwe sponsor die zich aan haar project wil verbinden? Zal ze een deel van haar schoolgebouw moeten verhuren? Zal ze taken moeten afstoten? De afdeling voor peuters sluiten? Het lokaal sluiten waar mensen met een handicap leren klei-objecten te maken?

Over de bijzondere waarde van het project TSDCBD in Nepal, het Technical Skills Development Centre for the Blind and Disabled van Sashi Kala Singh, bestaat geen twijfel in Veenendaal, op het kantoor van de stichting Dark & Light. Toen Singh in 1991 begon met haar werk, was ze de eerste in Nepal die zich wat aantrok van jongeren met een handicap. Met hulp van vrijwilligers en met geld van vooral Dark & Light (ook het Liliane Fonds is een bescheiden sponsor), groeide het project uit tot het ruime trainingscentrum dat in 2000 in Kirtipur werd geopend.

Voordat het opleidingscentrum er was, had Singh te vaak gezien dat leerlingen met een handicap in Nepal onvoldoende werden begeleid om succesvol een opleiding af te ronden en werk te vinden. In Nepal hadden gehandicapte kinderen vaak geen toegang tot het onderwijs en waar dat wel het geval was, waren er doorgaans geen geschikte leermethoden voor blinde, dove of anderszins gehandicapte kinderen.

"TSDCBD is uitgegroeid tot een sterk instituut met een unieke status in Nepal", vindt Lieke Scheewe, programmacoördinator van Dark & Light. Maar: het project leunde al die jaren zwaar op de financiering door maar één partij: Dark & Light. "TSDCBD heeft tot voor kort weinig contact gezocht met andere ontwikkelingsorganisaties of donoren. Die noodzaak werd niet gevoeld. Wij kwamen vijf jaar geleden tot het inzicht dat wij deze opstelling mede mogelijk maakten door al die jaren het budget voor het merendeel te financieren." Door het aanbieden van workshops is geprobeerd de leiding van het trainingscentrum te leren andere financieringsbronnen te zoeken en te benaderen. Met matig succes.

Inmiddels is een consultant ingeschakeld die moet adviseren over een wat commerciëlere aanpak van de activiteiten van de school. Sashi Singh vindt het maar zo-zo. Ze werkt loyaal mee, dat wel. "Maar", zegt ze, "wij zijn geen bedrijf en we willen dat niet worden ook. We zijn een school."

De consultant vindt dat de school meer kan doen met de verkoop van producten die door de studenten worden gemaakt: geweven tapijten, tassen, beschilderde klei-objecten, houtvoorwerpen. Er is een winkeltje bij de school dat nog niet erg hard loopt, hoewel er wel net een groot farmaceutische bedrijf als klant is binnengehaald, dat tassen wil weggeven als relatiegeschenken aan artsen. "Misschien moeten we er een bedrijf naast zetten", peinst Singh, maar haar gezicht spreekt boekdelen. De commercie komt er bij haar niet in.

Hoe dan ook, Dark & Light gaat het project afbouwen. Volgend jaar wordt het budget met de eerste 25 procent gekort. "Het moet een stimulans zijn voor TSDCBD om zich onafhankelijker op te stellen en zich te blijven vernieuwen. De korting op het sponsorgeld zal ertoe leiden dat TSDCBD met nieuwe activiteiten begint waaruit inkomen kan worden gehaald. En ook dat ze hun verhaal moeten zien te 'verkopen' aan nieuwe donoren. Daarvoor moeten ze hun eigen visie en strategie verder ontwikkelen", aldus Scheewe.

Eind 2014 moet de school van Sashi Kala Singh nieuwe financiers hebben gevonden. Dark & Light gaat daarbij helpen. Er is samen met Singh een actieplan opgesteld. De website is vernieuwd. Voor de aanpassingen is extra budget beschikbaar gesteld. "We merken nu dat de leiding van de school ook zelf met initiatieven en ideeën komt. Dus we hebben er vertrouwen in dat er wat gaat gebeuren."

De gang van zaken rond de financiering van het project van Sashi Singh is een bekend dilemma in de ontwikkelingssamenwerking, zegt Scheewe. "Aan de ene kant wil je investeren om echt een goed project op te bouwen met goede resultaten, met impact voor de doelgroep. Je bent betrokken bij de partner en wilt ze ondersteunen in hun groei. Maar tegelijkertijd moet je er van beide kanten vanuit gaan dat de samenwerking op een dag ophoudt. Dan moet je ook willen en kunnen investeren in de opbouw van capaciteiten op het gebied van strategieontwikkeling en fondsenwerving." Dat laatste heeft, zegt zij, bij Dark & Light de laatste jaren in het beleid en ook bij het bepalen van het budget steeds meer de nadruk gekregen.

'Je moet er van beide kanten van uitgaan dat de samenwerking op een dag ophoudt'

Projecten Dark & Light (1), Oxfam Novib (2), Zuid-Afrika (3)
Vorig jaar stond stichting Dark & Light al op nummer één van de Trouw Top 50 en dit jaar haalt de stichting uit Veenendaal de eerste plaats in de Top 50 van goede doelen op het gebied van internationale hulp.

Uit 450 goede doelen die op dit terrein actief zijn is Dark & Light naar voren gekomen als de organisatie met de grootste kans op een positieve maatschappelijke prestatie.

Op het gebied van organisatie, transparantie en verantwoording scoorden Oxfam Novib (tweede plaats) en Projecten Zuid-Afrika (derde plaats) overigens net zo hoog als Dark & Light. Dark & Light eindigde uiteindelijk op één na een aanvullende beoordeling van de website van de organisatie.

Dark & Light is een christelijke stichting voor hulp aan blinden en slechtzienden in Afrika en Azië. In 2010 is ruim 137.000 euro besteed aan de gehandicaptenschool van Sashi Kala Singh. Twee andere projecten in Nepal (hulp aan gehandicapten in een Bhutanees vluchtelingenkamp en een project met de overheid om slechtzienden beter te integreren in de Nepalese samenleving) kregen opgeteld ruim 66.000 euro. In 2010 lag het kostenpercentage voor fondsenwerving van Dark & Light rond de 7 procent, ruim onder het maximum van 25 procent dat het Centraal Bureau Fondsenwerving heeft gesteld voor organisaties met het CBF-keur. Dark & Light had in 2010 ruim 5 miljoen aan inkomsten. De organisatie heeft meer dan 40 projecten lopen in twaalf landen.

Oxfam Novib zet zich sinds 1953 in voor een wereld zonder onrecht en zonder armoede. Ze staan voor onder andere het recht op onderwijs, goede gezondheidszorg en voedselzekerheid, het recht op hulp bij natuurrampen of oorlogen en gelijke rechten voor bijvoorbeeld vrouwen, homoseksuelen en inheemse bevolkingsgroepen. Dit doen ze samen met nog 13 andere Oxfam organisaties die in andere landen gevestigd zijn, waaronder Mexico, Canada, Australië en Hongkong.

De derde plek in de ranglijst van internationale hulp, wordt ingenomen door de stichting Projecten Zuid-Afrika, dat zich sinds 2000 inzet voor beter onderwijs aan kansarme kinderen en jongeren in townships en op boerderijen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden