In Wormer ligt het hart van een Russische witwasoperatie

Beeld Brechtje Rood

Een bedrijfje in Nederland blijkt een huls voor een Russische vermogens­beheerder die betrokken is bij een grootschalige witwasoperatie.

Het is het laatste huis voor de hoek, in een open hofje met een grasveldje met bomen in het midden. Een onopvallend rijtjeshuis, gebouwd in typische jarennegentigstijl, maar gelegen in een forenzenwijk waar oude en nieuwe bouw elkaar regelmatig afwisselen. Een gewoon huis in Wormer, een dorpje van zo’n 13.000 inwoners hemelsbreed een kilometer of twintig ten noordwesten van Amsterdam.

Van drukte is aan het begin van de middag geen sprake op deze doordeweekse dag, de meeste mensen zijn op hun werk. Ook in dit huis is niemand aanwezig, en dat verbaast, want hier zou een bedrijf gevestigd zijn dat enkele tientallen medewerkers heeft. De directeur is er ook niet, vertelt haar schoonmoeder later aan de telefoon. “Die werkt op donderdag hè, daarom ben ik hier ook.” Zij past op de kinderen, de volgende dag zou haar schoondochter weer te bereiken zijn, maar ook op andere dagen gaat de telefoon bij iedere belpoging over tot de verbinding automatisch verbroken wordt.

We komen uit bij dit huis na een zoektocht naar witwasbetalingen uit de zogeheten Troika Laundromat (zie kader), waarover Trouw vorige week berichtte. Vanuit dit adres in Wormer zou een zogeheten family office aangestuurd worden, een vermogensbeheerder gespecialiseerd in familievermogen. Er zijn family offices die zich richten op één enkele familie – voor zeer hoge vermogens – of zogeheten multi family offices die de diensten spreiden over meerdere families. Dit bedrijf lijkt het laatste te doen. Op een LinkedIn-pagina van het bedrijf staat ‘advies voor UHNW’, wat staat voor ultra high net worth, een algemene term die doorgaans staat voor families met ten minste 30 miljoen dollar aan vermogen.

Multimiljonair

Het bedrijf in Wormer heet Quinta Capital Partners. Op papier is dit de hoofdvestiging van de persoonlijke family office van de Russische zakenman en multimiljonair Ruben Vardanyan. Hij verdiende zijn fortuin (zakenblad Forbes schat zijn vermogen op bijna een miljard dollar) door de verkoop van zijn bank Troika Dialog: de spil in de Laundromat-witwasmachine.

Naast investeringen voor Vardanyan zelf, zou Quinta ook optreden als vermogensbeheerder voor bevriende zakenmannen, zoals de Russische senator Valentin Zavadnikov. In de berichtgeving van vorige week in deze krant dook hij op als koper van twee luxe jachten bij de Brabantse scheepswerf Heesen. De 43 miljoen euro die hij daarvoor betaalde, kwam uit twee anonieme vennootschappen in belastingparadijzen, die een connectie hebben met de witwasmachine.

Het gelekte Laundromat-mailverkeer maakt duidelijk dat Quinta en Troika sterk met elkaar verweven zijn. Medewerkers van Troika Bank mailen ook met mailadressen van Quinta. In die e-mails staat vermeld dat de Russische tak van Quinta een zogeheten ‘representative office’, een bijkantoor, is van Quinta Capital Partners BV, in Nederland. In het woonhuis in Wormer dus.

Technisch failliet

Hoe Quinta in Nederland is terechtgekomen is onduidelijk. Het bedrijf bestaat volgens gegevens van de Kamer van Koophandel sinds oktober 2009. Veel informatie staat er niet in de jaarverslagen, maar duidelijk is wel dat Quinta op het eerste oog niet goed draait.

Jaar na jaar worden er verliezen geleden, en volgens het laatst beschikbare jaarverslag is het eigen vermogen inmiddels 13 miljoen euro negatief. Technisch failliet, en eigenlijk al jaren. Volgens de meeste jaarverslagen zijn er in Nederland geen mensen in dienst bij Quinta.

Wie belt met het zakelijke telefoonnummer van Quinta zoals bij de KvK vermeld, krijgt een receptioniste aan de telefoon. “Briddge Legal & Finance, goedemorgen.” Briddge is een financiële en juridische dienstverlener, zo valt op de website te lezen. ‘Door onze vele jaren aan uitgebreide ervaring en expertise zijn wij uitstekend in staat om u nauwkeurig te begeleiden bij het opstarten en uitvoeren van uw internationale bedrijfsactiviteiten tegen concurrerende prijzen’, verklaart de site de dienstverlening nader. Gevraagd naar de directeur van Quinta is de receptioniste duidelijk. “Die werkt hier niet.” Quinta kent zij wel, dat blijkt een klant van Briddge te zijn. “Maar vanwege de privacywetgeving kunnen we daar geen verdere mededelingen over doen.”

Wat nader speurwerk maakt het verband tussen Quinta en Briddge duidelijk. Op het adres in Wormer woont niet alleen de directeur van Quinta maar ook haar echtgenoot, een medewerker bij Briddge. Tot 2016 had Quinta een ander adres: Kabelweg 37-4 in Amsterdam, het adres van Briddge. En een andere directeur: Marc Dunnewijk, ‘senior partner’ en medeoprichter van Briddge.

Waarom verhuist een klant van Briddge naar het woonadres van een werknemer, en wordt diens vrouw de nieuwe directeur? “Het is een halfslachtige manier om afstand te creëren ten opzichte van een klant, zonder er echt afscheid van te nemen”, zegt een bron die goed bekend is met de manier waarop juridische en trustkantoren in Nederland opereren. Misschien had Briddge in 2016 in de gaten wat er eigenlijk gebeurde onder de naam van Quinta?

Verdenkingen

Ondanks toezeggingen van de receptioniste belt Briddge niet terug. Wel reageert Marc Dunnewijk in een e-mail op vragen over Quinta en de relatie met Troika. Hij schrijft dat hij ‘niet bekend was met de verdenkingen’ over Troika. “Ik hecht eraan te benadrukken dat wij altijd aan alle standaarden en regelgeving voldoen. U zult echter begrijpen dat ik, om voor de hand liggende redenen, niet op uw vragen over individuele (ex-)cliënten kan en mag ingaan.”

Uit de gelekte gegevens blijkt dat Dunnewijk al sinds 2005 zaken doet met Troika Dialog. Van vennootschappen in de witwasmachine krijgt hij met enige regelmaat betalingen, voor in totaal zo’n 160.000 euro. De omschrijvingen voor die transacties lopen uiteen: ‘for legal services’, ‘for furniture’ en ‘for office equipment’. Dunnewijk weigert in te gaan op vragen over deze betalingen.

Opvallend zijn de vele miljoenen die van en naar Troika lopen via een vennootschap in belastingparadijs Belize. Uit de zogeheten Paradise Papers, een eerder groot lek, blijkt dat Dunnewijk ook bij dat bedrijf betrokken is. Ook daarop wil Dunnewijk geen commentaar geven.

Dankzij de gelekte gegevens krijgen wij wel de mogelijkheid om te zien wat er bij Quinta gebeurt. Alle personen die zowel namens Quinta als Troika Bank mailen zijn Russisch. Dat kan wel kloppen, blijkt uit een voorlopig jaarverslag van het Nederlandse Quinta uit 2011. Waar in de definitieve jaarverslagen steevast nul medewerkers staan opgegeven, worden in het voorlopige verslag voor 2011 de Russische en Nederlandse activiteiten gesplitst. Dan blijkt: in Nederland gebeurt helemaal niets, terwijl er in Moskou 35 mensen werken.

Pikante betalingen

Deze Russische medewerkers van Quinta versturen tientallen contracten, leenovereenkomsten en rekeningen naar de Litouwse Ukio Bank: de bank die de Troika gebruikte om het witwasgeld naar Europa te laten stromen. De correspondentie heeft betrekking op anonieme bedrijven in belastingparadijzen, waarvan sinds vorige week bekend is dat zij deel uitmaken van één grote witwasmachine. In totaal verstuurt Quinta overeenkomsten met een waarde van ruim 100 miljoen dollar, waarbij geld de hele wereld overschiet.

Een van de meest pikante betalingen waar Quinta bij betrokken is, zijn die aan Sergei Roldoegin, een Russische cellist die vooral bekend is vanwege zijn nauwe vriendschappelijke banden met de Russische president Vladimir Poetin. Quinta-medewerkers in Rusland geven opdracht voor het betalen van ruim 5,7 miljoen dollar aan Roldoegin. Daarbij gaat het overduidelijk om nepcontracten: overeenkomsten worden gelijktijdig aangegaan en geannuleerd, waarna een schadevergoeding wordt betaald voor het niet nakomen van de overeenkomst.

“Soortgelijke vormen worden vaker gebruikt bij witwastransacties”, zei Dick Crijns van de Fiod daar eerder over. “Dat wordt vaak enkel gedaan als legitimatie voor het overmaken van geld.”

Weet Briddge dat het meewerkt aan betalingen waarbij alle alarmbellen moeten afgaan? Heeft het kantoor in het algemeen wel zicht op de uiteindelijke begunstigden van betalingen waarvoor het opdracht geeft? Briddge, Dunnewijk en de medewerker die woont in Wormer gaan niet in op die vragen.

Luxe kantoorpand

We besluiten te onderzoeken waar Quinta in Rusland is gevestigd. Het contrast kan bijna niet groter: waar het bedrijf in Nederland staat ingeschreven op een woonadres in Wormer, blijkt het in Rusland gevestigd in een luxe kantoorpand pal in het centrum van Moskou. Op een steenworp afstand bevinden zich het Rode Plein en het Kremlin. Op hetzelfde adres huist een oude bekende: Troika Dialog, de bank waarvan medewerkers ook mailen met mailadressen van Quinta. Als we bellen met Quinta in Moskou bevestigt ene Maria dat zij inderdaad werkt voor het Nederlandse Quinta. “Als je meer wilt weten, moet je maar met Quinta in Nederland bellen.” Een naam of telefoonnummer wil ze niet noemen, we worden teruggebeld belooft zij. Maar ondanks herhaalde toezeggingen gebeurt dat niet.

In Wormer wordt de telefoon nog altijd niet opgenomen. Wel is duidelijk dat alle vragen aan Dunnewijk en Briddge over de zaak onmiddellijk aanleiding zijn om Quinta opnieuw te verhuizen. Dit keer van Wormer naar een kantoorpand in Amsterdam, waar men volgens een advertentie van Google een ‘virtueel kantoor’ kan huren. Volgens gegevens van de KvK zijn er nog tien andere bedrijven ingeschreven.

De directeur van Quinta, de vrouw van de medewerker bij Briddge, heeft per direct haar functie neergelegd, mailt Marc Dunnewijk. Navraag bij de KvK leert dat er geen nieuwe bestuurder is ingeschreven, en dat daarom door de KvK direct een brief is nagestuurd. “In deze brief melden wij dat er momenteel geen bestuur is en dat een rechtspersoon zonder bestuur niet kan functioneren. We hebben verzocht alsnog het nieuwe bestuur in te schrijven”, aldus een woordvoerder van de KvK.

In Rusland gaat Quinta niet in op de vraag wat er gaat gebeuren nu het bedrijf niet meer kan functioneren.

De naam van de anonieme bron in dit artikel is bekend bij de redactie.

Lees ook:

Russische witwasmachine duikt op in Wormer

Via een rijtjeshuis in Wormer heeft een Russische vermogensbeheerder honderd miljoen dollar de wereld rondgestuurd, blijkt uit onderzoek van Trouw. De vermogensbeheerder is betrokken bij een grote witwasoperatie. 

Via een complex systeem van anonieme vennootschappen in belastingparadijzen heeft de Russische Troika Bank miljarden witgewassen.

Tientallen miljoenen daarvan lopen door Nederland, via een voormalig onderdeel van ABN Amro.

Wetten tegen witwassen zijn er. 

Nu de handhaving nog, zegt Paul Vlaanderen, lobbyist tegen corruptie en fraude. ‘Witwassen tast het fundament van de democratie aan.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden