In vergrijsd New Hampshire trekken bedrijven scholieren zo uit de banken

Amerikaanse scholieren, hier van een high school nabij Denver, zijn nu in het vizier bij bedrijven die om personeel staan te springen.Beeld Denver Post via Getty Images

Werkgevers in Amerika hebben grote moeite om vacatures te vervullen en laten hun oog vallen op beloftevolle studenten.

Het kan een middelbareschoolleerling in Keene, in de staat New-Hampshire zomaar overkomen. Hij neemt les in computergestuurde fabricage. Hij krijgt een stage. Het wordt een baan. Een succes voor het Cheshire Career Center, een samenwerking van bedrijven in de regio rond Keene die zitten te springen om technisch personeel en daarom al op de middelbare school op zoek gaan naar kandidaten.

In heel de VS is de arbeidsmarkt gespannen. Al acht jaar stijgt het aantal beschikbare banen, het afgelopen jaar met gemiddeld 203.000 per maand.

De werkloosheid is gedaald tot 3,9 procent, een niveau waarvan veel economen denken dat het in de buurt komt van volledige werkgelegenheid. In die situatie zijn de enige werkzoekenden degenen die op het moment van de meting net ontslag hebben genomen of gekregen, maar snel weer een nieuwe baan vinden.

Dan moeten bedrijven alle zeilen bijzetten om aan personeel te komen. "En wij hebben in onze streek ook nog eens een demografische uitdaging", zegt Phil Suter, directeur van de Kamer van Koophandel van Keene en omstreken. "New Hampshire is een vergrijsde staat, veel bedrijven moeten hard werken om personeel te vervangen dat met pensioen gaat. Extra mensen vinden om te groeien is dan helemaal moeilijk."

Koekje van eigen deeg

Landelijk zijn er duidelijke signalen dat werknemers het voor het kiezen hebben. De zaken-tv-zender CNBC meldde onlangs dat bij veel bedrijven de helft van de uitgenodigde sollicitanten niet komt opdagen omdat ze al iets anders hebben. Volgens Dawn Fay van uitzendbureau Robert Half in New York krijgen ondernemingen daarmee een koekje van eigen deeg. Na de recessie van 2007-2008 waren kandidaten juist vaak gefrustreerd, omdat bedrijven niet op sollicitaties reageerden of na een gesprek niets meer lieten horen.

Hoogste tijd ook voor een flinke stijging van de salarissen, lijkt het. Vraag en aanbod immers. Maar volgens de laatste statistieken hebben Amerikaanse werknemers weinig reden zich extra te verheugen op de betaaldag. De salarissen hebben de afgelopen twee jaar niet meer gedaan dan de inflatie bijhouden.

Ook in Keene is niet echt een loongolf te bespeuren. "Er zijn wel werkgevers die meer zijn gaan betalen voor gespecialiseerde vaardigheden", zegt Suter. "Maar in het algemeen kun je niet zomaar van 10 dollar per uur naar 15 dollar per uur gaan, dat is economisch niet verantwoord."

Dat is kennelijk nog net niet nodig, concluderen economen die zich over het raadsel van de uitblijvende loonstijgingen buigen.

Een van de verklaringen is dat bedrijven nog steeds nieuwe medewerkers kunnen vinden, door hun eisen te laten zakken. Kort na de economische crisis die in 2008 begon, overwogen bedrijven nog niet om beloftevolle scholieren in te huren, en nu wel. Potentiële werknemers die niet over de juiste kennis beschikken, worden bijgeschoold. Een academische graad is opeens niet meer essentieel voor veel banen. En terwijl tot voor kort een positieve drugstest of een strafblad dodelijk waren voor je carrièrekansen, strijken werkgevers nu met de hand over het hart. Die scholieren, en mensen die het zoeken naar werk hadden opgegeven, telden niet eens meer mee in het werkloosheidscijfer, maar treden nu weer toe tot de werkende bevolking.

Daarnaast is het mogelijk dat er indirect wel degelijk meer betaald wordt, zegt Suter van de Kamer van Koophandel in Keene. Als werkgevers meer moeite doen om een goede zorgverzekering te bieden, kinderopvang of langere vakanties, blijkt dat niet direct uit de statistieken. Volgens Russ Roberts, een econoom van de Stanford Universiteit in Californië, moet je ook bedenken dat veel babyboomers uit bedrijven verdwijnen en worden vervangen door jongeren. Terwijl de totale loonkosten van die bedrijven niet noemenswaardig stijgen, boeken die jongeren individueel een flinke financiële vooruitgang ten opzichte van starters van een paar jaar geleden.

Tegenstribbelen

Er is ook een pessimistischer verklaring voor het uitblijven van een loongolf. Tijdens vorige perioden van gezonde economische groei waren er meer Amerikanen lid van een vakbond. Nu is in de private sector nog maar een op de tien werknemers lid. In de arbeidsmarkt van 2018 kunnen werkgevers daardoor langer tegenstribbelen voordat ze moeten toegeven aan de wetten van vraag en aanbod.

Lees ook:

Zonder illegalen krijgt de Amerikaanse economie een dreun

Als Trump al die miljoenen werkers laat uitzetten, ontstaat er toch een probleem voor de VS.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden