recensie

In 'Transit' vloeien verhalen van toen en nu naadloos in elkaar over

Georg in Marseille. Beeld
Georg in Marseille.

Transit
Regie: Christian Petzold.
Met Franz Rogowski en Paula Beer.
★★★★☆

‘Transit’ begint in bezet Parijs, waar politiebusjes met loeiende sirenes af en aan rijden en de Duitse vluchteling Georg zo onopvallend mogelijk van de ene straathoek naar de andere probeert te komen.

De Duitse regisseur Christian Petzold maakte eerder ‘Phoenix’, over een Holocaust-overlevende die op de puinhopen van Berlijn zocht naar haar man. Je zou hem inmiddels een meester van het reizen en het speuren kunnen noemen. Dat hoeven niet per se verre reizen te zijn.

In ‘Transit’ reist Georg per trein van Parijs naar Marseille. Eenmaal aangekomen in de Zuid-Franse havenstad, in de onbezette vrije zone, voltrekt zijn ontdekkingstocht zich vooral te voet. Hij loopt naar het huis van een overleden vriend, om diens vrouw in te lichten en vriendschap te sluiten met haar zoontje Driss. Moeder en zoon komen uit de Maghreb en zijn illegaal in Frankrijk. En dan begint het opeens te dagen. Transit speelt niet alleen in het verleden, maar ook in het heden.

De geschiedenis van de Duitsers die tijdens de Tweede Wereldoorlog naar Marseille vluchtten, in de hoop daar op een schip naar Noord- of Zuid-Amerika te stappen, speelt in een moderne stad met moderne auto’s. Petzold laat heden en verleden naadloos in elkaar overvloeien, om de vluchtelingenverhalen van toen en nu met elkaar te verbinden. Wat een goed idee, en wat gek eigenlijk dat niemand eerder die link in een film legde en uitwerkte.

Mysterieus wordt het ook in Petzolds verfilming van Anna Seghers gelijknamige roman uit 1944. Want Georg wordt op de Mexicaanse ambassade aangezien voor een bekende schrijver. Hij krijgt visa en geld in de schoot geworpen. Het enige wat hij nog moet doen is transit-visa aanvragen, en daarmee begint het wachten en het spoken. Er meldt zich een voice-over die voorleest uit het manuscript van de bekende schrijver dat Georg met zich meezeult. Die voice-over vertelt dingen die over Georg lijken te gaan. Ook Marie, de vrouw van de schrijver meldt zich.

Ze dwaalt door Marseille, als een geestverschijning. Heel ambitieus zoals Petzold ook roman en film probeert te verweven, alsof hij het verschil wil laten zien tussen het vertellen met woorden en beelden, en alsof hij ook wil tonen dat het om een verhaal gaat, een constructie.

Adelaarsblik

Franz Rogowksi, de Duitse lookalike van Joaquin Phoenix, is geweldig in de hoofdrol. Hij is de man die in Marseille een andere identiteit aanneemt en in een doolhof terecht komt dat zich steeds verder lijkt te vertakken. Paula Beer die Marie speelt, lijkt op een jongere versie van Petzolds vaste actrice Nina Hoss, en zo voert de Duitse regisseur het spel met identiteiten op. Eerlijk gezegd zorgt die adelaarsblik op het verhaal ook voor enige irritatie. Dan is het te veel gepuzzel en gedoe. Tegelijkertijd trekt Petzold je een wereld in waarin al die vluchtelingenverhalen, van toen en nu, naast elkaar bestaan. Kippenvel.

Elke week de nieuwste films besproken door onze recensenten. U leest ze hier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden