In toekomst volledige vrijhandel EU-Japan

Meer banen en hogere uitvoer Japan als barrières verdwijnen

De Europese Unie gaat met Japan onderhandelen over het openen van de markten, zo hebben de Europese ministers van handel gisteren besloten. Optimisten hopen dat er binnen een paar jaar volledige vrijhandel tussen Japan - de derde economie op aarde - en de Europese Unie zal zijn.

In Japan is vrij handelsverkeer sinds jaar en dag een heet hangijzer. Bij de parlementsverkiezingen, over drie weken, staat het boven aan de agenda. Al is het niet de Europese toenadering die de krantenkoppen bepaalt, maar het Transpacific Partnership (TPP), dat alle landen rond de Stille Oceaan moet verbinden in een grote vrijhandelszone.

Het voornemen een gigantische Amerikaans-Aziatische vrijhandelszone te smeden, is vooral de Japanse boeren een doorn in het oog. Zij vrezen dat vrije import van goedkopere rijst en rundvlees uit Noord- en Zuid-Amerika, de markt zal overspoelen en de Japanse landbouw in een diepe crisis zal storten.

De jonge biologische boer Masanori Tabita is net als veel van zijn collega's tegen een vrijhandelszone rond de Stille Oceaan. "Voor Japanse boeren kleven er vooral nadelen aan het TPP-verdrag. Wij kunnen slechts met een klein aantal unieke producten concurreren op de wereldmarkt. Als we meedoen met TPP zullen veel boerenbedrijven verdwijnen."

De oude twist over vrijhandel legt de verschillen bloot tussen de traditioneel-ingestelde agrarische sector en de belangenbehartigers van de grote Japanse industriële reuzen. Het platteland heeft daarbij een belangrijk ijzer in het vuur; door het Japanse kiesstelsel is de boerenlobby van oudsher sterk vertegenwoordigd in politieke kringen.

Agrariërs wijzen niet alleen op de economische schade die ze door vrijhandel zullen lijden. Ze delen ook de zorg van Japanse consumenten over voedselkwaliteit, zegt Tabita. "Vrijhandel zet onze grenzen open voor genetisch gemodificeerd voedsel en producten die bespoten zijn met gevaarlijke chemicaliën. Dat kan tot gezondheidsrisico's leiden."

Yoshihiro Yano, directeur internationale zaken van de Japanse vereniging voor autofabrikanten JAMA, kent de bezwaren van de boeren. Maar hij ziet voordelen, ook van vrijhandel met de EU. Nu betaalt zijn achterban nog een importheffing van 10 procent op auto's die naar de EU gaan. Door handelsmuren af te breken, kan de export groeien, wat weer banen oplevert in het industriële hart van Japan. "We verwachten dat de vraag naar auto's in de EU en Japan zal stijgen als we onze markten openen. Precies wat nodig is in tijden van crisis", zegt Yano.

Franse en Duitse autoproducenten komen juist in het geweer tegen Europese vrijhandel met Japan. Zij denken op de krimpende Japanse markt weinig voordelen te behalen.

Na de verkiezingen van volgende maand blijkt of Japan wil meepraten over de vrijhandelszone rond de Stille Oceaan. Over het vrijgeven van de handel tussen Japan en Europa heerst meer optimisme. Vorig jaar sloot Zuid-Korea al een vrijhandelsakkoord met de EU. Met de hete adem van de snelgroeiende buur in de nek, kan Tokio het zich moeilijk permitteren achterop te raken.

Japanse export zakt zorgwekkend snel in
Japan - schoolvoorbeeld van een exportland - kan zijn producten steeds moeilijker kwijt op de wereldmarkt. De historisch hoge koers van de yen drijft de prijs op die bedrijven als Sony, Sharp en Toyota moeten vragen voor hun elektronica en auto's. De laatste maanden lijdt de export ook onder de spanningen met China en de anti-Japanse rellen daar. Autoreuzen Nissan en Honda zagen hun afzet in China in september en oktober met meer dan 40 procent dalen. China is Japans belangrijkste handelspartner.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden