'In Thailand is nu meer repressie dan in Burma, dat is absurd'

Thaise vrouwen die hadden geprotesteerd tegen de staatsgreep worden door de politie weggevoerd. Beeld epa

Een week nadat het leger in Thailand de macht greep, is er geen zicht op normalisering of een snelle terugkeer naar de democratie in het land. Sterker: de repressie neemt toe. Het Thaise leger verbood gisteren alle demonstraties, en wil met onder andere Facebook en Google overleggen over een effectievere internetcensuur. Bizar, zegt John Sifton, Thailand-expert bij mensenrechtenorganisatie HRW. "Wie had vijf jaar geleden kunnen denken dat Burma vrijer zou zijn dan Thailand?"

Wat zien we in Thailand gebeuren?

"Er zijn eigenlijk twee dingen. Er is de coup zelf, die per definitie een inbreuk is op de burgerrechten van de Thai. En daarnaast is er een aanslag op de vrijheid van meningsuiting. Dat is eigenlijk het meest alarmerende aspect. De staatsgrepen hiervóór, in 2006 en in de jaren zeventig en tachtig, hadden nooit de repressie van de media zoals je die nu ziet. Dit is onbekend terrein voor Thailand."

Waarom is dat?

"In het verleden greep het leger in om een 'herstart' te maken, er was onrust of een politieke impasse en daar wilden de militairen een einde aan maken - maar het idee was altijd om de democratie op korte termijn weer te herstellen."

"Nu is er geen duidelijk tijdschema om dat te doen. Tegelijkertijd is er een ongelooflijke onderdrukking; het gaat om internet, de media. Er zijn individuele youtube-kanalen op zwart gegaan, woensdag lag Facebook er tijdelijk uit. Er wordt volop gefilterd, kranten worden gecensureerd, satelliet-tv is moeilijker toegankelijk. Het is allemaal nieuw en heel zorgwekkend."

"Het lijkt erop dat het leger het land zelf wil runnen; maar ze zijn niet goed in democratie. Ze hebben een dunne huid, ze houden er niet van bekritiseerd te worden. Ze denken dat ze de boodschap kunnen controleren, maar Thailand is geen Libië onder Kadafi, dit is een open samenleving. Er is nu meer repressie in Thailand dan in Burma, dat is absurd."

"Het probleem is dat het leger in de eerste plaats trouw is aan de monarchie, niet aan de democratie. De militairen willen de democratie wel herstellen, maar niet de democratie waarin roodhemden (aanhangers van de verdreven regering en van ex-premier Thaksin Shinawatra, red.) een rol spelen. Ze willen die groep van dat podium verdrijven. Maar dat is geen democratie!"

Er dreigde wel geweld tussen roodhemden en hun tegenstanders vlak voor de coup.

"Dat klopt, de afgelopen zes maanden zijn heel gespannen geweest, er was een totale politieke impasse. Maar je moet proberen eruit te komen. Anders hadden de Amerikanen de democratie ook wel kunnen afschaffen toen het zo moeilijk ging met de begrotingsonderhandelingen, of de Nederlanders met alle politieke schermutselingen en regeringen van de afgelopen jaren. Je kan de democratie niet zomaar afschaffen omdat het moeilijk gaat."

Bestaat er een goede coup?

"Er zijn op zich wel 'goede coups' te bedenken. In de jaren zeventig kwam er in Portugal door een coup een einde aan een fascistisch regime. Maar een coup kan nooit goed zijn als ie een einde maakt aan een democratisch systeem. Bovendien: de dreiging van geweld was vorige week zeer aanwezig, maar het leger had onder de noodtoestand al de bevoegdheid om in te grijpen. Daar was geen staatsgreep voor nodig."

Ziet u al een versoepeling van de repressie in het verschiet?

"Nu nog niet. Dinsdag is er nog een ex-minister opgepakt in de buitenlandse persclub, woensdag leken ze te experimenteren met een internetblokkade. Er zijn nog geen terugtrekkende bewegingen. Misschien dat dat onder buitenlandse druk wel gaat gebeuren. De Verenigde Staten hebben al maatregelen genomen die veel strenger zijn dan voorheen; het Witte Huis en het Pentagon erkennen dat het leger niet neutraal opereert.

"Ik denk uiteindelijk wel dat de repressie tijdelijk is, het Thaise leger heeft niet de slachtoffermentaliteit die nodig is om op een eiland terecht te komen zoals in Noord-Korea. Als de generaals zich realiseren dat dat hun voorland is, zullen ze de teugels wel loslaten. Maar ze zijn nog steeds tegen de roodhemden. Ze moeten zich realiseren dat dat niet kan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden