Recensie

In So Help Me God groeit een extravagante onderzoeksrechter uit tot een moderne Miss Marple

Onderzoeksrechter Gruwez in haar oude, rammelende eend. Beeld -
Onderzoeksrechter Gruwez in haar oude, rammelende eend.Beeld -

So Help Me God
Regie: Jean Libon en Yves Hinant
★★★★★

Ze ontvangt op haar kantoortje een man die verschillende vrouwen heeft overvallen en rekent hem voor hoeveel zijn hechtenis de samenleving gaat kosten. Ze komt tot de conclusie dat het goedkoper is als hij meteen sterft.

Tekst gaat verder onder de video

Met open mond hoort de recidivist haar betoog aan. Een kans wil ze hem nog wel geven, maar niet nadat ze hem heeft gewaarschuwd: "Als u me verraadt, zweer ik dat de woede van Allah niks is vergeleken met die van mij."

Aan het woord is de Brusselse onderzoeksrechter Anne Gruwez (61). Aanvankelijk denk je nog dat het om een zwarte komedie gaat, dat deze Belgische madame is weggelopen uit een stand-up comedy show. Maar er is niks verzonnen aan de rechter. Gruwez beoefent haar ambt met een buitengewone slagvaardigheid en een fijn gevoel voor ironie. Behoorlijk opzienbarend is dat de gesprekken tussen de onderzoeksrechter en haar 'klanten', zoals ze de criminelen en verdachten noemt, ongefilterd passeren. Een jonge boef die slimmer denkt te zijn dan zij, krijgt lik op stuk. "Als u niet meewerkt aan DNA-onderzoek, sla ik u neer, en houd ik u tegen de grond, akkoord?"

Zo is het elke scène raak, ook bij Gruwez thuis waar ze geen kat maar een rat als huisdier houdt en waar ze 's ochtends op het ritme van de Radetzky Mars in haar oude, blauwe eend stapt, een rammelend autootje dat ze liefkozend toespreekt. Gruwez gaat gehuld in panter-legging op pad om daders uit te horen, opmerkelijk genoeg allemaal mannen met een migratie-achtergrond. Hun slachtoffers zijn meestal vrouwen. Waardoor de film en passant de angsten en machtsverhoudingen in de hedendaagse samenleving blootlegt. Een jonge crimineel, die door Gruwez naar de gevangenis wordt gestuurd, briest dat hij na zijn vrijlating naar Syrië zal vertrekken om zichzelf op te blazen.

Onthutsend inkijkje

Het Belgische regisseursduo Jean Libon (71) en Yves Hinant (50) heeft met 'So Help Me God' een fascinerende documentaire gemaakt die een onthutsend inkijkje geeft in de jurisprudentie en waarin de extravagante onderzoeksrechter uitgroeit tot een moderne Miss Marple die je herhaaldelijk in schaterlachen doet uitbarsten, maar die ook ontroert door menselijkheid en mededogen.

De regisseurs van 'So Help Me God' komen uit de stal van de roemruchte documentaire-reeks 'Strip-Tease' die van 1985 tot 2012 op de Belgische en Franse tv werd uitgezonden. In de middellange tv-documentaires ging het er om de realiteit te onthullen, zonder interviews en zonder commentaar. Dat Strip-Tease uitgroeide tot een cultfenomeen komt doordat de documentaires doortrokken waren met zwarte humor. Gruwez figueerde eerder in een Strip-Tease-aflevering en voor hun eerste avondvullende documentaire besloten veteranen Libon & Hinant de kleurrijke magistrate opnieuw op te zoeken en drie jaar lang met de camera te volgen.

Rode draad is een oude, onopgeloste zaak rond twee vermoorde prostituees die opnieuw wordt geopend en waar Gruwez samen met drie rechercheurs bovenop zit. Daar tussendoor voltrekt zich het dagelijks werk op kantoor. Tot in het kleinste detail hoort Gruwez een SM-specialiste uit. Nauwelijks bekomen van het bizarre verhaal van de dominatrix, zit ze tegenover een kindermoordenares. Je weet dan: de werkelijkheid is vele malen vreemder dan fictie.

Lees hier meer filmrecensies

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden