In Polen wordt de rechter voortaan benoemd door de politiek

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De Poolse minister van justitie mag naar eigen inzicht voorzitters van rechtbanken benoemen en ontslaan.

Dat besloot de Sejm - de Poolse Tweede Kamer - gisteren. Een tweede wet bepaalt dat de benoeming van rechters voortaan gecontroleerd wordt door het parlement. Daar heeft regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) een absolute meerderheid.

"Deze wet is de nekslag voor de Poolse rechtspraak", oordeelde Adam Bodnar, ombudsman voor de mensenrechten. De Europese Commissie startte vorig jaar al een procedure tegen Polen, wegens het ondermijnen van de rechtsstaat. Daarbij ging het om het Constitutionele Hof. Dat wordt sinds december door PiS gecontroleerd.

De wetten die nu zijn aangenomen, gaan verder. "Waarom willen jullie zo graag terug naar het communisme?", vroeg oppositie-parlementariër Jacek Protasiewicz. Hij doelde op het feit dat onder het communisme rechtbanken ondergeschikt waren aan de regerende partij.

Volkssoevereiniteit

Als rechters afhankelijk zijn van politici, is de burger machteloos in een conflict met politici, of met de overheid, waarschuwt de oppositie. "Jullie draaien de rechterlijke macht de nek om", aldus Jerzy Meysztowicz van de liberale oppositiepartij Nowoczesna.

De regeringspartij vindt dat ze juist de democratie versterkt en legt daarbij de nadruk op de volkssoevereiniteit. "In de grondwet staat heel duidelijk: de hoogste macht berust bij het volk", betoogde Stanislaw Piotrowicz van PiS. "En wat heeft het volk op dit moment te zeggen over de rechterlijke macht? Niets. Polen is het enige land in Europa waar rechters bepalen wie waar rechter mag worden."

De omstreden wetten moeten nog worden goedgekeurd door senaat en president, maar dat geldt als formaliteit.

De senaat wordt gedomineerd door PiS en de president is gelieerd aan die partij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden