In onze klassieke toptien voert mineur sterk de boventoon

Toen we u vroegen om ons te laten weten welke muziek u raakt, greep u massaal naar pen of toetsenbord. Uit al die reacties konden wij een lijst samenstellen van de onder u populairste 'raakmuziek'. Dat ging op een heel simpele manier - de compositie waar het meest op gereageerd werd kwam op nummer één.

Heel verrassend was de uiteindelijke rangschikking niet. Zoals in vergelijkbare klassieke toptiens van andere media door de jaren heen, kwam Bachs 'Matthäus Passion' met voorsprong op de eerste plaats. Niet de hele compositie overigens, maar de beroemde alt-aria 'Erbarme dich' had duidelijk uw voorkeur. Het indrukwekkende pleidooi om erbarmen na Petrus' verloochening van Christus werd op plaats tien gevolgd door het openingskoor 'Kommt Ihr Töchter, helft mir klagen' uit hetzelfde werk.

Door de manier waarop de lijst waaruit u kon kiezen was samengesteld, was het niet mogelijk om de hele 'Matthäus Passion' te kiezen, maar ware die mogelijkheid er geweest dan had u dat ongetwijfeld gedaan. Neemt niet weg dat 'Erbarme dich', met die schitterende vioolpartij altijd al het meest aansprekende stuk uit het werk was. De dieproerende uitvoeringen ervan door zangeressen als Aafje Heynis en Kathleen Ferrier, of de hen later opvolgende countertenoren zijn als het ware in ons collectieve auditieve geheugen geëtst.

Toch vreemd dat de bas-aria die erop volgt die voorkeur niet heeft; althans, ik hoor over die aria bijna nooit iemand zo enthousiast praten als over 'Erbarme dich'. 'Gebt mir meinen Jesum wieder' heeft toch ook zo'n prachtige vioolbegeleiding, en de tekst roert toch ook uitermate? Maar waarschijnlijk is deze aria toch een tikkeltje te hups en in een te majeure toonsoort gecomponeerd. Want dat viel in de lijst ook op: u houdt wel van erg veel van mineur!

En van op geestelijke teksten geïnspireerde muziek. Slechts twee 'wereldlijke' stukken staan er tussen de oratoria, passies, Requiems en Stabat Maters. Het zijn 'Kol Nidrei' van Max Bruch - wat in wezen eigenlijk ook een gebed is - en het Adagio uit Mozarts Klarinetconcert - niet geestelijk, maar wel goddelijk. En net onderaan, ex aequo met het openingskoor uit de 'Matthäus', bungelt dan nog de aria van koningin Dido uit Purcells opera 'Dido and Aeneas'. Mineurmuziek in optima forma, waarin Dido's wanhopige wens 'Remember me' het hartverscheurende hoogtepunt vormt.

Wat ons verder opviel was de hoge notering van good old Gabriel Fauré. Op de tweede plek, dus achter 'Erbarme dich' met overigens wel de helft minder stemmen, staat 'In paradisum' uit zijn Requiem. Volkomen begrijpelijk, want Fauré opent hier met die ingenieuze, ogenschijnlijk simpele begeleiding onder de hoge koorklank de poorten naar de hemel. Niks geen mineur, maar een stralend majeur.

De meeste verrassende compositie in de toptien is wel de 'Cantique de Jean Racine' van dezelfde Fauré. Het jeugdwerk van toen hij pas 20 jaar oud was, staat op de derde plek. Het doet vermoeden dat veel van de lezers die de moeite namen om een reactie in te sturen zelf in koorverband zingen. In de concertzaal hoor je Fauré's 'Cantique' namelijk zelden of nooit, maar juist bij al die koren in Nederland staat het vaak en graag op het repertoire. Terecht.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden