In Noordwijk-binnen begint de glorie van de bollen

Vergeleken bij de reputatie in de wereld en de economische betekenis voor de Nederlandse export is het bollengebied op de geestgronden ten oosten van Noordwijk eigenlijk maar een klein stukje Nederland. Twintig kilometer van noord naar zuid en de helft van west naar oost, dat is alles. Weliswaar is het gebied voorbijgestreefd door andere centra in bijvoorbeeld de Wieringermeer, maar hier zijn de bollen tenminste nog een soort monocultuur, de enige kurk waar de lokale economie op drijft. Na mei, als de bollen geoogst worden, vertoont de bollenstreek alle tekenen van die veel te intensieve monocultuur. Grond die met een keur van bestrijdingsmiddelen als chloorthalozyl, carbendazium en dichloorpropeen 'geschikt' moet worden gemaakt voor de bollen.

LEX OOMKES

Het weidse landschap lijkt in de zomer op één grote woestenij, uitgedroogd zand dat bij de minste of geringste windvlaag verstuift. Niet bepaald een interessant gebied om te bezoeken. Van begin april tot medio mei is dat anders. Wie er dan gaat fietsen, moet maar niet de illusie hebben het bollengebied in zijn uppie te kunnen doorkruisen.

Toch zijn er genoeg kleine landweggetjes om de allergrootste drukte te mijden. En dan krijgt de fietser ook mooie doorkijkjes op al die diepe kleuren. Bovendien biedt het in principe toch zeer begrensde landschap, door het nagenoeg ontbreken van hekken, heggen of prikkeldraad de indruk van een enorme ruimte. De uitkijkjes zijn verrassend ver. Een bedrieglijke en toch aangename sensatie midden in de overvolle Randstad.

De VVV-Noordwijk heeft een aantal fietsroutes door de bollenstreek uitgezet. Ze zijn bij de VVV in de badplaats te verkrijgen. Maar om de tocht te kunnen maken vanaf een NS-station, beginnen wij de toch in Leiden. Als u uw fiets meeneemt in de trein, kunt u van hieruit naar Noordwijk rijden (ruim 24 kilometer heen en terug). Maar u kunt natuurlijk ook op het Leidse station een fiets huren (tel. 071-5120068). Gezien de lengte van de tocht en het terrein is een gewone stadsfiets goed genoeg.

Mocht u vanuit Leiden vertrekken dan is het raadzaam de (fiets-)bordjes Katwijk te volgen en dan het duinfietspad naar Noordwijk in te slaan. In Noordwijk de Koningin Astrid-Boulevard op, langs het prestigieuze Hotel Huis ter Duin. Aan het einde van de straat staat de VVV-Noordwijk. Hier begint de eigenlijke tocht.

Op het Pickeplein linksaf de Huis ter Duinstraat in. Die gaat over in de Nieuwe Zeeweg. Tegenwoordig merkt u door de aaneengesloten bebouwing niet veel meer van het feit dat Noordwijk uit een dorp aan zee en Noordwijk-Binnen bestaat. Twee dorpen met een heel ander karakter. Aan zee staan de bordjes Zimmer frei, in Binnen begint de glorie van de bollen.

Het centrum van Noordwijk-Binnen straalt de welvaart uit die de bollen hier sinds het begin van de vorige eeuw hebben gebracht. En ook voor die tijd was het gebied al bekend om een speciale vorm van landbouw: de kruidenkwekerij. We rijden linksom langs de Grote of St. Jeroenskerk. Een imposante kerk, gesticht in de veertiende eeuw. De Voorstraat waar u nu in rijdt is de oude strandwal uit de vroege Middeleeuwen. U kunt hier het compromis zien dat deze tocht soms is. De prachtige linden zijn nog kaal in de beste tijd om door de bollen te rijden. Maar ook zo ziet het centrumpje er imposant uit. Rechts, tegenover de muziektent, staat het statige Onder de Linden, het geboortehuis van Henriëtte Roland Holst, geboren Van der Schalk. 'Dichter en schrijfster' meldt het sobere bordje op de voormalige notariswoning. Het doet wat karig aan voor de socialiste van het eerste uur. Zij was dé theoreticus van het Nederlandse marxisme met een in haar dagen internationale faam. Maar in deze contreien ga je kennelijk niet prat op het eigen roemruchte verleden.

Aan het einde van de Voorstraat links en meteen weer rechts de Hogeweg in. Het houten bruggetje linksaf, langs het voor publiek niet toegankelijke landgoed Offem. Rechtsaf de Lageweg in en over de grote weg oversteken de Brongeesterweg in. Hier zal die eerste sentatie van weidsheid u overvallen. Monet schilderde hier in de vorige eeuw zijn beroemd geworden bloembollenvelden.

Na het viaduct linksaf de Leeweg op, bij de rotonde rechtdoor Noordwijkerhout in. Op het eerste kruispunt rechtsaf (de Pilarenlaan) en steeds rechtdoor tot u op de oude trekvaart tussen Haarlem en Leiden stuit.

Langs de vaart staat nog maar een enkele bollenschuur. Vroeger waren ze typerend voor dit gebied, die vierkante 'bunkers' met een plat dak. Architectonisch is het geen echt groot verlies dat de meeste verdwenen zijn. Maar ze waren wel een wonder van functionaliteit. De gebouwen zaten (en zitten soms) nog vol ramen en hoge deuren, in de tijd van vóór de klimaatregeling bedoeld om in de zomer de geoogste bollen te kunnen drogen. Geen verlies wellicht, maar de vervanging door de no-nonsense golfplaten loodsen heeft het aanzicht niet verbeterd.

De volgende kruising linksaf en na een kilometer rechts de Zilkerbinnenweg op. Dit binnenweggetje is niet karakteristiek voor de overgerationaliseerde bollenstreek. In plaats van kaarsrecht te lopen slingert dit weggetje door de bollenvelden. Bij de bebouwing van De Zilk rechtsaf, over het spoor en op de rotonde naar rechts. Op de volgende kruising weer naar rechts. Opeens rijdt u op wat eerst een dijk lijkt. Maar het is hier juist precies andersom. In het verleden is hier de onvruchtbare duingrond afgegraven tot op de vruchtbare geestgrond. Met als gevolg dat de wegen boven het veld eindigden.

Deze weg leidt naar de Keukenhof. Voor de toerist het walhalla van het bollengebied, dat we in dit kader onbesproken laten. Op de opmerking na dat het er zelfs op een frisse maandagochtend ongelofelijk druk is.

Aan het einde van de weg linksaf en meteen de eerste rechts, de Van Lyndenweg in. Aan het einde weer rechts en uiteindelijk komt u zo in Voorhout. Als u dit dorp binnenrijdt, ziet u aan de linkerkant een van de oudste bloembollenbedrijven in het gebied: C. Colijn en Zonen. In een van de loodsen is een expositie over het bloembollengebied ingericht.

Uiteindelijk komt u als u Voorhout weer uitrijdt bij de verkeerslichten van de provinciale weg naar Noordwijk. Hier gaat u of rechtsaf richting zee, of linksaf naar Oegstgeest en Leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden