In Nijmegen moet de burger verder klimmen op de duurzaamheidsladder

Jan van der Meer, voorzitter Green Challenges: ‘Als groene hoofdstad willen we juist de eigen inwoners bereiken.’ Beeld Koen Verheijden

Je kan dan wel de titel groene hoofdstad van Europa in de wacht slepen, zoals Nijmegen deed. Maar wat levert dat de inwoners op? Kun je hen echt betrekken en motiveren om duurzamer te leven?

Een soort keukentafelgesprek, maar dan niet over zorg maar over duurzaamheid. En met een lekker stuk appeltaart erbij. Het ‘appeltaartgesprek’ is één van de tientallen initiatieven om groen en duurzaam onder de aandacht te brengen bij de inwoners van Nijmegen. Andere projecten zijn onder meer: op één dag al het zwerfafval in de stad opruimen, korting voor wie overstapt op groene energie en een maand lang leven zonder afval te produceren.

De zogenoemde Green Challenges moeten ‘de gewone Nijmegenaar’ meer betrekken bij het feit dat hun stad in 2018 de groene hoofdstad van Europa is. Er komen verschillende officiële evenementen in Nijmegen, zoals een aantal nationale en internationale congressen.

“Maar we willen juist ook de eigen inwoners bereiken”, zegt Jan van der Meer, voorzitter van de stichting Green Challenges. “Iedereen in Nijmegen moet weten dat we Green Capital zijn en een groot deel van de mensen willen we motiveren om daadwerkelijk extra duurzame stappen te zetten.”

Harriët Tiemens, wethouder duurzaamheid in Nijmegen, heeft diezelfde ambities en daarom ondersteunt de gemeente de Green Challenges van harte. Ze trekken op verschillende vlakken samen op en stemmen projecten met elkaar af.

Dit hele jaar staat maandelijks een thema centraal, zoals afval scheiden of duurzame energie. Hier worden vervolgens door een team van vrijwilligers (betrokken ondernemers en bewoners) allerlei uitdagingen en projecten aan gekoppeld. Sommige projecten duren een dag of een week, maar voor sommige uitdagingen is meer tijd nodig. Zo is er een convenant ondertekend om alle evenementen en festivals in de stad te verduurzamen, bijvoorbeeld door gebruik te maken van een bepaald soort plastic bekers.

Ook wordt er een huis ingericht volgens de principes van de circulaire economie, waar gebruik centraal staat in plaats van bezit. “Dat soort projecten heeft even tijd nodig, maar in 2018 als Nijmegen daadwerkelijk Green Capital is, willen we alles afronden”, zegt Van der Meer.

Van der Meer was van 2006 tot 2014 wethouder in Nijmegen, met onder meer de portefeuille groen, water en energie. Al vanaf jongs af aan droomt hij van een meer groene wereld. Als het aan hem ligt, doet hij niets liever dan het bedenken van creatieve projecten die daar aan bijdragen. Mensen motiveren om mee te doen, dat is wat hij wil. De tijd is er rijp voor, denkt hij.

Geitenwollensokkenimago 

“Niet alleen in Nijmegen. Overal staan de ‘spreekwoordelijke’ dijken op springen, er hangt niet langer een geitenwollensokkenimago rond duurzaamheid. De gemotiveerde mensen doen al mee, het gaat nu om de groep die nog maar weinig of niets doet. Afval scheiden is mooi hoor, maar het is de onderste trede. Het wordt hoog tijd dat iedereen een paar stappen hoger op de duurzaamheidsladder klimt. Dus investeer in ledverlichting en zonnepanelen, zet je geld op een rekening bij een groene bank en kijk eens kritisch of je die auto nog (elke dag) nodig hebt.”

Wijzen met het vingertje helpt niet. Belonen wel, denkt Van der Meer. “Je moet het gevoel krijgen dat je achterblijft als je niet meedoet.” Daarom komen er in het kader van Nijmegen Green Capital ook allerlei prijsvragen en wedstrijden. “Dan moet je denken aan zoiets als: de flat die de meeste luiers apart inzamelt, krijgt een jaar lang gratis luiers.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Beeld Koen Verheijden

Daarbij gaat het onder meer om flats in een wijk waar volle luiers zonder enige schroom weleens over de balustrade worden gegooid. De publieksacties en kortingen worden vooralsnog gefinancierd door ondernemers en crowdfunding. “Er komt nauwelijks subsidie aan te pas, we regelen veel zelf.”

Hoeveel Nijmegenaren uiteindelijk meer duurzame keuzes gaan maken, durft Van der Meer niet te voorspellen. “Onze ambitie is wel dat in elk geval tachtig procent van de inwoners weet dat we groene hoofdstad zijn. En hopelijk gaat een flink deel van deze mensen op de een of andere manier meedoen.”

Nijmegen Green Capital

Nijmegen is Green Capital in 2018. Deze titel komt uit de koker van de Europese Commissie en elke stad van meer dan 100.000 inwoners kan meedingen. Er wordt naar allerlei milieuindicatoren gekeken, zoals mobiliteit, luchtkwaliteit, biodiversiteit en energieverbruik. De jury was vooral onder de indruk hoe zowel inwoners als het bedrijfsleven en de lokale overheid samenwerken aan een groenere stad.

In het groene hoofdstadjaar is een omvangrijk programma opgetuigd dat al stevig in de steigers staat, vertelt wethouder Harriët Tiemens (GroenLinks). Zo zijn er vijf groene routes ontwikkeld door de stad, vindt de opening plaats van een voedselbos, is er een sustainable fashionweek en zijn er meerdere congressen. “Ook doen we zeer uitbundig mee met operatie Steenbreek, waar we heel veel mensen bij willen betrekken”, zegt Tiemens. Bij operatie Steenbreek worden tuinen in de stad vergroend, zodat het water beter weg kan. “Ik kijk echt uit naar een geweldig groen en duurzaam jaar voor Nijmegen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden