In Nijmegen blijven ze liever vrij, maar ze krijgen Eijk als kanselier

Wim Eijk screende eerst in Utrecht en Tilburg docenten theologie. Nijmegen ontsprong de dans. Tot nu. Docenten zwijgen angstig.

Van de redactie religie & filosofie

Met Wim Eijk als toekomstig grootkanselier krijgen de theologische faculteiten in Nijmegen en Tilburg een meer scherpslijperige contactpersoon met het kerkelijk gezag dan zijn voorganger was, kardinaal Simonis.

Bij zijn benoeming tot aartsbisschop maakte Wim Eijk bekend dat hij in afwijking van zijn voorganger voorlopig geen voorzitter van de bisschoppenconferentie wil zijn. Zijn prioriteiten liggen blijkbaar bij het controleren van de kerkelijke theologische opleidingen, een taak die hij al enige tijd heeft, als referent voor de kerkelijke opleidingen.

In die hoedanigheid besliste Eijk in 2006 welke docenten wel en welke niet toegelaten werden tot de nieuwe Faculteit voor katholieke theologie, een samenwerkingsverband van de katholieke theologische opleidingen in Utrecht en Tilburg. De selectie was streng, en gehoorzaamheid aan het kerkelijk leergezag telde zwaarder dan wetenschappelijke kwaliteiten, stelde decaan Adelbert Denaux destijds vast.

Een door vakgenoten gewaardeerde theoloog als Frans Vosman moest het veld ruimen, ondanks zijn verweer dat hij tegen het homohuwelijk was. Docenten die van toenmalige grootkanselier Simonis een nihil obstat hadden gekregen, een kerkelijk groen licht, werden door vice-grootkanselier Eijk vervolgens afgewezen.

Het vak feministische theologie verdween helemaal.

Nijmegen, dat de bui had zien hangen, was al eerder afgehaakt als kandidaat voor een gefuseerde kerkelijke opleiding. Liever buiten het kerkelijke leergezag en dan maar geen kerkelijk goedgekeurde theologische opleiding. Het grootkanselierschap van kardinaal Simonis gaf de Radboud Universiteit Nijmegen ruimte om zich te ontwikkelen.

Nu Wim Eijk na zijn installatie als aartsbisschop op 26 januari grootkanselier van de theologische faculteit wordt, zal er vast iets gaan veranderen. In ieder geval zal de afweging tussen wetenschappelijke kwaliteit en gehoorzaamheid aan het kerkelijk leergezag onder spanning komen te staan. Buiten kijf staat dat de nieuwe aartsbisschop zelf met zijn twee promoties wetenschappelijk gezien recht van spreken heeft. Toch is de vraag, of hij een voorkeur heeft voor priesters als hoogleraar, liever dan een toptheoloog die leek is. Priesters zijn geen slechtere wetenschappers dan leken, neem Schillebeeckx, maar op deze manier wordt de invloed van leken ook in de wetenschap teruggedrongen. Als gehoorzaamheid aan het kerkelijk leergezag zwaarder gaat wegen dan wetenschappelijke kwaliteiten, moeten katholieke theologen voortaan erg opletten wat ze zeggen.

Dat is nu al te merken. Gevraagd om commentaar doen enkele docenten er liever het zwijgen toe. Dat lijkt ze ’verstandiger’. Solliciteren kan altijd nog.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden