In New York wordt Ali een rauwe rocker

Ali Eskandarian

Op 11 november 2013 drong een man met een geweer via het dak een appartement in New York binnen, de woonplaats van een groep gevluchte Iraanse kunstenaars en muzikanten. De man, zelf ook Iraniër, schoot eerst een kogel door het hoofd van de vijfendertigjarige zanger en songwriter Ali Eskandarian, daarna vermoordde hij twee leden van de post-punkband Yellow Dogs en vervolgens pleegde hij zelfmoord. Reden was dat hij eerder wegens wangedrag uit een ook in het appartement huizende band was gezet.

Ali Eskandarian had toen net de eerste versie van zijn sterk autobiografisch getinte debuutroman 'Golden Years' bij de Nederlandse uitgever Lebowski ingeleverd, die het nu, twee jaar na zijn dood, uitbrengt.

Het is een rauwe tekst over een mannenwereld, een tekst die bol staat van clichés over de bekende trits seks, drugs en rock-'n-roll. Zo veel mogelijk blowen, snuiven, zuipen en neuken, en daarna nog wat muziek maken om geld te verdienen. Deze thematiek lijkt, zeker ook in combinatie met de realistische stijl, vooral een afzetten tegen de hedendaagse Iraanse literatuur. Daarin kan niets van dit alles openlijk worden beschreven en zoeken auteurs hun toevlucht óf in symboliek en magisch realisme óf in bloedeloos brave teksten.

Wat de roman urgent maakt is natuurlijk dat het verhaal zich in vluchtelingenkringen afspeelt. Ali, die het verhaal vertelt, is als jongetje van 11 jaar met zijn ouders uit Teheran naar Duitsland gevlucht. Het is een paar maanden na de dood van Khomeini, 'die meedogenloze demon-koning, het gezicht van de duivel, die vuile kakkerlak'. Een paar jaar later zal het gezin doorreizen naar de Verenigde Staten. De muzikanten die het New Yorkse appartement met Ali delen, zijn jonger en zijn nog maar een of twee jaar geleden uit Iran gevlucht. Deze jongens van rond de twintig zijn merkwaardig a-politiek, ze willen alleen muziek maken.

Hier is de generatiekloof interessant. Ali is de enige die eigenlijk meer uit het leven wil halen: "We drinken en we roken en we overleggen of we coke willen bestellen. Waarom we nooit iets nuttigs doen met ons leven is me een raadsel." De roman zal die vraag niet beantwoorden. Wel overdenkt Ali hoe het is om oud te worden in een land waar je vrijheid is gegarandeerd, maar waar je weinig erkenning krijgt.

De oude generatie kunstenaars, die al een carrière in Iran had opgebouwd, heeft het gevoel in de Verenigde Staten alles verloren te hebben. Ze vinden dat de jongere generatie niets verliest, want die hadden in Iran immers ook nog niets bereikt. Maar jong of oud, niemand lijkt verder te komen. Wie ze ook leren kennen, 'aan het einde sta je weer aan het begin van de weg die je lang geleden vond'.

Eskandarian schetst een treffend beeld van hippe jongeren die zich niet makkelijk aanpassen aan een baantje in een restaurant of fabriek, die een ideaal koesteren van een gemeenschap die drijft op muziek, vriendschap, cultuur en kunst. In Iran maakten ze deel uit van de verborgen undergroundscene, in de VS kunnen ze optreden waar ze willen, maar niemand breekt echt door.

Het kapitalisme en de mannen met het grote geld, die ze krampachtig proberen te negeren, vallen hun zwaar: "Als je door dat geweldige, prachtige land van ons rijdt, vraag je je af waarom alles met hekken is omheind en bezit is van onzichtbare meesters. Je vraagt je af waarom mensen het land niet mogen bewerken en de vruchten met elkaar mogen delen."

Aan het eind van het boek heeft Ali zijn draai gevonden. Ironisch genoeg eindigt het verhaal in het appartement waar de auteur kort na het voltooien van dit boek zou worden vermoord.

Ali Eskandarian: Golden Years Vert. Maarten van der Werf. Lebowski; 205 blz. euro 19,95

Ali Eskandarian (1978-2013) De Iraanse 'Kerouac', voorman van de rockband The Yellow Dogs werd vermoord in New York door een ex-lid van zijn band.

Eskandarians postuum geredigeerde debuutroman is nu, twee jaar na diens dood, uitgebracht.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden