In Nederland geen fundamentalisten

Van een onzer verslaggeefsters AMSTERDAM - “In Nederland zijn geen staatsgevaarlijke moslimgroeperingen. De overgrote meerderheid van de Nederlandse moslims is gematigd en pragmatisch. Dat durf ik wel te zeggen, ook als woordvoerder van de Nederlandse moslimraad.”

Moslim-publiciste en Trouw-columniste Sajidah Abdus Sattar moest het gisteren meermalen opnemen voor haar moslim-broeders en -zusters. De relatie islam-fundamentalisme is tegenwoordig immers snel gelegd.

Zij was op de discussiedag van het Overlegorgaan van joden en christenen (Ojec) over 'de uitdaging van het fundamentalisme' niet de enige die meende dat het eigen religieuze straatje in Nederland niet is bevuild door fundamentalisme. Ook Jan Greven, hoofdredacteur van Trouw - christelijk - en de publicist Dick Houwaart - joods - zien in Nederland geen fundamentalisten van de eigen religie rondlopen.

In Amerika ja, daar schieten fundamentalistische christenen artsen van abortusklinieken dood. En in Israël lopen, in de woorden van Houwaart “fanatieke idioten rond, die biddende Palestijnen vermoorden”. En in Soedan en Algerije houden fundamentalistische moslims huis. Maar in Nederland gebeuren zulke dingen niet.

De suggestie dat er dus óók geen moslim-fundamentalisme in Nederland is, schoot P. Koelewijn, hoofdredacteur van het blad Christenen voor Israël in het verkeerde keelgat. Of de joodse kolonisten op de westelijke Jordaanoever fundamentalisten zijn, daarover valt volgens hem nog te discussiëren. Maar, bracht hij Abdus Sattar in herinnering, die 800 Nederlandse moslims die voor de Israëlische en Amerikaanse ambassade demonstreerden onder het uitroepen van 'dood aan de joden' en 'dood aan Rushdie', dàt zijn in ieder geval fundamentalisten.

Abdus Sattar verdedigde zich tegen deze aanval door erop te wijzen dat de Nederlandse moslimraad zich publiekelijk tegen deze demonstratie heeft uitgesproken, maar dat de media dat helaas niet hebben opgepikt. Volgens haar heeft met name de situatie in Israël veel te maken met de veranderende houding van moslims ten opzichte van joden.

Opvallend was overigens dat P. Koelewijn als enige van de sprekers géén passages wist op te noemen uit het heilige boek van zijn geloof - de Bijbel - die zouden kunnen leiden tot fundamentalisme. “Christus is de Weg, de Waarheid en het Leven, dat is mijn geloofsovertuiging. En die zou tot radicalisme en terrorisme kunnen leiden?” Onbegrip in zijn ogen.

Zijn geloofsgenoot Greven had er niet de minste moeite mee te constateren dat interpretaties van bijbelteksten wel degelijk kunnen leiden tot fundamentalisme. “Ik hoef alleen maar te verwijzen naar de uitermate bloedige geschiedenis van het christendom in Europa”. Ook rabbijn R. Evers schudde zo een voorbeeld uit zijn mouw: 'de vernietiging van de zeven Kanaünitische volkeren'.

Over het begrip fundamentalisme werd heel wat heen-en-weer gepraat. Evers noemde zichzelf een fundamentalistische jood en bedoelt daarmee dat hij bezig is met de basisgegevens van zijn eigen geloof: “in principe heel positief”.

Ook Greven wees op mogelijke begripsverwarring. Christenen die weigeren hun kinderen te laten inenten bij voorbeeld, zijn orthodox-gelovig, maar niet fundamentalistisch, meent hij. Hun opvattingen hangen namelijk samen met hun eigen persoonlijk heil en niet met de geschiedenis. “Zij houden het raadsel open”, aldus Greven. “Zij weten niet hoe de gang der geschiedenis zal gaan”.

Vertaald in het Arabisch betekent fundamentalisme iets heel vriendelijks, voegde Abdus Sattar aan de discussie toe. “Het betekent 'authentiek', 'origineel' en 'trouw aan eigen principes'. Voor gewapende acties, die hier doorgaans 'fundamentalistisch' heten, wordt een ander woord gebruikt: terrorisme. Gewone moslims zien terroristen als vijanden van de islam.” Daarom is het gevaarlijk, waarschuwde zij, alle islamieten op één hoop te gooien. “De niet-radicale islam biedt namelijk de oplossing voor het radicalisme.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden