analyse

In Mnangagwa's nieuwe start voor Zimbabwe zit verdacht veel van Mugabe's oude streken

De nieuwe president van Zimbabwe Emmerson Mnangagwa. Beeld Getty Images

Emmerson Mnangagwa weet sinds donderdagnacht dat hij de presidentsverkiezingen in Zimbabwe heeft gewonnen, al vertrouwt de oppositie die uitslag voor geen cent. Mnangagwa zal het lastig krijgen om de situatie in zijn land te verbeteren.

De marge waarmee Emmerson Mnangagwa de presidentsverkiezingen in Zimbabwe won, is minimaal. Toen de uitslag diep in de nacht van donderdag op vrijdag bekend werd, bleek Mnangagwa 50,8 procent van de stemmen te hebben gehaald, een meerderheid van nog geen 40.000 stemmen. Daarmee wist hij ternauwernood een tweede verkiezingsronde te ontlopen.

De marge is zo klein dat die argwaan wekt. Want 40.000 stemmen zijn er vrij gemakkelijk bij te smokkelen. En over het tellen van de stemmen bestaat, zoals over veel aspecten van de Zimbabwaanse verkiezingen van maandag, nogal wat geheimzinnigheid. 

Niet voor niets kwam Morgan Komichi, de voorzitter van de oppositiepartij, al tijdens de bekendmaking van de resultaten van de presidentsrace het podium van de kiescommissie op. Hij zei voor het oog van alle nationale en internationale camera's: "Deze uitslagen zijn nep, ze zijn niet authentiek, we verwerpen ze. We stappen naar de rechter." Daarna voerde de politie hem af.

Morgan Komichi, voorzitter van oppositiepartij MDC, op het podium van de kiescommissie. Beeld AFP

Mnangagwa zelf speelde de vermoorde onschuld. Hij voelde zich 'nederig' in het licht van zijn overwinning en verkondigde vol trots dat Zimbabwe nu echt een nieuwe start kan maken.

Die nieuwe start van Mnangagwa moet tot vooral economisch herstel leiden. De president probeert al sinds hij in november via een legercoup aan de macht kwam, als opvolger van Robert Mugabe, meer internationale investeringen aan te trekken. Daarom hamerde hij tijdens de campagne op meer vrijheid voor de inwoners van zijn land, op meer democratie en minder geweld.

Maar in de aanloop naar de verkiezingen staken verhalen over intimidatie van kiezers op het platteland de kop op. En er waren twijfels over stemformulieren en of kiezerslijsten klopten. En twee dagen na de stembusgang schoot het leger zes mensen dood die demonstreerden tegen de in hun ogen frauduleuze uitslag van de verkiezingen voor een nieuw parlement. Die uitslag kwam woensdag al en gaf Mnangagwa's regeringspartij Zanu-PF een meerderheid van maar liefst twee derde in de nieuwe volksvertegenwoordiging.

Niets te bespeuren 

Wat na de afgelopen week vaststaat, is dat er uitzonderlijk weinig van een nieuwe start te bespeuren valt. Onbetrouwbare verkiezingen en het leger dat grof geweld inzet tegen de eigen bevolking zijn juist zaken die Zimbabwanen maar al te goed kennen uit het verleden onder Mugabe. En internationale investeerders ook.

De Zimbabwaanse politie houdt demonstranten van oppositiepartij MDC tegen. Beeld AFP

De kans is groot dat het door Mnangagwa beloofde economische herstel er nauwelijks komt. "We willen geloofwaardige verkiezingen zodat het herstel van de banden met de rest van de wereld verder kan gaan", zei Sifelani Jabangwe van de Conferation of Zimbabwe Industries, in aanloop naar de verkiezingsresultaten in Zimbabwaanse media. Maar de Duitser Elmar Brok, hoofd van de EU-waarnemingsmissie in Zimbabwe, oordeelde woensdag dat alleen een volledig transparante telling van de stemmen de verkiezingen geloofwaardig zouden maken.

Nu die transparantie lijkt uit te blijven, is de woede in Zimbabwe groot. Al is de sfeer in de townships rond Harare vooralsnog kalm en afwachtend. Die kalmte ontlokte de Zimbabwaanse journalist Edmund Kudzayi een cynische tweet vrijdagochtend: 'Zijn er uitzinnige overwinningsfeesten gaande in het land? Helaas niet. Er bestaat slechts angst, verdriet en het stille geluid van stervende hoop in de harten van miljoenen mensen. Plus plunderende soldaten in intimiderende tanks natuurlijk. Goed gedaan, Dambudzo (de tweede naam van Mnangagwa, red.), jij bent werkelijk een probleem'.

Lees ook:
Angst in Harare regeert, zes demonstranten gedood
De dag nadat het leger zes demonstranten doodschoot in Harare, is het centrum uitgestorven. 

In Zimbabwe worden verkiezingen niet in de steden, maar op het platteland gewonnen
"Welkom in het nieuwe Zimbabwe", jubelt Golden Kofa (36). "Vanaf 1 augustus ziet de toekomst van dit land er stralend uit. Want dan hebben we een nieuwe president: Nelson Chamisa."

Satire in Zimbabwe: 'Mugabe was de ultieme droom voor elke satiricus'
Sinds de afzetting van Mugabe lijkt het land vrijer. Satiricus Samm Farai Monro doet er zijn voordeel mee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden