Standplaats Mexico

In Mexico is humor onderdeel van de nationale identiteit

Een man leest een krant in Mexico City. Beeld AFP
Een man leest een krant in Mexico City.Beeld AFP

Mexicanen zijn het zelden met elkaar eens, maar er is een uitzondering: de nationale humor. In de tien jaar dat ik hier woon heb ik daarover niemand horen klagen.

Dat is niet vreemd; humor is een belangrijk onderdeel van de nationale identiteit. In een land dat chronisch met geweld en corruptie kampt, zijn grappen een uitlaatklep voor de gebutste ziel.

De Mexicaanse humor is hard, zwartgallig en fatalistisch. Waar Amerikanen vaak 'too soon?' aan een grap over een recente tragedie of net overleden bekendheid toevoegen, maken Mexicanen zich daar totaal niet druk om. Natuurrampen of de dood van een geliefde zanger zorgen eerder voor een wedstrijd wie er het snelst en hardst een grap over kan maken.

In de landelijke kwaliteitsmedia daarentegen wordt zelden gelachen. Grote kranten en websites zijn gespeend van luchtige verhalen of grappige columns en storten pagina na pagina zware analyses en gewichtig commentaar over de lezer uit. Satirische tijdschriften als Propria Cures of Le Canard Enchainé bestaan zelfs niet in Mexico.

Uitzondering

Grote uitzondering is El Deforma, een website die nog het best te vergelijken is met het Nederlandse De Speld of het Amerikaanse The Onion. Met satirische artikelen en humoristisch verzonnen nieuws steekt El Deforma de draak met volk, vaderland en politici.

Neem het artikel 'Het regent vis in Tampico' bij een foto van een visje op een stoeptegel, een verwijzing naar de bijgelovigheid van de Mexicanen. Of 'Het Nationaal Seismologisch Instituut contracteert Carmen Salinas', waarin het een Kamerlid ridiculiseert dat beweert dat Noord-Koreaanse kernproeven aardbevingen in Mexico veroorzaken.

Zelfs de eigen naam is een parodie: een woordspeling op kwaliteitskrant Reforma en het Spaanse woord voor 'misvormd'.

De Mexicanen vinden het prachtig. Sinds de oprichting in 2010 is El Deforma een van de populairste websites van het land. Daar steekt meer achter dan humor alleen; voor velen is het bezoeken van de pagina een vorm van protest tegen de traditionele media. De meeste grote kranten en de almachtige televisiezender Televisa worden gezien als mondstukken van de overheid, manipulatief en onbetrouwbaar.

Alles een leugen

El Deforma wordt daarom ook wel de 'enige betrouwbare nieuwsbron van het land' genoemd. Alles op de pagina is verzonnen of spot, maar de redactie is er tenminste eerlijk over. Dat was ook precies de missie van de oprichter, die anoniem wil blijven (Mexicaanse politici kunnen minder om zichzelf lachen dan hun landgenoten). Zijn motto en dat van de website: 'Eerlijk gezegd is alles een leugen'.

Groot was dan ook de schok toen El Deforma dinsdag aankondigde te zijn gekocht door SDP Noticias, een regeringsgezinde website. Duizenden lezers dachten aanvankelijk dat het een grap was, tot ook SDP het nieuws bekendmaakte. Ongeloof volgde; veel gebruikers van sociale media betreurden meteen het einde van satire in de Mexicaanse media.

El Deforma stelt dat er inhoudelijk niets gaat veranderen. Dat toonde het donderdag geheel in stijl, met een artikel over de linkse oppositiepartij Morena. Op strategische plaatsen zijn woorden vervangen door de hoofdletters geschreven naam van de regerende Institutioneel Revolutionaire Partij (PRI), de impopulaire president Enrique Peña Nieto en de gehate televisiezender Televisa. 'Dit nieuws over Morena zouden we gisteren publiceren, maar de nieuwe redactie heeft een paar dingen aangepast', luidde de kop.

Helemaal overtuigd tonen de lezers van El Deforma zich op sociale media nog niet, maar hier konden ze in ieder geval smakelijk om lachen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden